Thông tin được chia sẻ tại Hội thảo lấy ý kiến chuyên gia về Chương trình nghiên cứu khoa học - phát triển công nghệ và nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2026-2030 do Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố tổ chức ngày 25/3.
Bà Nguyễn Thị Thu Sương, Trưởng phòng Phát triển Khoa học Công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, giai đoạn 2021-2025, việc triển khai các chương trình khoa học và công nghệ của Thành phố đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Thành phố đã công bố hơn 1.000 bài báo khoa học, hơn 200 sáng chế và giải pháp hữu ích; trên 60% nhiệm vụ được ứng dụng trực tiếp vào thực tiễn; khoảng 45% nhiệm vụ có sự tham gia của doanh nghiệp và 5% nhiệm vụ được thương mại hóa thành công. Đáng chú ý, hệ sinh thái khởi nghiệp của Thành phố tiếp tục phát triển, nằm trong top 110 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu.
Thành phố đã thực hiện tốt cơ chế đặt hàng nhiệm vụ khoa học và công nghệ; nhiệm vụ có doanh nghiệp đồng hành và gắn với ứng dụng thực tiễn đạt tỷ lệ cao. Tuy nhiên, mô hình liên kết “ba nhà” còn thiếu chặt chẽ, chưa phát huy hết hiệu quả; khâu thương mại hóa kết quả nghiên cứu vẫn cần có sự đột phá mạnh mẽ trong thời gian tới.
Trong giai đoạn tới, Thành phố đặt yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng dựa vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Điều này đòi hỏi chương trình giai đoạn mới phải có điều chỉnh mạnh mẽ, nhằm nâng cao hiệu quả thương mại hóa, tăng cường liên kết các chủ thể và phát huy vai trò của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Theo dự thảo chương trình giai đoạn 2026-2030, Thành phố xác định phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là trụ cột quan trọng trong tăng trưởng bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện chất lượng sống. Định hướng xuyên suốt là lấy doanh nghiệp làm trung tâm; Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, dẫn dắt, đặt hàng và tạo lập thị trường; lấy hiệu quả đầu ra, khả năng ứng dụng và thương mại hóa làm thước đo chủ đạo.
Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, tổng chi xã hội cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt 2-3% GRDP, trong đó tỷ trọng kinh phí từ xã hội trên tổng kinh phí R&D đạt trên 60%; trên 60% kết quả nghiên cứu được ứng dụng. Đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào GRDP đạt 60%; hình thành ít nhất 5 trung tâm nghiên cứu ứng dụng, đổi mới sáng tạo tiệm cận trình độ quốc tế trong các lĩnh vực trọng tâm.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Thành phố tập trung triển khai 7 chương trình nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo trọng điểm. Nổi bật là chương trình phát triển công nghệ phục vụ chuyển đổi số và đô thị thông minh, với định hướng làm chủ các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, internet vạn vật và chuỗi khối, nhằm xây dựng nền tảng số dùng chung, nâng cao hiệu quả quản trị đô thị và chất lượng dịch vụ công.
Song song đó, chương trình phát triển công nghiệp công nghệ cao và sản xuất thông minh hướng tới làm chủ công nghệ lõi như chip bán dẫn, robot, vật liệu mới và logistics thông minh. Thành phố cũng đặt mục tiêu thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, chuyển đổi xanh trong sản xuất, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.
Trong lĩnh vực y tế, chương trình tập trung phát triển và làm chủ các công nghệ y sinh, dược học và y tế số theo hướng hiện đại, bền vững; đồng thời tăng cường năng lực tự chủ về thuốc, sinh phẩm và công nghệ y tế.
Đối với nông nghiệp, Thành phố định hướng phát triển nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao, thông minh và tuần hoàn; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo và nền tảng số nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng, đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu.
Bên cạnh đó là chương trình nghiên cứu phục vụ vận hành đô thị hiện đại, thích ứng biến đổi khí hậu tập trung vào các giải pháp công nghệ quản lý tài nguyên, xử lý chất thải, chống ngập, phát triển giao thông xanh, logistics thông minh và mô hình bản sao số đô thị nhằm hỗ trợ ra quyết định.
Ở lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, chương trình chú trọng nghiên cứu lý luận, chính sách và mô hình quản trị đô thị, phục vụ hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và phát triển bền vững.
Chương trình Vườn ươm khoa học và công nghệ trẻ tiếp tục được triển khai nhằm phát triển đội ngũ nhà khoa học trẻ có năng lực nghiên cứu, hội nhập quốc tế và dẫn dắt các hướng nghiên cứu mới./.
