Cùng với các địa phương trên cả nước, tỉnh Gia Lai đang tập trung thực hiện nhiều giải pháp nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp. Trên các tuyến biển, lực lượng Biên phòng đã triển khai nghiêm túc các nhiệm vụ cấp bách chống khai thác IUU; trong đó tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tuần tra, kiểm soát, phát hiện, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp tàu cá, ngư dân vi phạm các quy định về IUU.
Bộ đội Biên phòng Gia Lai tuyên truyền pháp luật cho ngư dân. Ảnh: Đình Quân - TTXVN
Trạm kiểm soát Biên phòng Mũi Tấn (thuộc Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Quy Nhơn) là nơi trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát đăng ký kiểm chứng chặt chẽ các phương tiện tàu cá ra, vào cửa biển Quy Nhơn. Đây được xác định là địa bàn trọng điểm trong đấu tranh chống khai thác hải sản bất sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định của tỉnh. Thời gian qua, cán bộ, chiến sĩ tại trạm đã tăng cường công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát tàu cá khi xuất, nhập bến tại cửa biển Quy Nhơn, kiên quyết xử lý và không giải quyết cho các phương tiện không đủ điều kiện, thủ tục xuất bến.
Lực lượng biên phòng kiểm tra, giám sát chặt chẽ tàu cá "3 không". Ảnh: Đình Quân - TTXVN
Đại úy Lê Văn Hòa, Trạm trưởng Trạm kiểm soát Biên phòng Mũi Tấn, Đồn Biên phòng cửa khẩu Cảng Quy Nhơn cho biết: “Khi làm thủ tục xuất nhập bến, cán bộ, chiến sĩ tại trạm sẽ kiểm tra tín hiệu của thiết bị giám sát hành trình, đảm bảo có tín hiệu thì mới làm thủ tục xuất bến cho phương tiện đi biển. Khi phương tiện về bờ, cán bộ, chiến sĩ tại trạm tiến hành kiểm tra đầy đủ các thủ tục, giấy tờ, người và phương tiện; đồng thời kiểm tra tín hiệu thiết bị giám sát hành trình. Nếu phát hiện phương tiện bị mất kết nối giám sát hành trình trên sáu giờ, đơn vị sẽ tiến hành làm việc để xác minh, làm rõ vụ việc”.
Từ đầu năm 2025 đến nay, các đồn Biên phòng tuyến biển tại Gia Lai đã phối hợp với lực lượng chức năng thường xuyên duy trì, vận động nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của 546 tổ tàu thuyền an toàn với 2.267 tàu cá/9.602 ngư dân nhằm giúp đỡ, hỗ trợ nhau khi hành nghề trên biển; tham gia đấu tranh, tố giác các hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm các quy định về chống khai thác IUU. Các đơn vị đã vận động 6.230 lượt chủ phương tiện ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài; tuyên truyền 125 buổi/5.875 lượt chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân để giải đáp những vướng mắc, chia sẻ khó khăn trong quá trình khai thác xa bờ.
Theo Thượng tá Phạm Bảo Ân (Phó phòng nghiệp vụ Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai) cho biết, thông qua công tác kiểm tra, kiểm soát kết hợp với công tác tuyên truyền của các đơn vị, tàu cá đủ điều kiện mới cho xuất bến. Trước khi cho tàu xuất bến, cán bộ, chiến sĩ tại các trạm kiểm soát Biên phòng tổ chức cho chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm IUU. Song song với công tác tuyên truyền, các đồn Biên phòng đẩy mạnh công tác xử phạt các trường hợp vi phạm để đảm bảo tính răn đe.
Một trong những chuyển biến quan trọng nhất trong công tác chống khai thác IUU tại Gia Lai là sự thay đổi từ nhận thức đến hành động của ngư dân. Hầu hết các chủ tàu đã chủ động kiểm tra thiết bị giám sát hành trình trước khi ra khơi, ghi chép nhật ký khai thác đầy đủ, tuân thủ nghiêm vùng biển được phép hoạt động. Không ít ngư dân đã tích cực tuyên truyền những quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp cho bạn nghề; qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng ngư dân.
Ngư dân Đỗ Lanh (phường Hoài Nhơn Đông) cho biết, thời gian qua, các ngư dân luôn thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật trong suốt hành trình khai thác trên biển. Khi ra khơi, ngư dân chỉ đánh bắt ở vùng biển cho phép, tuyệt đối không xâm phạm vùng biển nước ngoài. Ngoài việc ghi lại nhật ký khai thác và mở thiết bị giám sát hành trình trong suốt quá trình đánh bắt, khi xuất hoặc cập bến, các ngư dân đều báo cáo với lực lượng chức năng.
Theo ngư dân Nguyễn Văn Trữ (xã Đề Gi), cán bộ và chiến sĩ tại các đồn Biên phòng luôn nhắc nhở ngư dân tuyệt đối không vi phạm vùng biển nước ngoài; khi ra khơi phải thường xuyên kiểm tra thiết bị giám sát hành trình. Vì vậy, trong mỗi chuyến đi biển, ngư dân luôn tuân thủ các quy định, đánh bắt hải sản hợp pháp để vừa bảo vệ nguồn lợi hải sản, vừa có nghĩa vụ và trách nhiệm trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo.
Xác định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định không phải là mục tiêu ngắn hạn, mà là một quá trình lâu dài, gắn liền với chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững. Thời gian qua, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai đã huy động tối đa nguồn lực, từ việc chỉ đạo 6 đồn Biên phòng tuyến biển, Hải đội Biên phòng 2 và 9 trạm kiểm soát Biên phòng, các đội nghiệp vụ đến việc trang bị 3 tàu và 8 ca nô chuyên dụng. Những nỗ lực này nhằm siết chặt công tác tuần tra, kiểm soát, thể hiện quyết tâm ngăn chặn và chấm dứt tình trạng ngư dân vi phạm IUU tại địa phương./.