Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trọng Hào, Chủ tịch Hội Da liễu Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng trường, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Mặc dù thuật ngữ "y học tái tạo" mới được đề xuất từ năm 1992 nhưng tư tưởng về khả năng tự phục hồi của cơ thể đã xuất hiện từ sớm trong thần thoại Hy Lạp, Ấn Độ hay Trung Hoa. Trải qua gần 30 năm phát triển, y học tái tạo ngày nay đã trở thành một lĩnh vực đột phá, tập trung vào việc sửa chữa, thay thế hoặc tái tạo các tế bào, mô và cơ quan nhằm phục hồi chức năng bị suy giảm do bệnh tật, chấn thương, dị tật bẩm sinh hay lão hóa.
Riêng trong chuyên ngành da liễu, y học tái tạo được ứng dụng trong các cách tiếp cận dựa vào tế bào, điển hình là kỹ thuật cấy ghép tế bào sắc tố điều trị bệnh bạch biến, ghép mỡ tự thân. Y học tái tạo cũng được ứng dụng để tạo nên các vật liệu sinh học hiệu quả trong phục hồi da nhằm kích thích và nuôi dưỡng các tế bào tại chỗ phát triển, thay thế cho mô tổn thương. Các nhóm phương pháp đang được quan tâm trong thẩm mỹ tái tạo, bao gồm: tế bào và các dẫn xuất từ tế bào như tế bào gốc, dịch tiết, exosome; các tín hiệu sinh học như huyết tương giàu tiểu cầu PRP, PRF; các chất đóng vai trò như “khung nâng đỡ tái tạo” trong thẩm mỹ như acid hyaluronic, calcium hydroxylapatite và các vật liệu kích thích sinh học khác.
Hiện, khu vực Bắc Mỹ là nơi ứng dụng y học tái tạo trong chuyên ngành da liễu cao nhất, chiếm 48% trên toàn thế giới. Tuy nhiên các chuyên gia dự đoán, trong vòng 5-10 năm tới, khu vực Châu Á Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam sẽ là vùng phát triển nhanh nhất và có thể chiếm vị trí đầu ngành của y học tái tạo. Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Hào, khu vực Châu Á Thái Bình Dương hiện nay đang già hóa dân số rất nhanh, nhiều bệnh mạn tính cần phải áp dụng công nghệ y học tái tạo và đây cũng là khu vực chứng kiến sự phát triển rất mạnh mẽ về công nghệ y học tái tạo trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, bác sĩ Nguyễn Trọng Hào khuyến cáo, dù công nghệ và sản phẩm ứng dụng y học tái tạo rất phong phú, đa dạng nhưng hiện nay trên thị trường Việt Nam có nhiều cơ sở đang truyền thông quá mức về y học tái tạo; hoặc thực hiện ứng dụng công nghệ y học tái tạo quá mức phạm vi cho phép. Do đó, người dân cần tỉnh táo, tham vấn ý kiến chuyên môn của bác sĩ chuyên khoa tại các cơ sở uy tín để có sự lựa chọn đúng.
Cùng chung quan điểm, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Nguyên Ánh Tú, Phụ trách Khoa Da liễu – Dị ứng miễn dịch, Bệnh viện Thống Nhất Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, y học tái tạo đang trở thành một hướng tiếp cận quan trọng trong da liễu thẩm mỹ hiện đại. Nếu thẩm mỹ trước đây chủ yếu tập trung vào việc “làm đầy”, “xóa nhăn” hoặc cải thiện hình thể bên ngoài, thẩm mỹ tái tạo hướng đến mục tiêu sâu hơn: cải thiện chất lượng mô, phục hồi môi trường vi mô của da và hỗ trợ quá trình sửa chữa – tái cấu trúc mô theo cơ chế sinh học.
Về mặt trái của việc truyền thông quá mức, bác sĩ Trần Nguyên Ánh Tú cảnh báo, không phải mọi sản phẩm được gọi là “tái tạo”, “tế bào gốc” hay “exosome” đều có bằng chứng đầy đủ hoặc được cấp phép sử dụng rộng rãi trong thẩm mỹ. Đặc biệt, các sản phẩm liên quan tế bào gốc và exosome hiện vẫn chịu sự quản lý rất chặt chẽ tại nhiều quốc gia. Tại Việt Nam hiện nay, Bộ Y tế vẫn chưa cấp phép ứng dụng tế bào gốc trong lĩnh vực thẩm mỹ do bằng chứng lâm sàng ở một số lĩnh vực còn hạn chế, nhiều nghiên cứu có cỡ mẫu nhỏ và thiếu các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng quy mô lớn. Mặt khác, với công nghệ PRP dù được sử dụng phổ biến nhất trong thẩm mỹ nội khoa nhưng hiệu quả của PRP phụ thuộc rất lớn vào quy trình chuẩn hóa: cách lấy máu, tốc độ và thời gian ly tâm, chất chống đông, nồng độ tiểu cầu, loại PRP được phân lập và kỹ thuật sử dụng. “Điều này cho thấy y học tái tạo không thể được thực hiện theo kiểu đơn giản hóa, cần kiến thức chuyên khoa, quy trình chuẩn và đánh giá chỉ định phù hợp cho từng bệnh nhân”, bác sĩ Tú nhìn nhận.
“Y học tái tạo mở ra nhiều tiềm năng trong điều trị, làm đẹp lĩnh vực da liễu, nhưng việc ứng dụng cần được đặt trên nền tảng bằng chứng khoa học, hiểu biết cơ chế, lựa chọn chỉ định đúng và tuân thủ các quy định an toàn – pháp lý. Trong bối cảnh các thuật ngữ như “tế bào gốc”, “exosome”, “tái tạo” đang được sử dụng rộng rãi trong truyền thông thẩm mỹ, vai trò của bác sĩ chuyên khoa càng trở nên quan trọng để giúp cộng đồng hiểu đúng, tránh kỳ vọng quá mức và tiếp cận các phương pháp làm đẹp một cách an toàn, có trách nhiệm”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trọng Hào nhấn mạnh./.
