Lễ hội Đánh cá suối truyền thống mang ý nghĩa tâm linh và thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với các bậc tiền nhân đã có công khai phá vùng đất, hướng dẫn người dân làm ruộng nước và đánh bắt thủy sản.
Thầy Mo Mường làm lễ khai hội Đánh cá suối truyền thống năm 2026. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Ngày 14/5, tại xã Toàn Thắng, tỉnh Phú Thọ diễn ra Lễ hội Đánh cá suối truyền thống năm 2026 thu hút hàng nghìn người dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham gia. Lễ hội là hoạt động văn hóa dân gian độc đáo gắn với đời sống sản xuất nông nghiệp lúa nước của người Mường Tló xưa, nay thuộc các xóm Chiềng Đồi, Đồi Bệ và Tân Lập của xã Toàn Thắng.
Theo quan niệm dân gian, sau khi hoàn thành việc cấy lúa, người dân tổ chức đánh cá tập thể tại các khoang suối để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Tái hiện truyền thuyết về thần linh khai mở nghề đánh cá suối của dân tộc Mường. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Thầy Mo Mường khai hội tại suối Khoang Lở. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Theo truyền thuyết của người Mường, ông Hun, chàng Hin và Khang bà Ưới Tlục là những người có công đắp đập, đào mương dẫn nước, truyền dạy kỹ thuật sản xuất cho cư dân địa phương. Vì vậy, những con cá lớn nhất sau khi đánh bắt được người dân lựa chọn để dâng cúng Thành hoàng tại miếu thờ như một nghi thức thiêng liêng, thể hiện lòng biết ơn đối với tổ tiên.
Thực hiện phong tục quăng lưới (quăng chài) tại buổi lễ. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Con cá đầu tiên được đánh bắt tại suối sẽ được mang đến miếu để cúng tạ ơn. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Không khí sôi nổi đánh cá suối của người dân xã Toàn Thắng. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Điểm nhấn của lễ hội là hoạt động đánh cá tập thể tại các khoang suối. Hàng trăm người dân trong trang phục lao động truyền thống mang theo vó, lưới, nơm, chài cùng xuống suối bắt cá trong tiếng reo hò, cổ vũ náo nhiệt của du khách hai bên bờ. Không khí lễ hội càng thêm sôi động với các phần thi và hoạt động trải nghiệm như chèo bè mảng, quăng chài, bắn nỏ, kéo co, bơi lội... Các trò chơi dân gian thu hút đông đảo thanh niên và du khách tham gia, tạo nên không gian giao lưu văn hóa cộng đồng đặc sắc.
Ngư dân phấn khởi khi đánh được những con cá to tại suối. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Những năm gần đây, nhờ đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng số và mạng xã hội, Lễ hội Đánh cá suối truyền thống xã Toàn Thắng ngày càng được biết đến rộng rãi. Mỗi mùa lễ hội, hàng nghìn lượt du khách tìm về để trải nghiệm không gian văn hóa Mường đặc sắc và hòa mình vào các hoạt động cộng đồng dân gian độc đáo.
Lễ rước bè ra suối của dân tộc Mường, xã Toàn Thắng. Ảnh: Thanh Hải - TTXVN
Từ một hoạt động sinh hoạt văn hóa cộng đồng của người Mường vùng Thạch Bi trước đây, đến nay, Lễ hội Đánh cá suối truyền thống xã Toàn Thắng đã trở thành ngày hội lớn mang đậm dấu ấn văn hóa dân gian vùng Mường. Lễ hội không chỉ góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng, quảng bá hình ảnh quê hương và con người địa phương. Hiện địa phương đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị đưa Lễ hội Đánh cá suối truyền thống vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo tồn, phát huy và nâng tầm giá trị của lễ hội dân gian độc đáo này trong đời sống văn hóa đương đại.
Báo ảnh Việt Nam/TTXVN