Nơi đây là một cụm hòn gồm Hòn Ông Ngộ, Hòn Đá Bạc và Hòn Đá Bạc Lẻ, sở hữu niên đại hàng triệu năm với những khối đá granite chồng lên nhau tạo thành nhiều hình thù kỳ thú như bàn tay tiên, giếng tiên, bàn chân tiên nay vẫn còn in dấu ấn.
Không chỉ mang giá trị về mặt địa chất và cảnh quan thiên nhiên, Hòn Đá Bạc từ lâu đã trở thành địa danh lịch sử - văn hóa đặc biệt quan trọng của tỉnh Cà Mau; được biết đến với một chiến công đặc biệt xuất sắc của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam 42 năm về trước.
Chuyên án CM12 - đỉnh cao của trí tuệ và bản lĩnh
Ngày 9/9/2026 đánh dấu 42 năm kể từ ngày chuyến xâm nhập lần thứ 18 của bọn biệt kích do Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh cầm đầu phản động chống lại chính quyền bị quân ta bắt giữ (9/9/1984). Mai Văn Hạnh một trong hai tên cầm đầu của tổ chức phản động “Mặt trận thống nhất các lực lượng yêu nước giải phóng Việt Nam” bị bắt, Kế hoạch phản gián CM12 khép lại thành công tốt đẹp. Đây là thắng lợi của trí tuệ, bản lĩnh và sáng tạo của lực lượng Công an nhân dân, chủ công là lực lượng An ninh nhân dân. Chiến công mang tầm vóc, ý nghĩa lịch sử to lớn, đập tan âm mưu của các thế lực phản động trong và ngoài nước; qua đó, góp phần giữ vững an ninh chính trị, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam.
Sau đại thắng Mùa Xuân 1975, đất nước ta hoàn toàn thống nhất. Tuy nhiên, chính quyền cách mạng non trẻ phải đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách. Các tổ chức phản động lưu vong ở nước ngoài cấu kết với thế lực thù địch không ngừng tìm cách chống phá. Trong đó, nguy hiểm nhất là tổ chức phản động mang tên "Mặt trận thống nhất các lực lượng yêu nước giải phóng Việt Nam" do Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh cầm đầu. Chúng thành lập “Tổng hành dinh” ở nước ngoài, xây dựng căn cứ huấn luyện, lập kế hoạch xâm nhập sâu vào nội địa nhằm móc nối với các cơ sở ngầm, đưa hàng trăm tấn vũ khí, chất nổ, tiền giả về nước để phát động “trong đánh ra, ngoài đánh vào” nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.
Chuyến xâm nhập đường bộ đầu tiên vào cuối năm 1980, Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh đưa nhóm gián điệp biệt kích gồm 23 tên đi qua đường bộ từ Thái Lan, Campuchia vào An Giang. Tuy nhiên, nhóm biệt kích này nhanh chóng bị lực lượng Công an phát hiện, bóc gỡ và bắt giữ toàn bộ. Nhận thấy đường bộ đi lại khó khăn, bọn phản động chuyển hướng sang đường biển. Ngày 15/5/1981, sóng điện đài lạ phát đi từ khu vực Bãi Ghe, Sông Đốc (Trần Văn Thời, Minh Hải cũ). Lực lượng an ninh nhanh chóng triển khai, bắt gọn 8 tên biệt kích xâm nhập, tiêu diệt 1 tên và thu giữ toàn bộ vũ khí, phương tiện.
Thắng lợi ban đầu mở ra bước ngoặt chiến lược. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Phạm Hùng, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng kiêm Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an), Kế hoạch CM12 được phê duyệt và triển khai. Tên gọi "CM12" mang ý nghĩa đặc biệt: "CM" là viết tắt của Cà Mau, và "12" đại diện cho ngày 12/5 - mốc thời gian Bộ trưởng Phạm Hùng họp bàn phương án.
Từ nhóm biệt kích bị ta bắt giữ, lực lượng An ninh Việt Nam đã “dùng gậy ông đập lưng ông”. Lực lượng đã cảm hóa, giáo dục các nhân viên điện đài bị bắt để họ phục vụ cách mạng. Ngày 22/5/1981, các nhân viên điện đài này phát tín hiệu về "Tổng hành dinh" ở nước ngoài, báo tin chuyến xâm nhập đã an toàn và đề nghị chi viện thêm tài chính, vũ khí. Với hình thức câu nhử địch, suốt hơn 3 năm tiếp theo (từ tháng 5/1981 đến tháng 9/1984), lực lượng an ninh đã biến chính mạng lưới của địch thành bẫy giăng sẵn. Hòn Đá Bạc trở thành trung tâm của vùng căn cứ phản gián, nơi tiếp nhận các chuyến tàu xâm nhập đổ bộ, vận chuyển vũ khí của địch vào Việt Nam. Đến ngày 9/9/1984, chuyến xâm nhập thứ 18 của địch bị bắt giữ hoàn toàn. Mai Văn Hạnh - một trong hai kẻ cầm đầu cùng toàn bộ toán biệt kích sa lưới ngay tại Hòn Đá Bạc.
