Cột mốc lịch sử mang "kỷ niệm vàng"
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong thời điểm vô cùng đặc biệt khi hai quốc gia đang hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1976 - 2026). Đây được xem là dấu mốc "kỷ niệm vàng" trong chặng đường gắn bó giữa hai dân tộc.
Kể từ khi bình thường hóa quan hệ và đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập ASEAN năm 1995, hợp tác song phương không ngừng mở rộng trên mọi lĩnh vực. Lịch sử đã ghi nhận 5 vị Tổng thống Philippines từng sang thăm Việt Nam và 6 Lãnh đạo chủ chốt của Việt Nam tới thăm "đất nước nghìn đảo".
Đánh giá về sự kiện lần này, Đại sứ Việt Nam tại Philippines Lại Thái Bình nhấn mạnh, đây là dấu mốc lịch sử quan trọng, đánh dấu lần đầu tiên sau nửa thế kỷ, Người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines.
Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Theresa Lazaro coi đây là cơ hội vô giá để vạch ra tầm nhìn chung, củng cố hợp tác toàn diện và xác định quan hệ đối tác trong những thập kỷ tiếp theo.
Sự tin cậy chính trị giữa hai bên ngày càng sâu sắc nhờ duy trì thường xuyên các cơ chế hợp tác bản lề như Ủy ban hỗn hợp về hợp tác song phương, Đối thoại chính sách quốc phòng và Nhóm công tác chung về các vấn đề biển và đại dương. Trên cơ sở đó, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Mạnh Cường kỳ vọng: "Đây cũng là dịp để lãnh đạo cấp cao hai nước trao đổi sâu rộng về các định hướng lớn nhằm đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Philippines phát triển mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn trong giai đoạn mới".
"Sức mạnh mềm" từ sự đồng điệu văn hóa và đối ngoại nhân dân
Bên cạnh quan hệ chính trị tốt đẹp, "sức mạnh mềm" từ ngoại giao nhân dân đang trở thành cầu nối bền chặt nhất. Nhìn lại hành trình gắn bó, hai quốc gia có rất nhiều điểm tương đồng về lịch sử đấu tranh bảo vệ độc lập, văn hóa đậm đà bản sắc và tính cách con người thân thiện, lạc quan, yêu ca hát. Philippines là một quốc gia đa dạng với hơn 7.600 hòn đảo và 180 ngôn ngữ, nhưng tựu trung lại, người dân luôn đề cao tinh thần gắn kết gia đình và nỗ lực vươn lên trước những thử thách của thiên tai,.
Sự đồng cảm lịch sử được thể hiện rõ nét qua sự tôn trọng lẫn nhau đối với các vị lãnh tụ vĩ đại. Tại thủ đô Manila, bức tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt trang trọng tại Công viên ASEAN ở khu phố cổ Intramuros - một khu di tích nổi tiếng mang đậm dấu ấn thời thuộc địa Tây Ban Nha. Ngược lại, bức tượng bán thân của anh hùng dân tộc Philippines Jose Rizal cũng đã được khánh thành trang trọng tại Đại học Thái Nguyên, nơi có nhiều sinh viên Philippines theo học.
Sự giao thoa văn hóa diễn ra vô cùng tự nhiên khi nhân dân hai nước cùng chia sẻ điệu múa sạp truyền thống, cùng yêu thích các món ăn như phở, nem của Việt Nam hay các món dân dã của Philippines.
Nhờ các chuyến bay thẳng, du lịch song phương bùng nổ mạnh mẽ. Chỉ riêng năm 2025, lượng du khách Philippines sang Việt Nam đạt 482.173 lượt (tăng 81,3%), đưa Philippines vào top 10 thị trường gửi khách lớn nhất của Việt Nam. Tổng cộng đã có khoảng 430.000 du khách Philippines đến Việt Nam và 33.500 du khách Việt Nam tới thăm bạn. Sự kiện công chúng Philippines lần đầu tiên được thưởng thức nghệ thuật múa rối nước Việt Nam tại Intramuros nhân chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chắc chắn sẽ là một điểm nhấn giao lưu văn hóa hai nước.
Đặc biệt, "sức mạnh mềm" này còn được lan tỏa mạnh mẽ qua con đường giáo dục. Đại sứ Philippines tại Việt Nam Fernandez III nhấn mạnh: "Những sinh viên Việt Nam và Philippines khi sống và học tập ở nước sở tại sẽ trở thành những 'đại sứ' cho quan hệ song phương. Việc đầu tư vào thế hệ trẻ chính là nền tảng quan trọng nhất để bảo đảm quan hệ hai nước tiếp tục phát triển bền vững trong tương lai".
