* Chủ động phòng bệnh từ sớm
Theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội, lũy tích từ đầu năm 2026 đến cuối tháng 8, thành phố đã ghi nhận hơn 4.700 trường hợp mắc tay chân miệng. Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp. Bệnh có thể bùng phát thành dịch nếu không được kiểm soát tốt. Bệnh lưu hành quanh năm và thường có xu hướng gia tăng cao vào tháng 9 và tháng 10. Đây cũng là thời điểm trẻ bắt đầu năm học mới, tăng tiếp xúc và sinh hoạt tập thể.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh thời tiết diễn biến thất thường, sốt xuất huyết, cúm, COVID-19, sởi, ho gà… vẫn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh, ngành Y tế Hà Nội cùng các trường học đã chủ động triển khai các biện pháp phòng dịch từ sớm, từ xa. Từ vệ sinh trường lớp, xử lý môi trường, kiểm soát nguồn nước, an toàn thực phẩm đến theo dõi sức khỏe học sinh, các biện pháp được thực hiện với mục tiêu tạo dựng môi trường học đường an toàn trước khi học sinh trở lại trường.
Tại Trường Mầm non Tân Ước (xã Dân Hòa, Hà Nội), bàn ghế, đồ chơi của trẻ đã được các giáo viên, nhân viên lau rửa, ngâm khử khuẩn bằng dung dịch Cloramin B theo đúng quy trình chuyên môn. Hệ thống sân chơi, thiết bị ngoài trời cũng được kiểm tra, sửa chữa, phòng ngừa nguy cơ chấn thương cho trẻ.
Nhà giáo Phạm Thị Hoa, Hiệu trưởng Trường Mầm non Tân Ước cho biết, với đặc thù trẻ mầm non còn nhỏ, sức đề kháng và khả năng tự bảo vệ sức khỏe chưa hoàn thiện, nhà trường xác định chăm sóc sức khỏe, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và chủ động phòng, chống dịch bệnh là những nhiệm vụ trọng tâm, phải được thực hiện thường xuyên, ngay từ trước khi năm học mới bắt đầu. Tại các điểm trường, các phân hiệu, nhà trường đã xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng cán bộ, giáo viên, nhân viên tổ chức tổng vệ sinh toàn bộ khuôn viên, lớp học.
Được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 trường: Tiểu học Hồng Dương, Tiểu học Liên Châu, Tiểu học Tân Ước, Trường Tiểu học Liên Châu đã nhanh chóng ổn định tổ chức, sẵn sàng đón năm học mới. Để đảm bảo sức khỏe cho học sinh, phòng chống dịch bệnh học đường, nhà trường đã đồng loạt ra quân tổng vệ sinh tại cả 3 phân hiệu. Các cán bộ, giáo viên, nhân viên cùng nhau phát quang bụi rậm, lau chùi thiết bị dạy học và khử khuẩn khu vực hành chính, các phòng chức năng.
Nhà giáo Đỗ Thị Hồng Thúy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Liên Châu cho biết, sau khi thực hiện sáp nhập, trường có tổng cộng 57 lớp với 1.916 em học sinh. Với quy mô học sinh đông, việc bảo đảm môi trường học tập sạch sẽ, an toàn càng được nhà trường xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Do đó, nhà trường sẽ thường xuyên nhắc nhở học sinh hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh chung để vừa phòng ngừa dịch bệnh, vừa giữ sạch không gian học tập và sinh hoạt.
Theo ông Trần Văn Huyên, Giám đốc Trạm Y tế xã Dân Hòa, đơn vị đã cử cán bộ trực tiếp hướng dẫn các nhà trường xử lý những điểm nước tù đọng, lật úp vật dụng chứa nước để diệt bọ gậy. Sau thời gian nghỉ dài, nguồn nước và toàn bộ dụng cụ chế biến tại các bếp ăn bán trú cần được vệ sinh, làm sạch và khử khuẩn trước khi đưa vào sử dụng.
Công tác phòng chống dịch bệnh của Trường Tiểu học Nghĩa Tân (phường Nghĩa Đô, Hà Nội) cũng được Ban Giám hiệu chú trọng. Trước ngày khai giảng, nhà trường đã hoàn thành việc tổng vệ sinh, phun khử khuẩn lớp học và khuôn viên nhà trường. Các khu vực sinh hoạt tập trung như Thư viện xanh, sân chơi, nhà thể chất, các chậu cây trong khuôn viên trường cũng được giáo viên, nhân viên làm sạch, loại bỏ các không gian trú ngụ của muỗi. Bên cạnh đó, các giáo viên, nhân viên của trường đã được quán triệt kỹ về các kiến thức phòng chống dịch để thường xuyên nhắc nhở học sinh và tuyên truyền cho các phụ huynh trong suốt năm học tới.
* Nối dài "lá chắn" phòng dịch
Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương, tình hình dịch bệnh hiện cơ bản được kiểm soát, chưa ghi nhận trường hợp tử vong do các bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên, điều kiện thời tiết, môi trường diễn biến phức tạp đang tạo thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển, làm gia tăng nguy cơ phát sinh và lan rộng dịch sốt xuất huyết.
