Tin tức
Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán: Phục hồi hệ sinh thái, tăng chống chịu với biến đổi khí hậu
*Thích ứng với biến đổi khí hậu
Ông Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho biết, ngày 17 tháng 6 hàng năm được Liên Hợp Quốc chọn là “Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán” nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về bảo vệ tài nguyên đất, phục hồi hệ sinh thái, tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển bền vững.
Năm 2026, Ban Thư ký Công ước chống sa mạc hóa của Liên Hợp Quốc (UNCCD) đã lựa chọn chủ đề: “Nhận diện tài nguyên đất. Trân trọng thiên nhiên xanh. Phục hồi hệ sinh thái” nhằm nhấn mạnh vai trò đặc biệt của đất đai, đồng cỏ chăn nuôi, rừng, nguồn nước và các hệ sinh thái tự nhiên đối với an ninh sinh thái, an ninh lương thực, sinh kế của người dân và sự phát triển bền vững của nhân loại.
Hiện nay, trên thế giới có hơn 40% diện tích đất màu mỡ đang bị thoái hóa, ảnh hưởng tiêu cực đến sinh kế của hơn 3,2 tỷ người. Tình trạng thoái hóa đất dẫn đến năng suất giảm, gia tăng hạn hán và đe dọa không chỉ các hệ sinh thái mà còn ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh trên toàn cầu. Theo đánh giá của UNCCD, chi phí khắc phục thoái hóa đất hàng năm lên tới khoảng 880 tỷ USD. Đây là tiếng chuông cảnh báo toàn cầu về trách nhiệm bảo vệ đất đai - nguồn sống căn bản của nhân loại.
Việt Nam không nằm ngoài vòng ảnh hưởng đó, song chúng ta đang phải gánh chịu những tổn thương của biến đổi khí hậu với gần 11,8 triệu ha đất (tương đương 36% diện tích đất tự nhiên) đã và đang bị thoái hóa ở các mức độ khác nhau. Từ những vùng đất dốc xói mòn ở miền núi phía Bắc, đất cát khô hạn tại duyên hải miền Trung cho đến tình trạng phèn hóa, xâm nhập mặn nghiêm trọng tại Đồng bằng sông Cửu Long. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách: Phòng chống sa mạc hóa phải được nhìn nhận như một nội dung cốt lõi của an ninh quốc gia.
Đứng trước thách thức đó, Việt Nam đã cam kết mạnh mẽ tại Hội nghị các Bên tham gia Công ước của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP26) nhằm đạt mức phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050. Để thực hiện sứ mệnh này, ngành Lâm nghiệp, các địa phương phải duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức trên 42% (cao hơn mức trung bình toàn cầu là 31%).
Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho rằng, để giải quyết bài toán suy thoái đất, các địa phương, cơ quan liên quan cần đẩy nhanh công tác điều tra, lập bản đồ phân vùng nguy cơ sa mạc hóa; lồng ghép mục tiêu chống suy thoái đất vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương; chú trọng phục hồi rừng tự nhiên, rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ ven biển; đẩy mạnh phát triển nông lâm kết hợp, nông nghiệp tuần hoàn và phát thải thấp. Đồng thời ứng dụng công nghệ viễn thám, GIS, trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát, theo dõi tài nguyên đất, tài nguyên rừng; nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm hạn hán, xâm nhập mặn.
Các địa phương ưu tiên hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề và tạo việc làm xanh cho các cộng đồng dễ bị tổn thương bởi thoái hóa đất hoặc khô hạn. Các bộ, ngành, cơ quan liên quan đẩy mạnh hợp tác quốc tế thực chất; kêu gọi các tổ chức như: UNDP, FAO, CIFOR, AFoCO... tiếp tục đồng hành, chia sẻ tri thức và hỗ trợ nguồn lực tài chính xanh cho Việt Nam; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chuỗi giá trị lâm nghiệp bền vững; trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo chính sách, doanh nghiệp là động lực về công nghệ và nguồn lực để tạo nên một hệ sinh thái hợp tác bền vững...
