Sau hợp nhất, Đồng Nai trở thành địa phương sở hữu hệ thống tài nguyên mặt nước quy mô lớn bậc nhất khu vực Đông Nam Bộ với hệ thống các hồ chứa lớn. Hiện tỉnh đang quyết tâm biến nguồn tài nguyên nước này thành một trụ cột kinh tế đa giá trị.
“Kho báu” mặt nước
Đồng Nai hiện sở hữu hệ thống hồ chứa nước rất phong phú bao gồm các hồ thủy điện, thủy lợi lớn, nhỏ. Địa phương không chỉ có “biển trên cao” Trị An, khoảng 32.000ha mặt nước với hơn 76 đảo lớn nhỏ lòng hồ, nổi tiếng nhất là đảo Chim Ó, đảo Đồng Trường. Hồ không chỉ là một công trình thủy điện đơn thuần mà đã được xác định là điểm đến tiềm năng phát triển Khu du lịch quốc gia, trở thành “viên ngọc quý” trong chiến lược tăng trưởng xanh của tỉnh Đồng Nai.
Sau hợp nhất với tỉnh Đồng Nai, hồ Suối Cam (thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước cũ, nay là phường Bình Phước) không chỉ là một hồ thủy lợi địa phương mà đã vươn mình trở thành “trái tim xanh” của đô thị phía Bắc tỉnh với tiềm năng phát triển tương đương với mô hình hồ Xuân Hương của Đà Lạt.
Hiện hồ Suối Cam là điểm kết nối quan trọng trên trục di chuyển từ TP. Hồ Chí Minh qua các vùng kinh tế phía Bắc tỉnh Đồng Nai, bao quanh là những đồi dốc nhẹ và rừng cao su đặc trưng, tạo nên khí hậu mát mẻ và không gian kiến trúc đô thị độc đáo. Hồ Suối Cam trở thành một mắt xích quan trọng trong hành lang du lịch: Hồ Trị An (Vĩnh Cửu) – Hồ Suối Cam (Bình Phước) – Hồ Thác Mơ (Phước Long). Du khách có thể trải nghiệm sự chuyển tiếp từ du lịch lòng hồ sinh thái sang du lịch đô thị và cuối cùng là du lịch núi rừng.
Chính vì vậy, Chủ tịch UBND phường Bình Phước Ngô Hồng Khang nhận định việc đầu tư xây dựng cảnh quan Khu du lịch hồ Suối Cam mang hình ảnh không gian cảnh quan đặc trưng của thành phố Đồng Xoài (cũ), góp phần tạo nên khu vực hiện đại, hấp dẫn, giữ gìn và nâng cao bản sắc không gian mặt nước của hệ thống hồ, suối trong lòng đô thị, vui chơi giải trí, du lịch sinh thái đáp ứng nhu cầu cho tất cả người dân địa phương và du khách ghé thăm.
Cũng nằm trong vùng kinh tế phía Bắc tỉnh Đồng Nai, xã Nha Bích có “mỏ vàng” kinh tế xanh từ Hồ Phước Hòa với diện tích mặt nước hơn 2.077ha không chỉ là nguồn nước mà còn là một “viên ngọc quý”, một lợi thế cạnh tranh với các địa phương khác.
Theo Chủ tịch UBND xã Nha Bích Nguyễn Hồng Thái, hồ Phước Hoà là hạt nhân để phát triển chuỗi giá trị kinh tế xanh bền vững, bao gồm: du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng cao cấp, sân golf, đô thị ven hồ, các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, viện dưỡng lão... Khai thác tiềm năng này sẽ đưa Nha Bích trở thành một điểm đến độc đáo trên bản đồ du lịch, thu hút dòng khách cao cấp và các nhà đầu tư vào lĩnh vực bất động sản nghỉ dưỡng.
Với tiềm năng vốn có của hệ thống các hồ đã tạo nên sự cộng hưởng và hình thành một “hệ sinh thái hồ” liên hoàn, trải dài từ vùng núi phía Bắc xuống đồng bằng phía Nam, mở ra cơ hội chưa từng có cho ngành du lịch sinh thái, năng lượng tái tạo và thủy sản công nghệ cao.
