Thành phố hiện có gần 70 làng nghề và làng nghề truyền thống, cùng khoảng 3.000 cơ sở nghề, trong đó nhiều làng nghề đã thành điểm đến du lịch nổi tiếng như làng đá mỹ nghệ Non Nước, làng nước mắm Nam Ô, làng gốm Thanh Hà, làng mộc Kim Bồng, làng rau Trà Quế. Mỗi năm, các cơ sở này đón hàng triệu lượt khách tham quan, trải nghiệm. Mới đây, Trung tâm Xúc tiến du lịch Đà Nẵng đã phối hợp với một số đơn vị tổ chức khảo sát làng nghề xung quanh đô thị cổ Hội An, hướng đến kết nối không gian làng nghề, hình thành những tour du lịch chuyên đề, phục vụ các dòng khách quốc tế như MICE, khách tàu biển.
Nằm bên bờ sông Thu Bồn, làng gốm Thanh Hà có lịch sử gần 500 năm, nổi tiếng với những sản phẩm bằng gốm, đất nung và kỹ thuật làm gốm truyền thống được truyền qua nhiều thế hệ. Trước năm 2000, nơi đây chủ yếu sản xuất gốm dân dụng phục vụ nhu cầu dân sinh, đến năm 2011 làng bắt đầu chuyển hướng sang làm du lịch và dần trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút du khách.
Bà Ngụy Thị Bê, cơ sở sản xuất gốm Ngụy Trung Hậu cho biết, nghề gốm tại Thanh Hà có từ hồi thế kỉ XVI. Ngày xưa làng nghề chỉ sản xuất đồ dùng dân dụng phục vụ đời sống sinh hoạt hàng ngày. Từ khi phát triển du lịch, làng chuyển hướng sang làm đồ trang trí, tăng cường hoạt động trải nghiệm cho du khách. Đến với làng gốm Thanh Hà, du khách được khám phá không gian làng nghề với trải nghiệm chuốt gốm, trực tiếp tạo ra sản phẩm. Từ đây, thu nhập của thợ gốm cũng ổn định hơn, góp phần giữ nghề truyền thống.
Anh Nguyễn Khánh Toàn, du khách Huế chia sẻ, lần đầu đến làng gốm anh cảm thấy rất thú vị với không gian trải nghiệm, mọi thứ ở đây đều dân dã, mộc mạc, đậm nét xưa cũ.
Ông Bùi Văn Dũng, Chủ tịch UBND phường Hội An Tây thông tin, làng gốm Thanh Hà hiện có 32 cơ sở sản xuất, trong đó có 4 cơ sở chuyên sản xuất gốm truyền thống với khoảng 70 lao động tham gia trực tiếp, thu nhập bình quân từ 8-10 triệu đồng/tháng. Du lịch phát triển góp phần bảo tồn hiệu quả làng nghề, tạo sinh kế bền vững cho người dân thông qua hoạt động trình diễn nghề phục vụ khách, bán sản phẩm lưu niệm. Mới đây, bến thủy nội địa làng gốm Thanh Hà đã hoạt động, tạo ra chuyển biến mới trong hoạt động đón khách.
Làng gốm Thanh Hà cùng với các làng nghề khác ở Hội An như làng mộc Kim Bồng, làng chiếu Cẩm Kim, làng rau Trà Quế, tạo thành một vành đai làng nghề bao quanh phố cổ, gắn bó chặt chẽ với sự phát triển kinh tế, thương mại đô thị và thương cảng Hội An. Trong xu hướng phục hồi, bảo tồn nghề truyền thống, phát triển du lịch, gốm Thanh Hà hướng tới các sản phẩm mỹ nghệ, lưu niệm dành cho khách du lịch.
Nằm dưới chân núi Ngũ Hành Sơn, làng đá mỹ nghệ Non Nước được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đây cũng là làng nghề truyền thống lâu đời nhất ở Đà Nẵng. Trải qua hơn 400 năm hình thành và phát triển, nhiều sản phẩm đá mỹ nghệ Non Nước bắt kịp xu hướng thị trường xuất khẩu, phục vụ nhu cầu của du khách. Ông Trần Văn Xuất, cơ sở sản xuất điêu khắc đá mỹ nghệ Xuất Ánh chia sẻ, cơ sở sản xuất và giao dịch mặt hàng đá mỹ nghệ bằng đá tự nhiên, mỗi ngày đón đông đảo du khách tham quan, mua sắm. Khó khăn lớn nhất hiện nay của làng nghề là diện tích nhà xưởng nhỏ, chưa đáp ứng được nhu cầu mở rộng sản xuất và trải nghiệm của khách.
Mới đây, phường Ngũ Hành Sơn thông tin, để quảng bá, phát huy giá trị nghề điêu khắc đá mỹ nghệ truyền thống, thúc đẩy phát triển du lịch địa phương, phường đã tổ chức cuộc thi điêu khắc "Hồn đá Non Nước - Dấu ấn Đà Nẵng", tạo điểm nhấn thu hút khách và động lực lực để bảo tồn và phát triển làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước.
Vừa qua, UBND Thành phố Đà Nẵng đã phê duyệt đề án "Bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật chế tác thủ công trong điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước gắn với quảng bá và phát triển sản phẩm du lịch tại Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Nghề điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045", định hướng gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, nâng cao thu nhập cho đội ngũ nghệ nhân, người lao động.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng Văn Bá Sơn nhận định, hầu hết các làng nghề truyền thống đều có nét đặc trưng, độc đáo. Việc phát triển du lịch hiệu quả sẽ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị làng nghề, đồng thời thúc đẩy thị trường tiêu thụ hàng hóa sản phẩm tại chỗ. Kết nối các làng nghề trong không gian thành phố mới là định hướng quan trọng nhằm hình thành những tour tuyến hấp dẫn gắn với phát triển du lịch bền vững. Các làng nghề sẽ được kết nối dựa trên giá trị đặc trưng về văn hóa, lịch sử, không gian và sản phẩm.
Thời gian qua, việc khai thác du lịch tại một số làng nghề ở Đà Nẵng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế vốn có. Để du lịch làng nghề trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển chung trong giai đoạn mới, rất cần có sự đồng hành của doanh nghiệp và sự tham gia chủ động của cộng đồng./.
