Từ sáng kiến của một người dân địa phương, tiếng hát truyền thống có thêm cơ hội ngân vang trong đời sống thường ngày, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc và tạo điểm nhấn cho du lịch cộng đồng.
Anh Lê Quang Đạt (41 tuổi), trú thôn Giá Vực, xã Ba Vì đặt tên quán cà phê của mình là Ta lêu, gắn với làn điệu dân ca đặc trưng của người H’rê. Dân ca Ta lêu đã được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia. Vì vậy, lựa chọn tên gọi này cũng thể hiện mong muốn của anh trong việc đưa giá trị văn hóa quê hương đến gần hơn với công chúng.
Anh Đạt cho hay, anh muốn tạo dựng một địa điểm khác biệt, nơi mọi người có thể gặp gỡ, trò chuyện và cùng hát cho nhau nghe. Từ ý tưởng ấy, quán không chỉ phục vụ nhu cầu thưởng thức cà phê mà còn trở thành điểm hẹn để người dân và du khách kết nối qua âm nhạc, khám phá nét đẹp văn hóa của đồng bào H’rê. Không cầu kỳ trong cách bài trí, quán tạo thiện cảm bởi sự giản dị, gần gũi với cảnh quan núi rừng. Không gian thoáng đãng đem lại cảm giác thư thái cho khách dừng chân; đồng thời tạo nên nét riêng giữa những điểm đến vùng cao.
Anh Trần Tấn Cảnh, du khách đến từ thành phố Đà Nẵng cho biết, anh khá bất ngờ khi tìm thấy một địa điểm mang đậm dấu ấn văn hóa địa phương trong hành trình của mình. “Không gian quán rất tự nhiên, thoáng đãng, giúp tinh thần phấn chấn, thư thái hơn. Quán Ta lêu đã cho tôi một trải nghiệm khó quên khi rời xa phố thị ồn ào”, anh Cảnh chia sẻ.
Điểm nhấn của quán là những buổi giao lưu văn nghệ với sự tham gia của các nghệ nhân địa phương. Qua tiếng hát dân ca và nhịp cồng chiêng, những giá trị văn hóa H’rê được giới thiệu trực tiếp đến người thưởng thức trong không khí gần gũi, tự nhiên. Nhờ đó, di sản không còn là khái niệm xa xôi mà trở thành trải nghiệm sống động, khơi gợi sự tò mò và tình yêu văn hóa truyền thống, nhất là ở người trẻ.
Bà Phạm Thị Thu, trú xã Ba Vì bày tỏ niềm vui khi thấy các bạn trẻ chăm chú lắng nghe những làn điệu dân ca do bà thể hiện. Với những người dành nhiều năm gìn giữ vốn văn hóa của dân tộc, sự đón nhận ấy là động lực để bà tiếp tục trao truyền cho thế hệ sau. Bởi vậy, những không gian giao lưu như Ta lêu không chỉ tạo cơ hội cho nghệ nhân biểu diễn mà còn góp phần nối dài mạch truyền thống trong đời sống hôm nay.
Cùng với việc bảo tồn cảnh quan, xã Ba Vì quan tâm phát huy giá trị văn hóa địa phương để phát triển du lịch cộng đồng. Trong định hướng này, người dân giữ vai trò quan trọng khi vừa là chủ thể lưu giữ di sản, vừa trực tiếp tạo ra những sản phẩm trải nghiệm mang dấu ấn riêng của quê hương.
Ông Đặng Văn Tĩnh, Chánh Văn phòng UBND xã Ba Vì cho rằng, người dân cần chủ động tìm hiểu, phát huy giá trị văn hóa dân tộc và tích cực tham gia phát triển du lịch cộng đồng. Theo ông, mô hình quán cà phê Ta lêu là một sáng kiến xuất phát từ thực tiễn, góp phần làm phong phú điểm đến, tạo thêm trải nghiệm cho du khách và quảng bá nét đẹp văn hóa địa phương.
Từ một ý tưởng kinh doanh gắn với tình yêu văn hóa quê hương, Ta lêu cho thấy di sản có thể được gìn giữ bằng những cách làm gần gũi, phù hợp với nhịp sống hiện đại. Khi cộng đồng chủ động chung tay, nghệ nhân tiếp tục trao truyền và thế hệ trẻ đón nhận, những câu hát H’rê sẽ có thêm không gian cất lên, không chỉ lưu giữ ký ức của núi rừng mà còn trở thành nguồn lực góp phần phát triển du lịch, lan tỏa bản sắc văn hóa Ba Vì đến với bạn bè gần xa./
