Đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng trên cương vị người đứng đầu chính phủ mới, qua đó tiếp tục khẳng định mạnh mẽ vai trò, vị thế và tinh thần chủ động, trách nhiệm của Việt Nam trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng; các thách thức an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, an ninh lương thực ngày càng hiện hữu, chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng không chỉ góp phần vào thành công chung của Hội nghị mà còn để lại nhiều dấu ấn nổi bật của Việt Nam với tư cách một thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm của ASEAN.
Đây cũng là dịp để Việt Nam tiếp tục củng cố quan hệ với các nước trong khu vực thông qua hàng loạt hoạt động tiếp xúc song phương bên lề hội nghị của người đứng đầu Chính phủ; qua đó tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, kết nối hạ tầng, chuyển đổi số, ứng phó biến đổi khí hậu.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 diễn ra trong bối cảnh khu vực châu Á - Thái Bình Dương và thế giới đang đứng trước nhiều chuyển động lớn. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu phục hồi chậm; xu hướng bảo hộ gia tăng; xung đột và cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn tiếp tục tác động mạnh tới môi trường an ninh và phát triển của khu vực. Đây là hội nghị được đánh giá là rất kịp thời của ASEAN trong bối cảnh thế giới và khu vực đang có nhiều diễn biến rất phức tạp, đặc biệt là khủng hoảng vừa qua ở Trung Đông.
Trong bối cảnh đó, các nhà lãnh đạo ASEAN tập trung trao đổi nhiều nội dung trọng tâm liên quan tới củng cố đoàn kết nội khối, nâng cao khả năng tự cường, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, thúc đẩy liên kết kinh tế, tăng cường chuyển đổi số và giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình.
Với chủ đề “Cùng chèo lái tương lai chung” và các ưu tiên do Philippines đề xuất trong năm Chủ tịch ASEAN 2026, hội nghị tiếp tục khẳng định quyết tâm xây dựng một ASEAN đoàn kết, bao trùm, tự cường và thích ứng hiệu quả trước những biến động của tình hình khu vực và quốc tế.
Một trong những điểm nhấn của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 là các nội dung liên quan tới phục hồi và tăng trưởng kinh tế bền vững. Trong bối cảnh kinh tế thế giới đối mặt nhiều rủi ro, ASEAN tiếp tục được đánh giá là một trong những khu vực tăng trưởng năng động nhất thế giới. Tuy nhiên, để duy trì đà phát triển, ASEAN cần tiếp tục củng cố liên kết nội khối, đa dạng hóa thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Tham dự các phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đề ra rất nhiều đề xuất, sáng kiến của Việt Nam để đóng góp vào những giải pháp chung của ASEAN trong việc ứng phó trước tình hình hiện nay cũng như các giải pháp trong tương lai. Trong đó, quan trọng nhất và ưu tiên cao nhất là đảm bảo môi trường hòa bình, ổn định để thúc đẩy, tạo điều kiện cho ASEAN tiếp tục phát triển bền vững, tạo cho người dân có cuộc sống ấm no và hạnh phúc trong thời gian tới.
Thủ tướng nhấn mạnh rằng trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới nhiều biến động, đoàn kết chính là sức mạnh cốt lõi giúp ASEAN vượt qua khó khăn và tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực. Theo Thủ tướng, ASEAN cần duy trì tiếng nói chung, củng cố lòng tin chiến lược và phát huy tinh thần đồng thuận để ứng phó hiệu quả với các thách thức mới nổi.
Nhấn mạnh trước những thách thức mang tính liên thông, đa chiều, câu hỏi đặt ra đối với ASEAN không phải là “có bị ảnh hưởng hay không?” mà là ASEAN sẽ “ứng phó như thế nào và ứng phó cùng nhau ra sao?”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu ba đề xuất lớn: Tập trung nguồn lực nhằm đảm bảo các nhu cầu an ninh thiết yếu bao gồm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người; Thúc đẩy hợp tác thực chất nhằm tăng cường năng lực nội tại và khả năng chống chịu của ASEAN; và Tăng cường phối hợp và đoàn kết ASEAN.
Trong các phiên thảo luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh liên kết kinh tế nội khối, coi đây là động lực quan trọng để ASEAN duy trì tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt nhiều khó khăn. Việt Nam đề xuất ASEAN thúc đẩy mạnh hơn nữa hợp tác về chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xây dựng các khuôn khổ hợp tác mới về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đáng chú ý, Việt Nam nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng các chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu cao trước các cú sốc bên ngoài, thúc đẩy hợp tác về năng lượng tái tạo, hạ tầng số và logistics nhằm nâng cao tính kết nối của ASEAN.
Thông điệp của Việt Nam tại hội nghị cũng thể hiện rõ quan điểm nhất quán về thúc đẩy phát triển bao trùm, bền vững, lấy người dân làm trung tâm; đồng thời tăng cường liên kết kinh tế nội khối, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển xanh. Những đề xuất của Việt Nam nhận được sự đánh giá tích cực của nhiều nước thành viên ASEAN bởi tính thực chất, khả thi và phù hợp với yêu cầu phát triển của khu vực trong giai đoạn mới.