Bức tranh kinh tế sôi động
Trên nền tảng thấu hiểu sâu sắc, hợp tác kinh tế đang chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ. Kim ngạch thương mại hai chiều tăng trưởng trung bình trên 10%/năm trong thập kỷ qua, đạt 7,8 tỷ USD vào năm 2025. Đà tăng trưởng tiếp tục được giữ vững khi chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, con số này đã đạt 1,3 tỷ USD. Để tạo ra xung lực mới, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Theresa Lazaro cho biết: "Cả hai quốc gia đang tích cực nỗ lực mở rộng và cân bằng thương mại hai chiều vượt qua mục tiêu ban đầu là 10 tỷ USD".
Hợp tác đầu tư song phương vô cùng nhộn nhịp và mang tính chiến lược. Làn sóng doanh nghiệp Philippines đầu tư vào Việt Nam ngày càng đa dạng với những tên tuổi lớn như San Miguel, Universal Robina, ACEN hay Manila Water. Đáng chú ý, một doanh nghiệp Philippines hiện đang vận hành 5 nhà máy xử lý nước tại Việt Nam và một công ty khác đã tham gia đầu tư xây dựng 5 tuyến đường cao tốc theo mô hình BOT. Chuỗi thức ăn nhanh Jollibee cũng đã vươn lên 233 cửa hàng tại Việt Nam, tiếp cận sâu rộng vào các khu dân cư đô thị và dự kiến đạt mốc 300 cửa hàng vào cuối năm.
Ở chiều ngược lại, dòng vốn từ Việt Nam sang Philippines cũng tăng vọt. Riêng năm 2025, Việt Nam đã đầu tư hơn 92 triệu USD vào Philippines, chiếm gần 70% tổng vốn lũy kế lịch sử của Việt Nam tại thị trường này (133 triệu USD). Sự hiện diện của VinFast, FPT Software, Thaco Auto, và đặc biệt là việc Vingroup đưa xe điện (GSM) vào thị trường Philippines, mang lại giải pháp giao thông xanh đúng thời điểm, đã khẳng định năng lực vươn tầm mạnh mẽ của doanh nghiệp Việt.
Trong bối cảnh mới, hai nền kinh tế có tính bổ trợ rất cao. Việc kết hợp giữa thế mạnh về nguồn nhân lực giỏi tiếng Anh, ngành dịch vụ thuê ngoài (BPO) của Philippines và hệ sinh thái công nghệ năng động của Việt Nam mở ra tiềm năng khổng lồ về đào tạo nhân lực số, trí tuệ nhân tạo (AI) và an ninh mạng. Trong nông nghiệp, từ nền tảng thương mại gạo, hai nước đang hướng tới cơ chế hợp tác dài hạn, mở rộng sang nông nghiệp thông minh, chế biến thủy sản và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Điểm sáng hợp tác chiến lược
Sự gắn kết chiến lược giữa Việt Nam và Philippines được thể hiện rất rõ qua hợp tác an ninh - quốc phòng. Là những quốc gia ven biển, biển và đại dương tiếp tục là trụ cột hợp tác then chốt. Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường khẳng định: "Việt Nam và Philippines đều là các quốc gia biển, có lợi ích thiết thân trong việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải ở Biển Đông".
Hai nước cùng kiên định chia sẻ lợi ích thiết thân trong việc duy trì hòa bình, an ninh và tự do hàng hải ở Biển Đông dựa trên luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982. Hai bên không chỉ sát cánh đẩy mạnh phát triển kinh tế biển xanh, mà còn phối hợp giải quyết các thách thức an ninh phi truyền thống như đánh bắt cá bất hợp pháp (IUU), gian lận trên internet, lừa đảo mạng và suy thoái môi trường biển.
Có thể thấy, quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Philippines đang nằm trên một quỹ đạo đi lên vững chắc và đầy hứa hẹn. Chuyến thăm cấp Nhà nước lịch sử của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ mở ra cơ hội tạo đột phá trong quan hệ song phương mà còn mang tầm vóc và ý nghĩa to lớn đối với khu vực.
Là hai quốc gia tầm trung năng động với tổng dân số hơn 220 triệu người, có thế mạnh bổ trợ cho nhau, sự hợp tác chặt chẽ giữa Việt Nam và Philippines chính là một trụ cột vững chắc góp phần củng cố khối đoàn kết của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Đặc biệt, khi Philippines đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2026 với chủ đề “Cùng chèo lái tương lai chung”, sự ủng hộ, đồng hành thiết thực của Việt Nam sẽ góp phần quan trọng cùng xây dựng một Đông Nam Á đoàn kết, hòa bình, ổn định, tự cường và phồn vinh./.