Kết thúc Kế hoạch CM12, lực lượng Công an đã đánh bắt và bóc gỡ 18 chuyến xâm nhập, bắt sống hàng trăm tên gián điệp biệt kích, thu giữ 143 tấn vũ khí, hàng trăm triệu đồng tiền giả cùng nhiều phương tiện chiến tranh. Chiến công CM12 trở thành bản hùng ca bất tử về trí tuệ, lòng dũng cảm, sự kiên trì và bản lĩnh của lực lượng Công an nhân dân cùng sự giúp đỡ hết lòng của nhân dân vùng đất Mũi Cà Mau, cực Nam của Tổ quốc.
Biểu tượng chiến thắng - nơi giáo dục truyền thống cách mạng
Di tích Hòn Đá Bạc gắn với chiến công lịch sử của lực lượng Công an nhân dân nay đã được tôn tạo, xây dựng với nhiều công trình di tích mang ý nghĩa giáo dục truyền thống cách mạng.
Ngày 25/6/2026, lãnh đạo Bộ Công an cùng lãnh đạo tỉnh Cà Mau đã khánh thành, bàn giao các công trình sửa chữa, tôn tạo tại khu di tích; đưa vào hoạt động Nhà truyền thống Công an nhân dân (thuộc Bảo tàng Công an nhân dân) trở thành điểm lưu giữ, trưng bày hàng trăm hình ảnh, tài liệu và hiện vật gốc tái hiện sinh động chiến công của lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam sau thắng lợi Chuyên án CM12. Trong đó có không gian trưng bày các hiện vật như vũ khí và phương tiện chiến tranh của địch như: vũ khí, khí tài, súng đạn, chất nổ, thiết bị viễn thông, vô tuyến điện, ống nhòm, la bàn... do tổ chức phản động của Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh vận chuyển về nước trong 18 chuyến xâm nhập đường biển; mô hình và hình ảnh tư liệu về các con tàu xâm nhập bị lực lượng An ninh bắt giữ; hệ thống điện đài mật mã, máy thu phát sóng mà hai bên đã dùng để đấu trí trong suốt hơn 3 năm (1981 - 1984).
Ngoài ra, nằm trong quần thể khu di tích còn có Tượng đài Bảo vệ An ninh Tổ quốc và Bia kỷ niệm Chuyên án CM12, tạo thành không gian giáo dục truyền thống lịch sử, lòng tự hào dân tộc và tinh thần cảnh giác cách mạng cho các thế hệ khi ghé thăm Cà Mau. Đặc biệt, nhằm tôn vinh chiến công lịch sử và nhân dịp kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Lực lượng Công an nhân dân (19/8/1945 - 19/8/2026), Điện ảnh Công an nhân dân (Cục Truyền thông Công anh nhân dân) đã sản xuất bộ phim truyền hình chính luận - tình báo đặc sắc mang tên “Kế hoạch CM12”. Bộ phim được chuyển thể và khai thác nội dung từ tác phẩm sách “CM12 - Phía sau kế hoạch phản gián” của Thiếu tướng Nguyễn Khắc Đức (nguyên Cục trưởng Cục Kỹ thuật nghiệp vụ 1, Tổng cục An ninh cũ). Phim gồm 16 tập (thời lượng 30 phút/tập), chính thức phủ sóng rộng rãi trên truyền hình từ ngày 22/8/2026.
Hòn Đá Bạc hôm nay không chỉ là một danh thắng du lịch sinh thái mà đã trở thành "địa chỉ đỏ" quan trọng trong việc giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc và ý thức bảo vệ chủ quyền an ninh Tổ quốc cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Với sự kết hợp của thiên nhiên tươi đẹp, giá trị lịch sử hào hùng và yếu tố phim ảnh, Hòn Đá Bạc đã và đang trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách khi ghé thăm Cà Mau với nhiều trải nghiệm thực tế như: Đi bộ trên cây cầu bê tông nối liền bờ biển với các hòn đảo, ngắm hoàng hôn và thưởng thức các món hải sản đặc sản địa phương./.
