Theo phóng viên TTXVN tại Nhật Bản, kỳ thi do Trường Đại học Sư phạm Hà Nội chủ trì chuyên môn, dưới sự bảo trợ của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, phối hợp với Trung tâm Việt Nam học thuộc Hiệp hội xúc tiến hợp tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản tổ chức. Kết quả kỳ thi là cơ sở phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, làm việc và giao lưu văn hóa trong bối cảnh tiếng Việt ngày càng nhận được sự quan tâm tại nhiều quốc gia.
Kỳ thi tại Osaka được tổ chức thí điểm với một phòng thi trên máy tính dành cho 25 thí sinh. Việc tổ chức thí điểm với quy mô 25 thí sinh không chỉ nhằm kiểm nghiệm phương thức thi trên máy tính mà còn giúp đánh giá và hoàn thiện quy trình tổ chức, qua đó tạo tiền đề mở rộng kỳ thi đến nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trong thời gian tới.
Sự đa dạng về độ tuổi, quốc tịch và mục đích học tiếng Việt là một nét đặc biệt của kỳ thi. Thí sinh nhỏ tuổi nhất là em Kayano Emiko (Lê Trà My), 8 tuổi, người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản. Thí sinh lớn tuổi nhất là ông Fukumoto Takao, 69 tuổi, quốc tịch Nhật Bản.
Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Osaka, ông Nguyễn Trường Sơn nhấn mạnh việc tổ chức kỳ thi là hành động cụ thể nhằm triển khai Nghị quyết số 23-NQ/TW, ngày 02/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.
Tổng Lãnh sự Nguyễn Trường Sơn đánh giá cao tâm huyết và những nỗ lực của Ban tổ chức cùng đội ngũ giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục tích cực định hướng, đồng hành và tạo điều kiện cho cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản trong việc gìn giữ, giảng dạy và sử dụng tiếng Việt.
Ông Nguyễn Trường Sơn nhấn mạnh: "Tôi kỳ vọng việc tổ chức tốt kỳ thi theo chuẩn quốc gia lần này không chỉ có ý nghĩa đối với cộng đồng những người yêu tiếng Việt tại Nhật Bản mà còn đóng góp vào việc đưa công tác giảng dạy, gìn giữ tiếng Việt tiếp tục phát triển ngày càng mạnh mẽ và bài bản trong thời gian tới".
Bà Lê Thương, thành viên Hội đồng thi tại Nhật Bản, Giám đốc Trung tâm Việt Nam học, cho rằng việc tổ chức thành công kỳ thi đã khẳng định vai trò của tiếng Việt trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Theo bà Lê Thương, kỳ thi không chỉ đơn thuần đánh giá năng lực ngôn ngữ mà còn góp phần lan tỏa tình yêu đối với tiếng Việt, tạo động lực để các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế tiếp tục học tập, sử dụng và gắn bó với tiếng Việt. Bà chia sẻ: "Chúng tôi kỳ vọng từ dấu mốc tại Osaka, mô hình này sẽ tiếp tục được mở rộng tới nhiều quốc gia, góp phần đưa tiếng Việt ngày càng vươn xa trên trường quốc tế".
Tiến sĩ Phạm Thị Ngọc Quỳnh, Viện trưởng Viện Giáo dục và Đào tạo quốc tế, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, cho biết để chuẩn bị cho kỳ thi đầu tiên được tổ chức ở nước ngoài bằng hình thức thi trên máy tính, nhà trường đã dành nhiều thời gian hoàn thiện ngân hàng câu hỏi, quy chế thi và quy trình bảo mật, hệ thống phần mềm..., đồng thời phối hợp chặt chẽ với các đơn vị tại Nhật Bản để rà soát cơ sở vật chất, công tác coi thi và xử lý các tình huống có thể phát sinh. Đây được xem là bước thử nghiệm quan trọng đối với việc chuẩn hóa và quốc tế hóa hoạt động khảo thí tiếng Việt theo chuẩn quốc gia. Khi mô hình tổ chức thi Đánh giá năng lực tiếng Việt dùng cho người nước ngoài tại Osaka được triển khai thành công và bảo đảm các yêu cầu về chuyên môn, kỹ thuật và an toàn kỳ thi, đây sẽ là cơ sở để nhà trường tiếp tục hoàn thiện, nhân rộng tại nhiều quốc gia có người học tiếng Việt, qua đó góp phần thúc đẩy việc giảng dạy, sử dụng và lan tỏa tiếng Việt ra cộng đồng quốc tế.
Trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, tiếng Việt không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là một phần quan trọng của bản sắc văn hóa và sợi dây kết nối mỗi người với quê hương. Đối với những người nước ngoài yêu mến Việt Nam, việc học tiếng Việt mở thêm một cánh cửa để họ hiểu sâu sắc hơn về văn hóa, lịch sử và con người Việt Nam.
Em Yoshikawa, sinh viên năm thứ 2 Đại học Osaka, cho biết em học tiếng Việt với mong muốn được giao tiếp với bạn bè người Việt Nam. Em bày tỏ ấn tượng sâu sắc và yêu mến sự thân thiện và tốt bụng của người Việt Nam.
Ông Imagawa Hiroshi, hiện làm việc tại một công ty điện lực, bắt đầu học tiếng Việt khi được cử đến Việt Nam công tác trong 3 năm theo một chương trình của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA). Theo ông Imagawa, tiếng Việt không quá khó đối với người Nhật Bản do có nhiều từ vựng mang nét tương đồng, đặc biệt là lớp từ có nguồn gốc Hán. Tuy nhiên, phát âm vẫn là một thử thách đối với ông.
Một thí sinh khác, anh Taniguchi Takuya, hiện làm công việc hỗ trợ du học sinh, đã học tiếng Việt được 9 năm. Anh Taniguchi không nhớ chính xác cơ duyên ban đầu khiến mình quyết định học tiếng Việt, nhưng cho rằng tình yêu dành cho Việt Nam, từ ẩm thực, phong cảnh đến văn hóa, là động lực giúp anh duy trì việc học trong suốt 9 năm qua. Bên cạnh đó, những điểm tương đồng giữa văn hóa Việt Nam và Nhật Bản, đặc biệt là việc hai quốc gia cùng chịu ảnh hưởng của văn hóa chữ Hán, cũng giúp anh cảm thấy tiếng Việt gần gũi và dễ ghi nhớ hơn.
Trong khi đó, anh Kosuke đang chuẩn bị nhập học tại Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội vào tháng tới. Anh đánh giá phát âm là một trong những phần khó nhất khi học tiếng Việt, song chính những thử thách đó cũng đem lại nhiều trải nghiệm thú vị. Anh Kosuke cho biết việc giao tiếp và học hỏi lẫn nhau với những người Việt Nam đang học tiếng Nhật đã giúp anh có thêm cơ hội thực hành ngôn ngữ. Nhờ vậy, anh ngày càng cảm thấy hứng thú với quá trình học tiếng Việt.
Từ những mục đích và hành trình học tập khác nhau, các thí sinh tham dự kỳ thi tại Osaka đều cho thấy tiếng Việt đang dần trở thành một cầu nối quan trọng giữa người dân hai nước. Dấu mốc tại Osaka không chỉ mở ra một phương thức khảo thí mới mà còn tạo tiền đề để tiếng Việt tiếp tục được giảng dạy, sử dụng và lan tỏa rộng rãi hơn trong cộng đồng quốc tế.
Việc đưa một kỳ thi tiếng Việt theo chuẩn quốc gia đến với người học ở nước ngoài mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của hoạt động khảo thí. Đây còn là cách xây dựng một môi trường học tập có chuẩn mực, khuyến khích người học theo đuổi tiếng Việt lâu dài và từng bước hình thành cộng đồng những người sử dụng tiếng Việt tại nước ngoài./.
