Tin tức
Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026: Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội
Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo cơ quan Trung ương, các bộ, ngành; Đại sứ, đại diện các Đại sứ quán, các tổ chức quốc tế; nhà khoa học, nhà sáng chế; đại diện viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm đổi mới sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp và những người yêu khoa học.
Mở đầu bài phát biểu khai mạc sự kiện với cụm từ “tư duy đổi mới”, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng, đó là khả năng nhìn một vấn đề quen thuộc bằng góc nhìn mới; đặt câu hỏi trước những điều tưởng như đã hiển nhiên; tìm cách làm tốt hơn và kiên trì biến ý tưởng thành giá trị thực tế... Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng luôn nhấn mạnh vai trò động lực của đổi mới sáng tạo, yêu cầu tự chủ công nghệ cốt lõi và sự đồng hành giữa đổi mới công nghệ với đổi mới thể chế. Đây là những gợi mở đáng chú ý: muốn giải phóng sức sáng tạo, phải đồng thời tạo điều kiện cho con người, công nghệ và cách thức tổ chức cùng tiến lên.
Cho rằng, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới ở tầm vóc như vậy, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhận định, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đất nước đang xác lập định hướng lớn cho kỷ nguyên phát triển mới. Việc đặt vấn đề xây dựng tầm nhìn phát triển trong 100 năm tiếp theo thể hiện trách nhiệm với tương lai lâu dài của dân tộc. Tầm nhìn ấy yêu cầu chúng ta vượt lên giới hạn của một nhiệm kỳ, suy nghĩ về những nền tảng phải xây dựng hôm nay để các thế hệ mai sau có thể tiến xa hơn.
Tư duy đổi mới là cuộc “sắp xếp lại giang sơn” mở ra yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển, nâng cao hiệu lực bộ máy và xây dựng nền quản trị gần dân, phục vụ nhân dân. Ý nghĩa của sự thay đổi phải được thể hiện trong công việc giải quyết nhanh hơn, nguồn lực sử dụng hiệu quả hơn, cơ hội phát triển rộng mở hơn. Tư duy đổi mới là mô hình phát triển Việt Nam được xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo là động lực chính. Đây là sự chuyển đổi căn bản về cách tạo ra năng lực phát triển của đất nước. Chúng ta phải tạo ra nhiều giá trị hơn bằng tri thức, năng suất và khả năng làm chủ công nghệ. Mỗi đồng vốn, mỗi nguồn tài nguyên, mỗi giờ lao động phải được sử dụng thông minh hơn. Để thực hiện những định hướng ấy, tư duy đổi mới phải trở thành năng lực hành động trong toàn xã hội.
Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, khơi dậy khát vọng khởi nghiệp, tinh thần dám làm, chấp nhận rủi ro và khoan dung với thất bại. Theo Bộ trưởng, chiều sâu của một quốc gia khởi nghiệp nằm ở khả năng nuôi dưỡng sáng kiến và tạo cơ hội để sáng kiến ấy trưởng thành. Tinh thần khởi nghiệp cũng cần hiện diện trong những tổ chức đã hoạt động nhiều năm: luôn học hỏi, luôn tìm cơ hội mới, luôn sẵn sàng tự làm mới mình.
Từ đó, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh yêu cầu: Với mỗi người dân, tư duy đổi mới bắt đầu từ học tập suốt đời, chủ động tiếp cận công nghệ và cải tiến công việc hằng ngày. Một sáng kiến giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí hay nâng cao chất lượng đều đáng được trân trọng. Với mỗi doanh nghiệp, đổi mới cần trở thành một phần của chiến lược kinh doanh. Hãy bắt đầu từ bài toán thực tế của mình: Năng suất ở đâu còn thấp, khách hàng cần gì, công nghệ nào có thể tạo ra giá trị mới. Đầu tư cho con người và nghiên cứu chính là đầu tư cho năng lực cạnh tranh lâu dài. Với mỗi tổ chức, trường đại học, viện nghiên cứu, cần xây dựng môi trường khuyến khích câu hỏi mới, lắng nghe ý kiến khác biệt và đánh giá ý tưởng bằng kết quả kiểm chứng. Người đứng đầu phải tạo điều kiện để người có sáng kiến được thử sức và chịu trách nhiệm. Với mỗi bộ, ngành, địa phương, tư duy đổi mới phải thể hiện trước hết trong cách xây dựng và thực thi chính sách. Khi thực tiễn xuất hiện vấn đề mới, phải chủ động nghiên cứu, đề xuất cơ chế phù hợp. Khi người dân, doanh nghiệp gặp vướng mắc, phải xác định rõ ai giải quyết, khi nào hoàn thành và kết quả được đo bằng gì.
Bộ Khoa học và Công nghệ cũng phải bắt đầu từ chính mình: Đổi mới cách đặt hàng, tài trợ, đánh giá và hỗ trợ ứng dụng kết quả nghiên cứu; đưa chính sách đến gần hơn với nhu cầu thực tế; lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức cũng xây dựng một không gian trải nghiệm và kết nối với 150 gian hàng trong nước và quốc tế như: Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Samsung, Meta, Toshiba, NTT, GGGI, BOSCH, JETRO, BIDV, FPT, Rạng Đông, MISA, Meey Group… nhằm giới thiệu công nghệ, sản phẩm, giải pháp và mô hình đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức hỗ trợ, tổ chức tài chính. Bên cạnh hoạt động trưng bày là các hoạt động trải nghiệm, kết nối cung - cầu công nghệ, gặp gỡ doanh nghiệp - nhà khoa học - nhà đầu tư và xúc tiến hợp tác.
Các diễn đàn chuyên đề được tổ chức để chia sẻ tri thức, kinh nghiệm, kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó có: Diễn đàn Tương lai khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Diễn đàn đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng; Diễn đàn Đổi mới sáng tạo các nước Tiểu vùng sông Mê Công mở rộng (GMS Innovation Forum), cùng một số hoạt động chuyên đề và kết nối khác. Các diễn đàn tập trung trao đổi về xu hướng công nghệ, nguồn lực cho đổi mới sáng tạo, hợp tác khu vực, kết nối doanh nghiệp - viện trường - nhà đầu tư và các điều kiện để công nghệ, giải pháp mới được ứng dụng hiệu quả vào sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội.
Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia được kỳ vọng trở thành một điểm kết nối thường niên để các nguồn lực đổi mới sáng tạo trong xã hội gặp nhau và cùng tạo ra giá trị mới; góp phần hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội: doanh nghiệp thường xuyên tìm kiếm giải pháp để nâng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh; viện, trường tạo ra và đưa nhanh kết quả nghiên cứu vào thực tiễn; cơ quan nhà nước đổi mới phương thức quản lý và phục vụ; người dân chủ động phát huy sáng kiến, ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả công việc và chất lượng cuộc sống./.
