*Nhiều kết quả nổi bật
Báo cáo tại Hội nghị, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Lâm Văn Đoan nhấn mạnh, năm 2025, Ủy ban đã tham mưu xây dựng 7 kế hoạch lớn của Đảng ủy Quốc hội, đồng thời tham gia xây dựng, góp ý 20 báo cáo, đề án, văn bản tổng kết và 11 báo cáo, văn bản theo chỉ đạo, tập trung vào những vấn đề có ý nghĩa chiến lược và lâu dài như tín ngưỡng, tôn giáo; phát triển con người; giáo dục – đào tạo; chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân; phòng, chống tệ nạn xã hội; chấn hưng và phát triển văn hóa. Qua đó, có thể thấy vai trò tham mưu chính sách của Ủy ban ngày càng được khẳng định rõ hơn về khả năng đề xuất định hướng, gợi mở giải pháp và đóng góp vào việc hoàn thiện chính sách trong các lĩnh vực Ủy ban phụ trách.
Về hoạt động lập pháp, năm 2025 là năm có khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu cao về tiến độ, chất lượng và tính đồng bộ. Ủy ban đã chủ trì thẩm tra 11 dự án luật, 4 nghị quyết của Quốc hội, 1 pháp lệnh và 4 nghị quyết trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tập trung vào các lĩnh vực then chốt của đời sống xã hội như giáo dục, lao động – việc làm, y tế, dân số, báo chí, phòng, chống tệ nạn xã hội...
Bên cạnh nhiệm vụ chủ trì thẩm tra, Ủy ban còn phối hợp thẩm tra hơn 80 dự án luật và hơn 60 nghị quyết do Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban khác chủ trì. Khối lượng phối hợp lớn này không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của Ủy ban, mà còn góp phần tăng cường tính liên thông, đồng bộ của hệ thống pháp luật, hạn chế chồng chéo và nâng cao chất lượng đánh giá tác động chính sách.
Công tác giám sát tiếp tục được triển khai toàn diện, đúng trọng tâm và ngày càng đi vào chiều sâu. Ủy ban đã chủ trì tham mưu một giám sát chuyên đề của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phát triển và sử dụng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; tổ chức 6 đoàn giám sát, khảo sát tập trung vào các vấn đề bức thiết như dân số, y tế cơ sở, bình đẳng giới, dạy thêm – học thêm, phòng, chống thuốc lá, ma túy và bạo lực gia đình; đồng thời chủ trì một phiên giải trình về thuốc giả, thực phẩm giả…
Trong tham gia quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, Ủy ban đã chủ trì thẩm tra 2 đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2035, 1 báo cáo cải cách chính sách tiền lương khu vực công, đồng thời tham gia góp ý nhiều chủ trương, dự án lớn khác. Thông qua các nội dung này, Ủy ban đã cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng, góp phần giúp Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội có thêm căn cứ toàn diện khi xem xét, quyết định theo thẩm quyền.
Bên cạnh các nhiệm vụ chuyên môn, trong năm 2025, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã phối hợp chặt chẽ với Nhóm nữ đại biểu Quốc hội Việt Nam tổ chức nhiều hoạt động sinh hoạt chuyên đề và an sinh xã hội tại một số địa phương; tổ chức Lễ tổng kết hoạt động của Nhóm nữ đại biểu Quốc hội nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, góp phần ghi nhận, lan tỏa những đóng góp quan trọng của nữ đại biểu trong hoạt động nghị trường và đời sống xã hội.
*Phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026
Bước sang năm 2026 – năm đầu của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, quán triệt tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội XIV về tự chủ chiến lược, nắm chắc thời cơ, hành động quyết liệt, hiệu quả và lấy kết quả thực chất làm thước đo, Ủy ban Văn hóa và Xã hội xác định tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Đảng và Quốc hội; tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan tham mưu, thẩm tra và giám sát của Quốc hội trong các lĩnh vực văn hóa – xã hội.
Trọng tâm là triển khai 8 nhiệm vụ lập pháp đã được phân công, bảo đảm chuẩn bị kỹ lưỡng về cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn; nâng cao chất lượng thẩm tra theo hướng tăng cường phân tích chính sách, đánh giá tác động và tính khả thi khi tổ chức thực hiện, nhất là đối với các chính sách liên quan trực tiếp đến con người, an sinh xã hội và các nhóm yếu thế.
Song song với hoạt động lập pháp, Ủy ban tăng cường công tác giám sát theo hướng thực chất, có trọng tâm, trọng điểm; tập trung giám sát việc thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025; việc thực hiện chính sách, pháp luật, quản lý và sử dụng Quỹ Bảo hiểm xã hội, Quỹ Bảo hiểm y tế; giám sát việc ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội và hiệu quả tổ chức thực hiện trong thực tiễn. Thông qua giám sát, kịp thời kiến nghị hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của nhân dân.
Ủy ban tiếp tục thực hiện nhiệm vụ thẩm tra các chủ trương, chính sách về quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước trong phạm vi lĩnh vực phụ trách; đồng thời tham gia thẩm tra, cho ý kiến đối với các báo cáo kinh tế – xã hội, chiến lược, quy hoạch, chương trình mục tiêu quốc gia và các cơ chế, chính sách lớn. Công tác phối hợp với các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và bộ, ngành được tăng cường, bảo đảm hồ sơ, thông tin và dữ liệu phục vụ xem xét, quyết định được chuẩn bị đầy đủ, kịp thời và có chất lượng…
Phát biểu tại Hội nghị, các đại biểu đánh giá cao những kết quả đạt được của Ủy ban trong năm 2025, đóng góp tích cực trong việc cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về giáo dục, văn hóa, y tế. Các ý kiến cũng nhấn mạnh ý nghĩa của việc sáp nhập hai Ủy ban để trở thành Ủy ban Văn hóa và Xã hội là hướng đi phù hợp, mở rộng phạm vi công tác, tạo sự gắn kết nội dung và phát huy thế mạnh của cả hai lĩnh vực văn hóa và xã hội.
Về phương hướng năm 2026, các ý kiến cho rằng đây là năm chuyển tiếp giữa hai nhiệm kỳ, đồng thời là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Ủy ban cần tiếp tục phát huy thành tựu đã đạt được, chuẩn bị kỹ cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, chủ động đưa các nghị quyết, chủ trương lớn vào cuộc sống, đảm bảo hiệu quả ngay từ năm đầu của nhiệm kỳ.
Tại Hội nghị, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đã phát động thi đua năm 2026 với chủ đề: “Đoàn kết, đổi mới, sáng tạo thi đua hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao". Lãnh đạo Ủy ban cũng đã trao tặng các danh hiệu thi đua, khen thưởng trong năm 2025 nhằm ghi nhận, biểu dương xứng đáng, kịp thời đối với thành tích, kết quả đạt được của từng cá nhân nói riêng và cả tập thể Ủy ban trong năm vừa qua.
