Năm 2025, Hà Nội đã chứng kiến một sự kiện lịch sử trọng đại khi hai làng nghề truyền thống danh tiếng, làng gốm sứ Bát Tràng và làng dệt lụa Vạn Phúc, chính thức được công nhận là thành viên của Mạng lưới các Thành phố Thủ công Sáng tạo Thế giới. Đây không chỉ là niềm vinh dự to lớn cho hai làng nghề, mà còn là sự khẳng định giá trị văn hóa, nghệ thuật và tinh thần sáng tạo không ngừng nghỉ của Việt Nam trên trường quốc tế.
Việc Bát Tràng và Vạn Phúc gia nhập mạng lưới danh giá này đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, mở ra những cơ hội mới trong quá trình bảo tồn, phát huy và hội nhập sâu rộng với bạn bè quốc tế.
Bát Tràng và Vạn Phúc: Biểu tượng của sự sáng tạo và bền bỉ
Hà Nội, thủ đô ngàn năm văn hiến, từ lâu đã nổi tiếng là cái nôi của nhiều làng nghề truyền thống. Trong số đó, Bát Tràng và Vạn Phúc luôn là những cái tên tiêu biểu, gắn liền với lịch sử và bản sắc văn hóa dân tộc.
Gốm sứ Bát Tràng, với bề dày hơn 500 năm lịch sử, không chỉ là trung tâm sản xuất gốm sứ hàng đầu Việt Nam mà còn là minh chứng cho sự sáng tạo không ngừng nghỉ. Các nghệ nhân Bát Tràng đã khéo léo kết hợp kỹ thuật truyền thống với hơi thở đương đại, khôi phục và sáng tạo ra những sản phẩm gốm đa dạng về mẫu mã, phong phú về chủng loại, từ các sản phẩm mang đậm dấu ấn lịch sử như thời Lý, Trần, Lê, Mạc, đến những thiết kế hiện đại, tinh xảo, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước. Chất men đặc trưng, kỹ thuật nung lò tỉ mỉ đã tạo nên sự hài hòa tuyệt vời về hình thể và màu sắc, biến mỗi sản phẩm gốm sứ Bát Tràng trở thành một tác phẩm nghệ thuật.
Cùng với đó, lụa Vạn Phúc từ lâu đã là biểu tượng của sự thanh lịch, tinh tế và mềm mại. Trải qua hàng ngàn năm, các thế hệ nghệ nhân Vạn Phúc đã gìn giữ và phát triển nghệ thuật dệt lụa thủ công, tạo ra những tấm lụa không chỉ đẹp về màu sắc mà còn tinh xảo trong từng đường nét hoa văn. Đặc biệt, sản phẩm "Lụa Vân" - được ví như "mây trên lụa" - và kỹ thuật khôi phục Gấm cổ đã từng đoạt giải "Sản phẩm đệ nhất vùng Đông Dương" tại Đấu xảo Quốc tế Paris, minh chứng cho sức sống mãnh liệt và giá trị vượt thời gian của làng nghề này.
Hành trình chinh phục thế giới
Để được công nhận là thành viên của Mạng lưới các Thành phố Thủ công Sáng tạo Thế giới, Bát Tràng và Vạn Phúc đã phải trải qua quá trình thẩm định khắt khe bởi Hội đồng Thủ công Thế giới. Bộ tiêu chí không chỉ đề cao giá trị thẩm mỹ và truyền thống mà còn nhấn mạnh tính sáng tạo, đổi mới, khả năng thích ứng với thị trường toàn cầu, cũng như các yếu tố về kinh tế, văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường.
Ông Saad Al-Qaddumi, Chủ tịch Hội đồng Thủ công Thế giới, đã đích thân trao tặng danh hiệu cho đại diện hai làng nghề. Ông bày tỏ sự ngưỡng mộ trước những sản phẩm thủ công tinh xảo, là kết tinh của tài hoa và tâm huyết người Việt, đồng thời khẳng định đây không chỉ là kế sinh nhai mà còn là những biểu tượng sống động của văn hóa, sáng tạo và tinh thần kiên cường của dân tộc.
Việc hai làng nghề này trở thành thành viên thứ 67 và 68 của mạng lưới toàn cầu, đưa Việt Nam trở thành quốc gia thứ 28 có làng nghề được công nhận, cho thấy sự nỗ lực không ngừng của chính quyền địa phương, các nghệ nhân và người dân trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời đáp ứng những yêu cầu khắt khe của thời đại.
Việc gia nhập Mạng lưới các Thành phố Thủ công Sáng tạo Thế giới mở ra một chương mới cho gốm sứ Bát Tràng và lụa Vạn Phúc. Đây là cơ hội vàng để quảng bá hình ảnh, sản phẩm ra thị trường quốc tế, giao lưu học hỏi kinh nghiệm, tiếp thu những kỹ thuật mới và tạo ra những sản phẩm sáng tạo, độc đáo, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng toàn cầu nhưng vẫn giữ trọn hồn cốt văn hóa bản địa.
Thành công của Bát Tràng và Vạn Phúc là minh chứng cho thấy, khi truyền thống và hiện đại hòa quyện, khi sự sáng tạo được nuôi dưỡng và phát huy, những giá trị văn hóa cốt lõi của Việt Nam hoàn toàn có thể chinh phục thế giới, góp phần khẳng định vị thế trên bản đồ văn hóa toàn cầu./.
- Nội dung: Khánh Long/Báo ảnh Việt Nam
- Ảnh: Báo ảnh Việt Nam/TTXVN