Chiến lược phát triển kinh tế hồ
Năm 2026, tỉnh Đồng Nai đặt mục tiêu phát triển du lịch theo hướng xanh, bền vững, phấn đấu đón khoảng 5,8 triệu lượt khách (tăng 11,5% so với năm 2025) và doanh thu dịch vụ đạt khoảng 4.500 tỷ đồng (tăng 15,3% so với năm 2025). Một trong những giải pháp thúc đẩy hoàn thành các mục tiêu này là khai thác và phát triển kinh tế du lịch hồ.
Theo Quyết định 509/QĐ–TTg của Thủ tướng về quy hoạch hệ thống du lịch tầm nhìn đến năm 2045, hồ Trị An trở thành điểm du lịch cấp quốc gia. Hồ được tỉnh Đồng Nai định hướng chuyển đổi từ “đơn mục tiêu” (phát điện) sang “đa mục tiêu”. Khu vực phát triển 17 điểm du lịch ven hồ và trên đảo, kết hợp thủy sản, sinh thái, và nghỉ dưỡng, hứa hẹn thu hút đầu tư lớn nhằm biến nơi đây thành khu du lịch quốc gia với các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, thể thao nước và du lịch văn hóa bản địa dưới tán rừng.
Việc sáp nhập giúp tỉnh Đồng Nai hình thành trục hành lang du lịch sinh thái kết nối giữa Khu bảo tồn Thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai với Vườn quốc gia Bù Gia Mập. Khi đó, các hồ Thác Mơ, Cần Đơn, Suối Cam, Phước Hoà… sẽ trở thành những “trạm dừng chân” lý tưởng cho dòng khách từ TP. Hồ Chí Minh và quốc tế (thông qua sân bay Long Thành vừa vận hành kỹ thuật) muốn trải nghiệm thiên nhiên hoang sơ.
Đầu năm 2026, UBND tỉnh Đồng Nai đã ban hành Quyết định 3331/QĐ–UBND về việc sắp xếp lại vùng nuôi cá lồng bè, di dời và giải toả lồng bè dôi dư trên hồ Trị An (giai đoạn 1) với 8 vùng nuôi tập trung do Khu Bảo tồn Thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai làm chủ đầu tư. Với dự án này có thể xây dựng mô hình “vườn cá trên hồ” để tăng giá trị kinh tế, gắn với phát triển du lịch sinh thái tại hồ Trị An.
Tại địa phương, Chủ tịch UBND xã Nha Bích Nguyễn Hồng Thái, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng của hồ Phước Hòa, địa phương đang thu hút các nhà đầu tư có tầm nhìn phát triển các khu dân cư, biệt thự nghỉ dưỡng, không gian xanh, khai thác tối đa vẻ đẹp cảnh quan mặt nước. Đồng thời hình thành du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa với việc đầu tư vào các khu resort, homestay, các tour du lịch khám phá hệ sinh thái hồ; chương trình “Khám phá nơi khởi nguyên của mọi dòng chảy” để lan tỏa, kết hợp trải nghiệm văn hóa cồng chiêng, ẩm thực địa phương.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Lê Trường Sơn, Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo phát triển du lịch tỉnh Đồng Nai, thời gian tới, tỉnh định hướng, tổ chức cho các doanh nghiệp du lịch, các cơ quan truyền thông trong và ngoài tỉnh khảo sát các điểm đến du lịch của tỉnh; khuyến khích các doanh nghiệp du lịch xây dựng các gói kích cầu ưu đãi, cam kết chất lượng và giá trị sản phẩm; hỗ trợ các doanh nghiệp kết nối thị trường, xúc tiến bán sản phẩm du lịch.
Ngoài ra, Đồng Nai còn thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển du lịch theo quy hoạch được phê duyệt, thu hút các nhà đầu tư có năng lực, uy tín để huy động vốn ngoài nhà nước đầu tư các dự án lớn gắn với du lịch tại các địa bàn trọng điểm./.
