Trong làn sương sớm nơi cực Bắc Tổ quốc, tiếng cười nói rộn ràng vang lên khắp các con đường nhỏ ở thôn Ma Lé. Từ sáng sớm, người già, phụ nữ, thanh niên đã cùng nhau mang cuốc, xẻng, cây giống, hoa và từng bao đất nhỏ để tham gia lễ phát động xây dựng “Tuyến đường hoa” - một hoạt động mang theo khát vọng đổi thay của bản làng nơi biên cương đá núi.
Không sân khấu lớn, không khẩu hiệu phô trương, nhưng giữa núi đá tai mèo khắc nghiệt, hình ảnh người dân tự nguyện góp công, góp của để làm đẹp quê hương lại trở thành điều đặc biệt và lay động hơn bất cứ lời tuyên truyền nào.
Ma Lé là thôn của đồng bào dân tộc Giáy, nơi vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà cổ hàng trăm năm tuổi cùng những nét văn hóa đặc sắc như dân ca Giáy, lễ cúng thần rừng, lễ xuống đồng hay nghề canh tác lúa nương truyền thống. Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của du lịch cộng đồng ở vùng cao nguyên đá, người dân Ma Lé bắt đầu nhận ra, muốn giữ chân du khách, trước hết phải làm cho bản làng đẹp hơn, sạch hơn và đáng nhớ hơn.
Bởi vậy, phong trào xây dựng tuyến đường hoa, chỉnh trang cảnh quan không chỉ đơn thuần là hoạt động môi trường mà còn là cách người dân đang tự mình vun đắp tương lai cho quê hương.
Ông Nguyễn Văn Toại, Bí thư Chi bộ thôn Ma Lé chia sẻ: “Điều đáng quý là bà con đều đồng lòng. Có người góp cây, có người góp ngày công, có hộ tự nguyện hỗ trợ tiền để mua giống hoa. Ai cũng mong bản làng ngày càng khang trang nhưng vẫn giữ được nét riêng của người Giáy”.
Không chỉ hôm nay, trước đó người dân Ma Lé cũng đã cùng nhau đóng góp hàng trăm triệu đồng để mở rộng, sửa chữa các tuyến đường nội thôn. Những con đường bê tông sạch đẹp giờ len qua từng hàng rào đá, từng mái nhà cổ, mở ra diện mạo mới cho bản làng vùng biên.
Theo ông Dương Ngọc Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lũng Cú, Ma Lé đang trở thành điểm sáng trong xây dựng thôn kiểu mẫu gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống và phát triển du lịch cộng đồng.
“Điều quan trọng nhất là người dân đã thực sự trở thành chủ thể của quá trình xây dựng nông thôn mới. Chính tinh thần đoàn kết và ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa đang tạo nên sức sống riêng cho Ma Lé”, ông Đức nhấn mạnh.
Giữa cái nắng đầu hè vùng cao, nhiều phụ nữ Giáy trong trang phục truyền thống vẫn tươi cười trồng từng khóm hoa ven đường. Thanh niên trong thôn chia nhau san đất, dọn cỏ, dựng lại những đoạn hàng rào đá đã cũ. Trẻ nhỏ cũng ríu rít theo chân người lớn tưới nước cho những cây hoa mới trồng.
Bà Lò Thị Mỷ, một người dân trong thôn xúc động nói: “Ngày trước đường còn khó đi, ít người vào thôn. Bây giờ bà con cùng nhau làm đẹp bản làng, khách du lịch đến đông hơn, đời sống cũng tốt hơn. Chúng tôi muốn giữ bản sắc của người Giáy để con cháu sau này còn tự hào”.
Không ồn ào, không chạy theo những công trình lớn, Ma Lé đang đổi thay từ những điều bình dị nhất: Một tuyến đường sạch hơn, một hàng hoa đẹp hơn, một mái nhà cổ được gìn giữ cẩn thận hơn.
Và giữa nơi địa đầu thiêng liêng của Tổ quốc, những tuyến đường hoa đang dần nở rộ không chỉ làm sáng bừng bản làng vùng cao mà còn thắp lên niềm tin về một hướng đi bền vững - nơi văn hóa trở thành tài sản, nơi người dân là chủ thể của đổi thay và nơi sức dân đang viết tiếp câu chuyện đẹp về một miền biên cương giàu bản sắc./.a
