Phố Hiến hôm nay khangnbsp;trang hơn,
to đẹp hơn.

Nhịp cầu Yên Lệnh.

Ðền Mẫu - một trongnbsp;
những điểm tham quan,nbsp;
du lịch hấp dẫn nằm trongnbsp;quần thể di tích
Phố Hiến.

Nét xưa Phố Hiến.

Ðường Phố Hiến Hạ chạynbsp;qua khu di tích cổ đìnhnbsp;Hiến, chùa Hiến, Ðông Ðônbsp;Quảng Hội... còn lưu giữnbsp;được nhiều hình ảnh "xưanbsp;nhất" của Phố Hiến.

Phố Hiến, cửa ngõ thông thương của Kinh thành Thăng Long, một thời sầm uất, tàu buôn nước ngoài ra vào tấp nập. Ngày nay, Phố Hiến là một phần của thị xã Hưng Yên, tuy không còn cảnh xưa, nhưng cuộc sống, con người nơi đây đã đổi thay...

Phố Hiến thương cảng

Nằm lọt khiêm tốn bên cạnh thị xã Hưng Yên (tỉnh Hưng Yên), Phố Hiến là địa danh từng được thương nhân nhiều nước biết đến. Ra đời từ thế kỷ XIII cùng với sự hình thành của cảng sông, đến thế kỷ XVI, Phố Hiến trở thành thương cảng sầm uất "trên bến dưới thuyền". Lần lượt những thương lái người Hoa, rồi người Hà Lan, người Anh... đã cập thương cảng này để làm ăn, sinh sống, lập ra các đường phố người nước ngoài, các hội quán như Ðông Ðô Quảng Hội chuyên bốc thuốc, khám chữa bệnh... Người Nhật cũng đến Phố Hiến hình thành nên các phố Bắc Hoà, Nam Hoà. "Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến", câu ca xưa khẳng định vị thế đất này trong lịch sử. Thế nhưng, chỉ được hai thế kỷ, do sông Hồng đổi dòng, phù sa bồi đắp đẩy lùi Phố Hiến vào đất liền hơn hai cây số khiến cho Phố Hiến từ chỗ là trung tâm thương mại vào loại bậc nhất ở Ðàng Ngoài bỗng bị mai một, trở thành thị trấn bé nhỏ, mang trong mình vẻ gì đó vừa cũ kỹ lại vừa hoài cổ.

Tuy không còn nhộn nhịp, sầm uất thuở nào nhưng du khách vẫn nhận biết một quần thể kiến trúc cổ nơi Phố Hiến với khoảng 60 di tích lịch sử, văn hoá gồm đình Hiến, đền Mẫu, chùa Hiến, chùa Chuông, Hội quán... Trung tâm Phố Hiến còn lưu giữ một hồ bán nguyệt, một chợ quê họp đã bao đời. Ðến đầu dốc Phố Hiến, du khách có thể tản bộ trên con đường nhỏ bé, bất chợt cảm nhận mình như lạc vào cõi mơ bởi vẻ đẹp cổ kính của dãy phố, của nếp ngói rêu phong cũng như lối kiến trúc lạ PHỐI HỢP HÀI HOÀ GIỮA HAI TRƯỜNG PHÁI Á-?U.

Vài năm qua, hàng loạt kế hoạch phục hồi Phố Hiến nhằm tạo thành điểm tham quan, du lịch được đề ra. Hai mươi phường xưa được khôi phục lại cùng các khu thương điếm, khu di tích lịch sử, văn hoá: đình, chùa, đền, miếu... nhằm minh chứng cho sự thịnh vượng của thương cảng Phố Hiến. Người dân Phố Hiến hiểu rằng, điều đó sẽ có ý nghĩa to lớn để lớp lớp cháu con nhớ và hoài niệm về mảnh đất quê hương văn hiến.

