Hoạt động nhằm giới thiệu, lan tỏa những giá trị của khoa học xã hội và nhân văn; khẳng định vai trò của tri thức khoa học trong nhận diện các vấn đề của đất nước, cung cấp luận cứ cho hoạch định chính sách, góp phần phục vụ phát triển bền vững.
Phát biểu tại buổi lễ, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, việc tổ chức không gian phát triển, phát triển vùng và địa phương ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với tư duy khoa học. Phát triển bền vững cần được nhìn nhận trong mối quan hệ tổng thể giữa không gian, con người, tài nguyên, văn hóa, xã hội và thể chế, thay vì chỉ thông qua các chỉ số phát triển đơn lẻ.
Theo đó, chủ đề “Địa lý nhân văn - Kiến tạo phát triển” cho thấy khoa học không chỉ dừng lại ở việc nhận diện, lý giải đặc điểm của không gian mà còn phải góp phần tạo lập những không gian phát triển phù hợp hơn với con người và xã hội. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với khoa học xã hội và nhân văn trong giai đoạn mới, khi các kết quả nghiên cứu cần gắn chặt hơn với thực tiễn và phục vụ trực tiếp cho quá trình hoạch định chính sách. Không gian trưng bày giới thiệu một phần kết quả nghiên cứu, tích lũy và cống hiến của nhiều thế hệ cán bộ, nhà khoa học thuộc Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững. Các công trình, sản phẩm khoa học được giới thiệu phản ánh quá trình nghiên cứu về lãnh thổ, con người và các vấn đề phát triển, đồng thời cho thấy sự đóng góp của khoa học địa lý đối với thực tiễn phát triển đất nước.
Theo Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, ý nghĩa của hoạt động không chỉ nằm ở việc giới thiệu những kết quả nghiên cứu đã có mà còn ở khả năng kết nối tri thức với thực tiễn, kết nối các thế hệ nhà khoa học, gắn nghiên cứu với chính sách và đưa khoa học đến gần hơn với cộng đồng xã hội.
Tiến sĩ Nguyễn Song Tùng, Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững cho rằng, bước vào giai đoạn phát triển mới, những vấn đề đặt ra đối với khoa học địa lý nhân văn và phát triển bền vững ngày càng đa dạng, phức tạp. Vì vậy, yêu cầu không chỉ là tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ nghiên cứu mà còn phải chủ động kiến tạo tri thức mới, nâng cao khả năng đóng góp cho thực tiễn. Trong thời gian tới là tăng cường năng lực nhận diện, phân tích và dự báo các xu hướng phát triển; xây dựng luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách; đề xuất các giải pháp, mô hình phù hợp với từng vùng, từng địa phương; đồng thời mở rộng hợp tác để các kết quả nghiên cứu được chia sẻ, ứng dụng và chuyển hóa thành nguồn lực phát triển.
Mục tiêu đặt ra không chỉ là tạo ra nhiều công trình nghiên cứu mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, giá trị khoa học và khả năng ứng dụng của từng kết quả nghiên cứu. Qua đó, khoa học địa lý nhân văn có thể đóng góp thiết thực hơn vào việc giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, phục vụ quản lý, hoạch định chính sách và phát triển đất nước. Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững sẽ tiếp tục phát huy thế mạnh nghiên cứu, xây dựng đội ngũ khoa học có năng lực, nâng cao chất lượng các sản phẩm khoa học và tăng cường gắn kết nghiên cứu với thực tiễn. Đây là cơ sở để Viện đóng góp sâu hơn vào quá trình xây dựng và thực thi các chính sách phát triển trong giai đoạn mới.
Tại buổi lễ, các đại biểu tham quan nhiều không gian trưng bày, trong đó có không gian tri ân Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Tự Lập - nhà khoa học có nhiều đóng góp đối với sự phát triển của ngành Địa lý Việt Nam; không gian trưng bày tại “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh”; khu vực giới thiệu các sản phẩm nông nghiệp, OCOP của địa phương; các bản đồ được xây dựng từ những dự án nghiên cứu của Viện cùng nhiều tư liệu, sản phẩm khoa học về không gian và lãnh thổ.
Một trong những dấu ấn được giới thiệu tại trưng bày là Giải thưởng Nhà nước về Khoa học và Công nghệ năm 2012 dành cho cụm công trình “Địa lý tự nhiên Việt Nam”, gồm “Cảnh quan địa lý miền Bắc Việt Nam” năm 1976, “Địa lý tự nhiên Việt Nam” năm 1999 và “Sự phát triển của khoa học địa lý trong thế kỷ XX” năm 2004. Đây là những công trình có giá trị đối với quá trình nghiên cứu và phát triển khoa học địa lý Việt Nam./.