*Hành động thiết thực
Ông Hoàng Văn Chiều, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn thông tin, Lạng Sơn là tỉnh miền núi biên giới với tổng diện tích có rừng đạt 534.260,62 ha; trong đó, rừng tự nhiên là 219.148,69 ha và rừng trồng là 315.111,93 ha. Tỷ lệ che phủ rừng là 64,31%,. Những năm qua, tỉnh luôn xác định bảo vệ tài nguyên đất, phát triển rừng bền vững, bảo tồn thiên nhiên và phục hồi hệ sinh thái là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
Tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: Nâng cao chất lượng quy hoạch sử dụng đất; tăng cường bảo vệ và phát triển rừng; đẩy mạnh khoanh nuôi tái sinh, trồng rừng sản xuất và rừng phòng hộ; phục hồi các khu vực đất bị thoái hóa; thúc đẩy các mô hình nông - lâm kết hợp; phát triển sinh kế bền vững cho người dân gắn với bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Qua đó, diện tích và chất lượng rừng của tỉnh tiếp tục được duy trì và nâng cao; nhận thức của người dân về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên ngày càng được cải thiện; nhiều hệ sinh thái tự nhiên được bảo vệ và phục hồi, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế xanh và giảm phát thải khí nhà kính.
Lạng Sơn cam kết tiếp tục bảo vệ diện tích rừng hiện có; sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên đất; đẩy mạnh phục hồi các hệ sinh thái rừng bị suy thoái; tăng cường trồng cây xanh, trồng rừng bằng các loài cây bản địa; phát triển lâm nghiệp theo hướng đa giá trị, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Dịp này, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cùng Công ty cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác triển khai Chương trình “C.P. Việt Nam - Hành trình vì một Việt Nam xanh” giai đoạn 2026 - 2030 nhằm trồng mới 1,5 triệu cây xanh trên cả nước, với tổng kinh phí dự kiến khoảng 35 tỷ đồng. Chương trình ưu tiên triển khai tại một số tỉnh miền Bắc, miền Trung và miền Nam, đồng thời mở rộng tới các khu vực có nhu cầu phục hồi rừng và phát triển cây xanh phân tán trên toàn quốc.
Theo kế hoạch, giai đoạn 2026 - 2030, cây giống sẽ được hỗ trợ tới các địa phương có nhu cầu trên cả nước, tập trung vào các khu vực rừng ngập mặn, đất trống thuộc quy hoạch lâm nghiệp, vườn quốc gia và các khu vực có tiềm năng phát triển cây xanh phân tán. Các hoạt động triển khai sẽ được xây dựng phù hợp với nhu cầu thực tế của từng địa phương nhằm bảo đảm hiệu quả sinh trưởng của cây và giá trị môi trường lâu dài.
Nhằm thiết thực hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán, Công ty cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam đã trao tặng 10 nghìn cây giống lâm nghiệp chịu hạn, giữ đất cho đại diện quân và dân tỉnh Lạng Sơn.
Việt Nam là quốc gia thành viên của Công ước chống sa mạc hóa của Liên Hợp Quốc từ năm 1998. Những năm qua, Chính phủ Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình, chính sách nhằm quản lý bền vững tài nguyên đất, bảo vệ rừng, phục hồi hệ sinh thái và nâng cao khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu mà trọng tâm nhất là tăng độ che phủ rừng. Nhờ đó, từ mức 37% vào năm 2005, tỷ lệ che phủ rừng của Việt Nam đã tăng lên 42,03% năm 2025, góp phần giảm xói mòn, hạn chế rửa trôi, tăng khả năng giữ nước, giảm nguy cơ thoái hoá đất, tăng khả năng chống chịu với hạn hán. Theo đánh giá của UNCCD, đây là một trong những đóng góp quan trọng nhất của Việt Nam đối với mục tiêu cân bằng suy thoái đất../.
