Nhóm học sinh gồm các em Nguyễn Tô Thiên Duyên (học sinh lớp 12 Anh 1) và Nguyễn Ngọc Chi Dân (học sinh lớp 11 Tin) dưới sự hướng dẫn của giáo viên Vũ Thị Phương (Tổ Tin - Sinh, Trường Trung học phổ thông chuyên Lương Thế Vinh).
Em Nguyễn Tô Thiên Duyên cho biết, ý tưởng xuất phát từ việc em thường xuyên thấy bà phải điều trị hiệu quả bằng phương pháp châm cứu nhưng lại bị phụ thuộc nhiều vào cảm nhận và kinh nghiệm của người thực hiện. Từ đó em và bạn Dân bắt đầu tìm hiểu các tài liệu về y học cổ truyền. Sau quá trình nghiên cứu, chúng em nhận thấy, việc xác định huyệt đạo là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả điều trị. Do đó, chúng em tập trung nghiên cứu cơ sở khoa học liên quan đến huyệt đạo và y học cổ truyền.
“Đây là lĩnh vực còn khá mới trong nghiên cứu khoa học kỹ thuật nên chúng em gặp nhiều khó khăn khi tìm kiếm tài liệu. Nhờ lợi thế về môn ngoại ngữ, em đã có thể tìm kiếm các nguồn tài liệu từ tiếng Anh, tiếng Trung và xây dựng nền tảng lý thuyết”, em Duyên chia sẻ.
Qua nghiên cứu, các thành viên trong nhóm nhận thấy huyệt đạo có đặc trưng nhiệt độ cao hơn các vùng xung quanh. Vì vậy, nhóm muốn ứng dụng cảm biến hồng ngoại để phát hiện sự chênh lệch nhiệt độ kết hợp với thuật toán xử lý dữ liệu nhằm xác định huyệt đạo chính xác.
“Chúng em chọn sử dụng cảm biến hồng ngoại để đo sự chênh lệch nhiệt độ tại huyệt đạo. Do nhiệt độ trên cơ thể người chỉ cao hơn khoảng 0,5 - 0,7 độ C so với vùng xung quanh nên cần chọn cảm biến đủ chính xác và thiết kế nhỏ gọn”, em Duyên cho biết thêm.
Sau khi xây dựng nền tảng lý thuyết, nhóm tiếp tục nghiên cứu các thuật toán, thiết kế phần mềm, phần cứng và kết nối các hệ thống để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh. Trong quá trình thực hiện, nhóm nhiều lần thử nghiệm, tiếp thu ý kiến từ các chuyên gia để điều chỉnh và chế tạo thành công thiết bị ACUIRPEN sử dụng bộ lọc Hampel để xác định chính xác huyệt đạo.
Thiết bị có cách vận hành rất đơn giản. Người dùng chỉ cần di chuyển nhẹ đầu bút trên da, thiết bị sẽ tự động thu thập dữ liệu, phân tích và phát hiện vị trí huyệt thông qua tín hiệu đèn và âm thanh. Kết quả thực nghiệm cho thấy, thiết bị đạt độ chính xác trên 98% ở nhiều nhóm đối tượng khác nhau.
Có thế mạnh về tư duy thuật toán, em Nguyễn Ngọc Chi Dân cho biết, trong quá trình nghiên cứu đề tài, em có nhiệm vụ tìm kiếm thuật toán phù hợp. Từ đó, em nỗ lực tìm hiểu, chọn lọc nhiều tài liệu; đồng thời trao đổi, so sánh các phương án để tìm ra thuật toán phù hợp nhất để đưa vào xây dựng và hoàn thiện sản phẩm như hiện nay.
“Ban đầu, em cũng gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên sau nhiều nỗ lực nghiên cứu, thử nghiệm nhiều lần, chúng em đã tìm ra được thuật toán phù hợp nhất cho sản phẩm của nhóm”, em Nguyễn Ngọc Chi Dân tâm sự.
Cô Vũ Thị Phương (Tổ Tin - Sinh, Trường Trung học phổ thông chuyên Lương Thế Vinh, giáo viên hướng dẫn nhóm) cho biết, trong quá trình thực hiện dự án, cô nhận thấy các thành viên trong nhóm có niềm yêu thích và sự đam mê nghiên cứu khoa học. Do đó, cô đã định hướng những kiến thức nền cần thiết để các em tự tìm tòi, bổ sung thêm kiến thức về lập trình, y học cổ truyền và huyệt đạo nhằm hoàn thiện đề tài một cách chính xác.
“Trong quá trình thực hiện, các em rất chủ động, nhiệt tình và đa năng, từ thiết kế mạch, dựng mô hình 3D đến hoàn thiện sản phẩm. Hầu hết các công đoạn đều do các em tự thực hiện nên đó là điều rất đáng ghi nhận”, cô Vũ Thị Phương đánh giá.
Theo ông Nguyễn Văn Cư, Phó hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông chuyên Lương Thế Vinh, đây là một giải pháp rất ý nghĩa, cho thấy học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức trên lớp mà còn biết vận dụng để giải quyết những vấn đề thực tiễn. Đó cũng là mục tiêu mà giáo dục hiện đại hướng tới. Nhà trường rất vui khi các em đoạt giải. Không chỉ vì thành tích mà quan trọng hơn là các em đã trưởng thành, hình thành tư duy nghiên cứu và có tiềm năng đóng góp cho xã hội trong tương lai.
Ông Nguyễn Văn Cư cho biết thêm, nhà trường luôn xác định nghiên cứu khoa học là một nội dung quan trọng trong định hướng phát triển học sinh. Vì vậy hằng năm, trường đều tổ chức tập huấn, định hướng ý tưởng, thành lập đội ngũ cố vấn để hỗ trợ các em nghiên cứu. Những đề tài có tính khả thi tiếp tục được hướng dẫn chuyên sâu, kết nối với các chuyên gia, nhà khoa học để hoàn thiện./.