Trao đổi bên lề Hội nghị với phóng viên tháp tùng đoàn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết: “Các biện pháp Việt Nam đưa ra cũng rất toàn diện ở các trụ cột về hòa bình, ổn định và an ninh, tăng cường kết nối kinh tế cả về nội khối cũng như mở rộng không gian của ASEAN thông qua việc kết nối, ký kết các thỏa thuận về kinh tế với các đối tác bên ngoài. Đồng thời đề ra những biện pháp kịp thời trong kết nối với ASEAN về năng lượng, lương thực. Đặc biệt, các nước rất đồng tình với đề xuất của Việt Nam liên quan đến thực thi cam kết về an ninh năng lượng, an ninh dầu khí và xăng dầu; thực thi cam kết về thúc đẩy thương mại nội khối, dỡ bỏ rào cản thương mại trong ASEAN cũng như mở rộng quan hệ đối ngoại của ASEAN với các đối tác. Mấu chốt là làm sao để người dân được thụ hưởng những thành tựu, thành quả của ASEAN, đồng thời nâng cao sức khả năng chống chịu, nâng cao tự cường của ASEAN trước những thách thức hiện nay”.
Các đề xuất của Việt Nam được các lãnh đạo ASEAN hoan nghênh, đánh giá cao về nội dung và tính kịp thời. Trên cơ sở đề xuất của Việt Nam, Hội nghị thảo luận, nhất trí ra Tuyên bố Lãnh đạo ASEAN về các Hành động ưu tiên củng cố tự cường khu vực ứng phó với các hệ lụy từ tình hình Trung Đông; thể hiện quan điểm chính trị của ASEAN với các hệ lụy tình hình Trung Đông, tầm nhìn của các lãnh đạo định vị ASEAN trong cấu trúc khu vực và chiến lược và biện pháp ứng phó chung mang tính hành động, thực thi cao.
Sự tham gia chủ động, tích cực của Việt Nam tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 tiếp tục khẳng định vị thế ngày càng cao của đất nước trong khu vực. Những năm qua, Việt Nam luôn được đánh giá là một trong những thành viên tích cực nhất trong ASEAN, đóng góp thực chất cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN cũng như thúc đẩy hợp tác khu vực.
Thông qua các phiên họp, Việt Nam thể hiện rõ quan điểm nhất quán về xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường và thích ứng linh hoạt; đồng thời thúc đẩy cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển bền vững, giữa chuyển đổi số với bảo đảm an sinh xã hội. Hình ảnh đoàn Việt Nam tham gia tích cực trong các hoạt động của hội nghị cũng tiếp tục lan tỏa thông điệp về một Việt Nam năng động, hội nhập sâu rộng và sẵn sàng đóng góp cho các vấn đề chung của khu vực.
Việc Thủ tướng Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự hội nghị ngay sau khi Chính phủ khóa XVI bắt đầu nhiệm kỳ cũng cho thấy sự nhất quán trong đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế của Việt Nam. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho việc Việt Nam tiếp tục coi ASEAN là ưu tiên chiến lược hàng đầu trong chính sách đối ngoại và hội nhập quốc tế.
Bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã có nhiều cuộc gặp gỡ, tiếp xúc song phương với lãnh đạo các nước ASEAN và tổ chức quốc tế. Các cuộc tiếp xúc diễn ra trong bầu không khí chân thành, cởi mở, thể hiện sự tin cậy chính trị ngày càng cao giữa Việt Nam với các nước trong khu vực.
Tại các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc song phương với lãnh đạo các nước và tổ chức quốc tế, Thủ tướng nhấn mạnh ưu tiên tăng cường trao đổi đoàn cấp cao, củng cố tin cậy chính trị và triển khai hiệu quả các khuôn khổ hợp tác sẵn có; đề cao tinh thần hữu nghị, đoàn kết và hợp tác với các nước; mong muốn khai thác hiệu quả các dư địa hợp tác mới trong quan hệ thương mại, thúc đẩy hợp tác kinh tế nội khối ASEAN, bảo đảm an ninh lương thực, an ninh năng lượng, phát triển chuỗi cung ứng và tăng cường kết nối hạ tầng khu vực.
Lãnh đạo các nước đánh giá cao vai trò và đóng góp của Việt Nam đối với ASEAN cũng như sự phát triển của khu vực. Các bên nhất trí tiếp tục thúc đẩy trao đổi đoàn các cấp, tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân. Trong bối cảnh ASEAN đang thúc đẩy mạnh liên kết nội khối, Việt Nam được đánh giá là nền kinh tế năng động, có khả năng kết nối hiệu quả giữa khu vực Đông Nam Á với các chuỗi cung ứng toàn cầu. Thông qua các cuộc tiếp xúc song phương, Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực và có trách nhiệm của cộng đồng khu vực.
Có thể nói, chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng đã thành công tốt đẹp trên cả phương diện đa phương và song phương, để lại dấu ấn tốt đẹp về tinh thần chủ động, tích cực, trách nhiệm và đóng góp thực chất, hiệu quả vào công việc chung của ASEAN, cũng như thúc đẩy quan hệ với các nước thành viên nhằm đóng góp cho hòa bình, phát triển ở khu vực và thế giới./.
