Tám thập kỷ trước, ngày 27/3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 38 thiết lập Nha Thanh niên và Thể dục. Giữa muôn vàn quốc kế dân sinh cấp bách, việc đặt nền móng thể chế cho ngành Thể dục Thể thao (TDTT) không chỉ là một quyết định hành chính, mà là tầm nhìn xuyên thấu thời đại: "Dân cường thì nước thịnh".
80 năm sau, khi Việt Nam đã vươn mình trở thành một nền kinh tế năng động, định nghĩa về sự "thịnh" của thể thao cần được viết lại bằng những giá trị thực chất hơn: Kinh tế, công nghệ và bản lĩnh dấn thân toàn cầu.
Thể thao Việt Nam (TTVN) đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử, từ phong trào tập luyện thô sơ để "xây dựng và giữ nước" đến việc sánh ngang với bạn bè quốc tế ở những đấu trường danh giá nhất như ASIAD hay Olympic. Chúng ta đã có những kỳ tích nức lòng, những gương mặt biểu tượng làm rạng danh màu cờ sắc áo. Tuy nhiên, khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, thể thao không thể mãi đứng yên ở vai trò "quảng bá hình ảnh" hay "rèn luyện thân thể" thuần túy.
Ngày nay thể thao Việt Nam sánh ngang với bạn bè quốc tế ở những đấu trường danh giá nhất như ASIAD hay Olympic. Ảnh: Hoàng Linh
Năm 2026, kỷ niệm 80 năm Ngày Thể thao Việt Nam, là dịp nhìn lại và hướng tới tương lai, khi Việt Nam bước vào giai đoạn "nước đã thịnh" với tăng trưởng GDP cao, thu nhập bình quân đầu người đạt mức đáng kể. Nghĩa là điểm xuất phát của thể thao trong kỷ nguyên mới đã khác trước.
Từ nền tảng "Dân cường thì nước thịnh", thì nay trong bối cảnh kinh tế phát triển nhanh, ổn định, xã hội hướng tới hạnh phúc toàn dân, thể thao không còn chỉ để "khỏe" mà khẳng định nội lực, thay đổi thể chất người Việt, góp phần xây dựng con người toàn diện.
"Nước thịnh" đòi hỏi thể thao phải là một nội lực tự thân, một ngành công nghiệp có đóng góp thực chất vào GDP quốc gia. Đã đến lúc, thể thao phải tự chủ bằng kinh tế thể thao dựa trên truyền thống, năng lực ứng dụng công nghề và vị thế của một nền thể thao hàng đầu Đông Nam Á, khu vực kinh tế năng động của thế giới.
Đã có những tín hiệu đáng mừng: 37,5% dân số tham gia tập luyện thường xuyên, thị trường dụng cụ thể thao sôi động, một loạt những môn thể thao thời thượng như pickleball, golf, marathon, e-sports phát triển với tốc độ chưa từng có tiền lệ. Việt Nam hiện là công xưởng sản xuất trang phục, giày thể thao với 40-50% sản lượng toàn cầu. Ước tính thị trường kinh tế thể thao Việt Nam có giá trị không dưới 300 triệu USD…
Và kinh tế thể thao, ở góc độ hẹp hơn, đó là sự chuyển mình của con người. Nói mộc mạc, là thay đổi bản chất nguồn thu nhập cá nhân của "người chơi thể thao", đặc biệt là VĐV đỉnh cao, những người mà trên thực tế vẫn đang "hoạt động thể thao chuyên nghiệp".
Pickleball đang phát triển rộng khắp từ thành thị tới nông thôn. Ảnh: Kim Như
Di sản 80 năm của TTVN phải được tiếp nối bởi một thế hệ VĐV hoàn toàn mới: Những "công dân toàn cầu" trên sàn đấu. Chúng ta cần những gương mặt không chỉ thắng bằng ý chí vượt khó, mà còn phải mạnh về thể chất, giàu về tư duy và có khả năng độc lập tài chính thông qua thi đấu chuyên nghiệp.
Sự dấn thân vào các trải nghiệm quốc tế, tham gia vào các thị trường lao động thể thao chất lượng cao tại nước ngoài không nên là những hiện tượng đơn lẻ, mà phải trở thành chiến lược xuyên suốt.
Thi đấu chuyên nghiệp là con đường ngắn nhất để VĐV Việt Nam hấp thụ tinh hoa quản trị và công nghệ tập luyện của thế giới. Không có gì minh chứng rõ ràng hơn về một nền kinh tế thể thao bằng số lượng các VĐV nhà nghề, những đại sứ định hướng dư luận mạnh mẽ nhất, biến thể thao thành một nghề nghiệp danh giá trong mắt giới trẻ.
Anh Minh trở thành vận động viên người Việt Nam đầu tiên lọt vào chung kết Giải vô địch golf nghiệp dư trẻ Hoa Kỳ năm 2025. Ảnh: USGA
Kỷ niệm 80 năm của ngành không chỉ để nhìn lại quá khứ tự hào, mà là để tự vấn: TTVN sẽ đứng ở đâu trong bản đồ kinh tế - xã hội của hai thập kỷ tới?
"Dân cường" hôm nay phải là một dân tộc có nền tảng thể chất vượt trội và ý thức rèn luyện tự giác. "Nước thịnh" hôm nay phải là một quốc gia có ngành công nghiệp thể thao hùng mạnh, sở hữu những công trình xứng tầm thế giới.
Hành trình từ năm 1946 đến nay là một vòng cung rực rỡ, nhưng đỉnh cao nhất vẫn còn ở phía trước, nơi mà TTVN thực sự hóa thân thành một động lực tăng trưởng, một biểu tượng của sự tự lực cánh sinh và khát vọng chinh phục.