Diễn đàn quy tụ các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, học giả, đại diện các tổ chức quốc tế, trường đại học, định chế tài chính và doanh nghiệp Việt Nam, Vương quốc Anh.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội Nguyễn Thị Hồng Thúy nhận định, hệ thống tài chính toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc. Công nghệ tài chính, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, tài sản số và các mô hình tài chính mở đang làm thay đổi căn bản cách thức thiết kế, cung cấp và giám sát dịch vụ tài chính.
Công nghệ giúp giảm chi phí giao dịch, mở rộng khả năng tiếp cận tài chính, nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo ra những sản phẩm, dịch vụ mới. Tuy nhiên, sự phát triển của ngân hàng số và FinTech (công nghệ tài chính) cũng kéo theo những rủi ro về an ninh mạng, dữ liệu, mô hình AI, sự phụ thuộc vào nhà cung cấp công nghệ bên thứ ba, tài sản số và nguy cơ lan truyền các cú sốc trong một hệ thống ngày càng kết nối chặt chẽ.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Thúy, một hệ thống tài chính muốn duy trì khả năng cạnh tranh phải không ngừng đổi mới, nhưng đổi mới chỉ có thể tạo ra giá trị lâu dài khi đi cùng quản trị rủi ro hiệu quả, khuôn khổ thể chế thích ứng và khả năng duy trì các dịch vụ thiết yếu khi xảy ra gián đoạn.
Thực tế, chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính đã vượt ra ngoài các hoạt động ngân hàng di động, thanh toán điện tử hay tự động hóa quy trình. Công nghệ đang tham gia sâu vào phân tích dữ liệu, quản trị rủi ro, tín dụng, đầu tư và quá trình ra quyết định. AI được sử dụng trong phát hiện gian lận, chấm điểm tín dụng, quản trị danh mục; ngân hàng mở và các giao diện lập trình ứng dụng mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ.
Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ quản trị từng loại rủi ro riêng lẻ sang nâng cao khả năng chống chịu của toàn hệ thống. Khi các tổ chức tài chính ngày càng kết nối và phụ thuộc vào hạ tầng công nghệ bên ngoài, một sự cố công nghệ có thể nhanh chóng trở thành vấn đề về vận hành, thanh khoản, uy tín, thậm chí ảnh hưởng đến ổn định tài chính. Bên cạnh phòng ngừa, các tổ chức cần có khả năng duy trì dịch vụ trọng yếu, hạn chế thiệt hại và phục hồi hoạt động kịp thời.
Chia sẻ góc nhìn của Vương quốc Anh, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Anh tại Việt Nam Alexandra Smith cho rằng, hợp tác kinh tế và tài chính là một phần quan trọng trong quan hệ hai nước. Một lĩnh vực hợp tác đáng chú ý là mục tiêu phát triển Trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Vương quốc Anh hoan nghênh định hướng này và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, chuyên môn dựa trên vị thế của London là một trong những trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu thế giới.
Theo bà Alexandra Smith, hợp tác giữa hai nước có thể tập trung vào dịch vụ tài chính, thị trường vốn, quản lý tài chính, tài chính xanh và FinTech. Trong đó, công nghệ tài chính sẽ là một động lực quan trọng. Thanh toán số, AI và các công nghệ mới nổi tạo cơ hội nâng cao hiệu quả, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ và thúc đẩy tài chính toàn diện; song đổi mới cần đi kèm những biện pháp bảo đảm phù hợp nhằm duy trì ổn định tài chính, bảo vệ người tiêu dùng và củng cố niềm tin vào hệ thống.
Đại diện phía Anh cũng chia sẻ kinh nghiệm về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát của Cơ quan Quản lý Tài chính Anh, cho phép doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ tài chính mới trong môi trường được kiểm soát. Cùng với đó là yêu cầu ứng dụng có trách nhiệm các công nghệ mới nổi, tăng cường an ninh mạng và khả năng chống chịu vận hành.
Bà Alexandra Smith cho rằng, phát triển lĩnh vực tài chính thành công không chỉ phụ thuộc vào công nghệ, đầu tư và hạ tầng mà còn cần thể chế vững mạnh, nguồn nhân lực có kỹ năng và quá trình trao đổi tri thức, kinh nghiệm thường xuyên. Các trường đại học có vai trò quan trọng thông qua nghiên cứu, đối thoại chính sách, phát triển nhân lực và hợp tác học thuật quốc tế.
Thời gian tới, hai nước còn nhiều dư địa mở rộng hợp tác về FinTech và tài chính số, ứng dụng AI trong dịch vụ tài chính, tài chính xanh, quản lý và quản trị tài chính, đào tạo chuyên môn và nâng cao năng lực. Các sáng kiến nghiên cứu chung cũng có thể góp phần nhận diện những thách thức mới và tìm kiếm giải pháp thực tiễn.
Trong khuôn khổ Diễn đàn, các tham luận và phiên chuyên đề tập trung vào công nghệ tài chính, ổn định tài chính và khả năng chống chịu hệ thống; quản trị, điều tiết và quản lý rủi ro trong tài chính số; công nghệ mới nổi, ổn định tiền tệ và tài chính toàn diện. Qua đó, các chuyên gia hướng tới những khuyến nghị góp phần xây dựng hệ thống tài chính vừa tạo không gian cho đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm an toàn và nâng cao khả năng thích ứng trước những thay đổi nhanh chóng của công nghệ./.
