Khung cảnh màu sắc nổi bật đặc trưng của làng chiếu Định Yên (xã Định Yên, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp).  

Làng nghề tập trung chủ yếu tại xã Định Yên và một phần xã Định An, trong đó các ấp An Lợi A, An Lợi B, An Khương, An Bình là nơi còn lưu giữ rõ nét không khí sản xuất truyền thống. Ấn tượng đầu tiên khi đặt chân đến đây là hình ảnh những tấm chiếu xanh – đỏ – vàng rực rỡ được phơi dọc hai bên đường, quanh khuôn viên Đình Định Yên. Dưới nắng miền Tây, sắc màu chiếu nổi bật giữa nền trời trong xanh, tạo nên khung cảnh vừa bình dị vừa bắt mắt, khiến bất kỳ ai cũng muốn dừng lại chụp vài tấm hình lưu niệm.

Theo chân người dân địa phương, du khách sẽ được khám phá quy trình làm nên một tấm chiếu hoàn chỉnh. Để có sợi lác đạt chuẩn, người thợ phải lựa những sợi đều, phơi đủ nắng rồi mới đem nhuộm màu. Công đoạn nhuộm đòi hỏi sự tỉ mỉ: phẩm màu được nấu sôi, từng chùm lác nhỏ được nhúng nhiều lần để đạt độ đậm nhạt như ý. Sau đó, lác lại tiếp tục phơi thêm một buổi nắng trước khi đưa vào khung dệt.

  Cây lác được lấy từ địa phương hoặc từ các tỉnh lân cận vận chuyển tới làng nghề chiếu Định Yên bằng đường thủy là nguyên liệu chính để làm chiếu của làng nghề Định Yên.  

  Công đoạn tạo màu (vàng) trong nghề làm chiếu ở Định Yên.  

  Phơi chiếu lác sau khi đã nhuộm màu (đỏ) ngoài trời nắng.  

  Cảnh phơi chiếu lác ngoài trời ở làng chiếu Định Yên.  

Ngày nay, một số công đoạn đã được hỗ trợ bằng máy móc nhằm giảm sức lao động và tăng năng suất, nhưng khâu dệt chính vẫn cần đôi tay khéo léo và kinh nghiệm của người thợ. Tiếng lách cách của khung dệt vang lên đều đặn trong các ngôi nhà nhỏ, tạo nên âm thanh đặc trưng của làng nghề. Những họa tiết truyền thống, hoa văn chữ thọ, chữ hỷ hay hình ảnh cách điệu được dệt khéo léo trên nền chiếu, thể hiện cá tính riêng của từng cơ sở.

Một số cơ sở sản xuất lớn như Thanh Bình, Vĩnh Lợi, Bé Hai… có khả năng cung ứng sản lượng lớn cho thị trường miền Tây và các tỉnh lân cận. Tuy vậy, dù sản xuất ở quy mô nào, người làm chiếu Định Yên vẫn giữ bí quyết riêng để tạo nên sản phẩm bền màu, chắc sợi và ít phai theo thời gian.

Không chỉ là nơi sản xuất, Định Yên còn là không gian văn hóa sống động. Làng nghề này đã được ghi danh là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia, góp phần khẳng định giá trị truyền thống lâu đời của địa phương. Với du khách yêu thích du lịch trải nghiệm, đây là cơ hội để trực tiếp thử ngồi vào khung dệt, nghe kể chuyện về những phiên “chợ chiếu” xưa hay tìm hiểu đời sống cư dân ven sông.

  Công đoạn đan chiếu bằng máy công nghiệp, giúp thời gian rút ngắn và tăng số lượng chiếu thành phẩm, tiết kiệm sức lao động.  

  Người làm chiếu vui vẻ trước các sản phẩm chiếu hoàn thành của mình, làng chiếu Định Yên sản xuất được nhiều loại chiếu về kích cỡ, màu sắc, hoa văn…  

  Hoạt cảnh chợ “chiếu ma” Định Yên – tái hiện lại khung cảnh buôn bán, hợp chợ của làng chiếu Định Yên xưa kia, một nét văn hóa đặc trưng và ấn tượng của làng chiếu Định Yên.  

Giữa nhịp sống hiện đại, làng chiếu Định Yên vẫn giữ được nét mộc mạc và bền bỉ như chính những sợi lác đan vào nhau. Một chuyến ghé thăm không chỉ mang đến những bức ảnh rực rỡ sắc màu, mà còn giúp người lữ khách cảm nhận sâu sắc hơn về tinh hoa nghề thủ công miền sông nước./.