Bên cạnh đó, thời điểm học sinh, sinh viên trở lại trường cũng làm tăng nguy cơ phát sinh, lây lan bệnh tay chân miệng và một số bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp. Thành phố đang triển khai đồng bộ các biện pháp giám sát, phát hiện sớm, xử lý kịp thời ổ dịch, đồng thời huy động sự tham gia của chính quyền cơ sở, nhà trường và người dân trong công tác phòng, chống dịch.
Không chỉ sốt xuất huyết, một số bệnh truyền nhiễm khác cũng đang được ngành Y tế theo dõi. Tính đến hết tuần 34 năm 2026, toàn thành phố ghi nhận 4.715 trường hợp tay chân miệng từ đầu năm, không có trường hợp tử vong, ca bệnh được ghi nhận tại 126 phường, xã. Bệnh sởi cũng ghi nhận 388 trường hợp tại 110 phường, xã, không có trường hợp tử vong. Bệnh ho gà ghi nhận 101 trường hợp tại 55 phường, xã, không có trường hợp tử vong. COVID-19 ghi nhận 1.542 trường hợp tại 120 phường, xã, không có trường hợp tử vong.
Đáng chú ý, số mắc bệnh do Adenovirus tăng trong mùa hè vừa qua có thể liên quan đến các hoạt động du lịch, học tập ngoại khóa, vui chơi và tập trung đông người. Chỉ trong khoảng 2 tháng, tính từ ngày 1/7, thành phố ghi nhận gần 540 trường hợp tại 101 phường, xã, không có trường hợp tử vong.
Trước nguy cơ dịch bệnh gia tăng theo mùa, UBND thành phố Hà Nội đã chỉ đạo 100% xã, phường triển khai mô hình chủ động phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm theo hướng chuyển trọng tâm sang phòng bệnh. Các biện pháp phòng, chống dịch được triển khai đồng bộ, huy động nguồn lực theo phương châm "4 tại chỗ", trong đó ưu tiên phòng, chống sốt xuất huyết, tay chân miệng và các bệnh lây truyền qua đường hô hấp. Các trạm y tế tiếp tục tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, tổ chức đáp ứng phòng, chống dịch và phối hợp với CDC Hà Nội đánh giá nguy cơ tại các khu vực có ca bệnh, ổ dịch; kịp thời tham mưu chính quyền địa phương triển khai các biện pháp xử lý theo quy định.
Cũng tại Kế hoạch số 337/KH-UBND của UBND thành phố Hà Nội ban hành ngày 26/8/2026 về triển khai công tác y tế trường học năm học 2026-2027, một trong những yêu cầu trọng tâm của công tác y tế trường học là chủ động giám sát, phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh, ổ dịch trong trường học, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm, bệnh mới nổi, tái nổi; phối hợp với y tế địa phương xử lý kịp thời, triệt để. Các trường học thực hiện thường xuyên việc vệ sinh, khử khuẩn, bảo đảm vệ sinh môi trường nhằm chủ động phòng, chống dịch bệnh. Đồng thời, tổ chức rà soát tiền sử tiêm chủng cho học sinh và phối hợp với trạm y tế phường, xã tổ chức các chiến dịch tiêm chủng bổ sung, nhắc lại các loại vaccine phòng bệnh khi có chỉ đạo của Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, UBND thành phố.
Cùng với đó, công tác phòng dịch trong trường học chỉ thực sự hiệu quả khi có sự phối hợp của gia đình. Vì vậy, cùng với vệ sinh môi trường, khử khuẩn lớp học và theo dõi sức khỏe tại trường, việc chủ động phòng bệnh tại nhà được xác định là một tuyến phòng ngự quan trọng. Theo khuyến cáo của ngành y tế, cha mẹ, người chăm sóc trẻ và các cơ sở giáo dục cần nghiêm túc thực hiện "3 sạch" gồm ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch.
Đối với nhà trẻ, trường mầm non và các cơ sở giáo dục, cần bảo đảm đủ nước sạch, xà phòng và nơi rửa tay thuận tiện cho trẻ và người chăm sóc; hướng dẫn, duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng cho trẻ. Việc làm sạch lớp học, đồ chơi, dụng cụ học tập và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc cũng cần được duy trì. Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục cần theo dõi sức khỏe trẻ trong thời gian ở trường để phát hiện sớm dấu hiệu nghi ngờ...
Năm học mới đang đến gần, trong khi nhiều bệnh truyền nhiễm vẫn tiềm ẩn nguy cơ gia tăng theo mùa. Việc các trường học chủ động vệ sinh, khử khuẩn, kiểm soát môi trường, theo dõi sức khỏe học sinh ngay từ trước ngày khai giảng cho thấy yêu cầu phòng bệnh đang được đặt lên trước một bước. Khi những biện pháp này được duy trì thường xuyên cùng sự phối hợp của gia đình và y tế cơ sở, nguy cơ dịch bệnh trong trường học sẽ được kiểm soát tốt hơn./.