Phố Hiến nhãn lồng

Không chỉ tự hào với Phố Hiến quá khứ huy hoàng, người dân nơi đây còn tự hào với cây đặc sản nhãn lồng trên quê hương mình. Sở dĩ có tên gọi là nhãn lồng bởi khi hoa nhãn mới nhú quả, người trồng nhãn ở Phố Hiến đã đan rọ tre để che chắn, bảo vệ tránh bị chim thú phá hoại. Cây nhãn Tổ theo tương truyền có từ thế kỷ XVI ở sân chùa Hiến hiện chỉ còn lại một nhánh sum suê cành lá, sinh sôi, nảy nở, đem lộc đến cho người dân Phố Hiến. Trước kia, nhãn lồng Phố Hiến chỉ dùng để tiến vua chứ dân thường hiếm người biết đến. Còn ngày nay, nếu như Phố Hiến nằm trải dài trên diện tích của 12 xã phường thuộc thị xã Hưng Yên thì cây nhãn lồng cũng có mặt trên đất đai của 12 xã phường ấy. Nhãn lồng giờ được trồng ở khắp nơi, từ những hàng cây dọc đường phố, trường học, cơ quan, lối xóm cho đến ruộng, vườn của hầu hết các hộ gia đình ở Phố Hiến.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Chủ tịch UBND phường Hồng Châu, một trong những phường nằm trên đất Phố Hiến cho biết: "Ðặc sản của Phố Hiến cho đến bây giờ vẫn là loại nhãn lồng thượng hạng vì chất lượng ngon, quả to, vỏ mỏng, cùi dày, hạt nhỏ, vừa thơm vừa ngọt. Người dân Phố Hiến biết coi trọng giá trị của cây nhãn lồng nên đã mở rộng diện tích trồng nhãn. Nếu chỉ tính riêng ở phường Hồng Châu có 248 héc ta đất tự nhiên thì có đến 65 héc ta được dùng để trồng nhãn". Ðể tìm hiểu thực tế những gì cây nhãn đem lại cho cuộc sống người dân Phố Hiến, ông Nguyễn Mạnh Cường dẫn chúng tôi đến thăm gia đình bác Trần Văn Anh, một trong những gia đình trồng nhãn lâu năm nhất, có kinh nghiệm nhất phường Hồng Châu. Bác Trần Văn Anh vui vẻ nói: "Năm ngoái, gia đình tôi thu hoạch được hai tạ nhãn đường phèn- một giống nhãn quý của Phố Hiến giờ chỉ còn vài hộ trồng được, giá thành loại nhãn này cao nên cũng đủ tiền trang trải sửa cửa, sửa nhà". Còn năm nay, nhìn 35 gốc nhãn sum suê, um tùm, nhiều cây đã trên 20 tuổi, cho thu hoạch mỗi năm khoảng một tạ quả/cây, chúng tôi nhẩm tính với giá bán nhãn hiện thời từ 5000-8000 VNÐ/kg cũng đã đem lại cho gia đình bác hàng chục triệu.

ở Phố Hiến, trồng nhãn đã trở thành nghề truyền thống, nghề đem lại hiệu quả kinh tế cao. Lý giải điều này không đơn thuần là nhờ giống nhãn phù hợp với thổ nhưỡng mà còn ở người dân Phố Hiến đã biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào việc trồng nhãn với chu trình hoàn chỉnh qua các khâu trồng, chăm sóc, chế biến, đồng bộ từ tưới nước, bón phân bổ sung, phòng trừ sâu bệnh, tỉa cành ... làm cho nhãn ra nhiều hoa, tỷ lệ đậu quả cao, quả đều, to, năng suất và chất lượng cao. Vì vậy, song song với việc phục hồi Phố Hiến còn là việc phát triển thương hiệu nhãn Phố Hiến. Theo những khảo sát bước đầu, nhãn lồng Phố Hiến được người tiêu dùng nước ngoài yêu thích, ưa chuộng, vì hương vị không có ở những loại nhãn khác. Vấn đề còn lại, cần có một thương hiệu chính thức cùng những phương thức bảo quản tốt để nhãn lồng Phố Hiến đảm bảo chất lượng mỗi khi xuất khẩu.

Phục hồi Phố Hiến trở thành điểm tham quan du lịch hấp dẫn trên cơ sở kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại sẽ cùng với cây đặc sản nhãn lồng nâng cao đời sống người dân Phố Hiến.n

Phố Hiến mùa nhãn.nbsp;

Vườn nhãn của nhà
ông Trần Văn Anh.

Niềm vui được mùa nhãn
ở Phố Hiến.

Phiên chợ nhãn ở Phốnbsp;
Hiến luôn đông đúc.

Một công đoạn trong việc sảnnbsp;xuất long nhãn
ở Phố Hiến.

Nhãn Phố Hiến được kháchnbsp;hàng khắp nơi
ưa chuộng.

Tỉnh Hưng Yên: l Diện tích: 928 km².nbsp; l Dân số: Hơn 1.100.000 người.nbsp;l Dân tộc: Kinh, Tày, Nùng, Hoa, Sán Dìu...nbsp;l Ðơn vị hành chính: Tỉnh lỵ: Thị xã Hưng Yên.nbsp; Các huyện: Mỹ Hào, Văn Lâm, Yên Mỹ, Khoái Châu, Văn Giang, Ân Thi, Kim Ðộng, Phủ Cừ, Tiên Lữ.nbsp;l Vị trí địa lý: Nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ, phía Bắc giáp tỉnh Bắc Ninh, phía Ðông giáp tỉnh Hải Dương, phía Ðông Nam giáp tỉnh Thái Bình, phía Tây và Tây Bắc giáp Hà Tây, Hà Nội, phía Nam và Tây Nam giáp tỉnh Hà Nam.nbsp;l Ðịa hình: Tương đối bằng phẳng. Sông, hồ chảy trên địa bàn tỉnh nhiều nên giao thông đường bộ, đường sông, đường sắt đều thuận lợi.l Khí hậu: Nhiệt đới gió mùa. Có hai mùa chính: mùa nóng và mùa lạnh. Nhiệt độ trung bình năm 23^oC.