Sáng 27/1, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp với một số bộ, ngành về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung các nghị định trong lĩnh vực đường bộ (gồm: Nghị định số 158/2024/NĐ-CP, Nghị định số 165/2024/NĐ-CP).
*Quản lý chặt chẽ xe khách giường nằm 2 tầng
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, một số vấn đề còn ý kiến khác nhau đối với nội dung sửa đổi, bổ sung của Nghị định số 158/2024/NĐ-CP liên quan đến quy định thu hồi thông báo đăng ký khai thác tuyến thành công đối với đơn vị kinh doanh vận tải không thực hiện tối thiểu 70% tổng số chuyến xe đã đăng ký/tháng; cấm xe ô tô khách giường nằm 2 tầng hoạt động trên các tuyến đường cấp III, cấp IV miền núi; giao Sở Xây dựng có trách nhiệm tổ chức tập huấn cấp Giấy chứng nhận nghiệp vụ vận tải cho lái xe kinh doanh vận tải để gắn trách nhiệm của các đơn vị quản lý kinh doanh vận tải trên địa bàn địa phương.
Đối với Nghị định số 165/2024/NĐ-CP, một số vấn đề còn ý kiến khác nhau liên quan đến quy định về phân cấp, phân quyền cho UBND cấp tỉnh trong quản lý, đầu tư, vận hành khai thác tuyến quốc lộ trên địa bàn (bao gồm quốc lộ xây dựng theo tiêu chuẩn đường cao tốc) thuộc quy hoạch mạng lưới đường bộ, quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ, trừ quốc lộ đã phân cấp cho UBND cấp tỉnh quản lý; phạm vi hoạt động của xe điện bốn bánh có gắn động cơ chở người và chở hàng.
Liên quan đến quy định quản lý xe điện bốn bánh có gắn động cơ, Đại tá Phạm Quang Huy, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông cho biết, trên thực tế, nhiều địa phương đã “phá rào” cho phương tiện này lưu thông lẫn với ô tô, container, xe máy trên quốc lộ, tỉnh lộ, làm gia tăng nguy cơ tai nạn. Vì vậy, Bộ Công an đã phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam và Bộ Xây dựng đề xuất, chỉ cho xe điện hoạt động trên các tuyến có làn đường riêng - nơi đủ hạ tầng có thể dành 1 làn phục vụ du lịch, phát triển kinh tế, nhằm vừa sử dụng được số xe đã đầu tư, vừa bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.
Đối với đề xuất hạn chế xe khách giường nằm 2 tầng, Đại tá Phạm Quang Huy cho biết, thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến loại xe này, chủ yếu trên các tuyến đèo dốc, miền núi có độ dốc siêu cao. Về thiết kế tổng thể, loại phương tiện này có nhiều đặc điểm tương đồng với xe buýt 2 tầng vốn chủ yếu hoạt động trên đường đô thị bằng phẳng ở châu Âu…
Từ thực tế này, Bộ Công an đề xuất 2 giải pháp, Bộ Công an sẽ phối hợp với Bộ Xây dựng xây dựng lộ trình thực hiện, củng cố cơ sở pháp lý, rà soát tổng thể và đánh giá tác động; nghiên cứu bổ sung kịp thời hạ tầng tại các đoạn cua gấp, dốc siêu cao, đường thoát hiểm ở khu vực miền núi nhằm phòng ngừa rủi ro tai nạn giao thông. Về lâu dài, Đại tá Phạm Quang Huy cho rằng, cần có điều chỉnh pháp lý để quản lý loại hình phương tiện này đúng quy chuẩn.
Tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành cơ bản thống nhất với đề xuất cấm xe khách giường nằm 2 tầng hoạt động trên các tuyến đường cấp III, cấp IV khu vực miền núi nhằm bảo đảm an toàn giao thông. Tuy nhiên, để tránh tác động đột ngột đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh đề nghị áp dụng theo lộ trình, với thời gian chuyển tiếp để thông báo, kết hợp rà soát hạ tầng và triển khai các giải pháp bổ trợ; sau đó tiến tới cấm triệt để.
Đồng tình với quan điểm "có lộ trình phù hợp, tránh chuyển trạng thái đột ngột", Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung cho rằng, trước mắt, các cơ quan chức năng có thể nghiên cứu áp dụng biện pháp tăng cường an toàn trước mỗi chuyến đi đối với lái xe, chủ xe và phương tiện. Còn về lâu dài cần xem xét cho phép hoán cải phương tiện theo hướng giảm tầng, chuyển đổi công năng, kèm chính sách hỗ trợ phù hợp và chỉ cho phép loại hình này hoạt động trên các tuyến cao tốc, đường thẳng, bằng phẳng, kiên quyết cấm tại những cung đường không bảo đảm an toàn, nhằm hài hòa lợi ích các bên và nâng cao an toàn vận hành...
*Áp dụng giải pháp công nghệ kỹ thuật
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: Diệp Trương - TTXVN
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, quản lý hoạt động tuyến vận tải cố định phải dựa trên kết quả phục vụ, lấy nhu cầu đi lại của người dân làm căn cứ điều tiết, thay vì chỉ dựa vào đăng ký của doanh nghiệp. Cơ quan quản lý phải sử dụng kết quả đo đếm từ hệ thống camera để xác định mật độ phương tiện, thời gian, tần suất chuyến, làm cơ sở giao doanh nghiệp tính toán, đề xuất phương án khai thác, đáp ứng đúng nhu cầu theo từng thời điểm, từng mùa cao điểm và thấp điểm, không áp dụng máy móc các tỷ lệ hành chính liên quan đến quy định thu hồi thông báo đăng ký khai thác tuyến theo tỷ lệ chuyến.
Phó Thủ tướng cho biết, mỗi loại hình có cách quản lý khác nhau, do đó cần quy định rõ hệ thống bến xe liên tỉnh, điểm dừng trong đô thị và trạm dừng nghỉ trên các tuyến đường dài. Việc bổ sung quy định về trạm dừng nghỉ, nhất là trên các tuyến cao tốc, là bắt buộc. Song song đó, Nhà nước phải ban hành tiêu chí, quy chuẩn trạm dừng nghỉ và tổ chức thực hiện trước khi đưa tuyến đường vào khai thác. Trong đô thị và trên các tuyến cố định, phải quy định rõ thời gian dừng đỗ tối thiểu, tối đa cho từng tuyến, làm cơ sở phát triển vận tải công cộng.
Phó Thủ tướng nêu rõ, phải lấy quy chuẩn an toàn làm tiêu chí trung tâm khi quy định về xe khách giường nằm 2 tầng hoạt động ở miền núi. Quy chuẩn thiết kế phương tiện luôn gắn với quy chuẩn hạ tầng giao thông. Do đó, Bộ Xây dựng khẩn trương ban hành quy chuẩn đối với xe khách giường nằm 2 tầng hoạt động ở vùng núi, kể cả thiết kế hạ tầng, đường xá và phương tiện. Sau khi ban hành quy chuẩn, mọi xe khách giường nằm 2 tầng không đáp ứng đều không được hoạt động. Nhà nước cần có cơ chế chính sách, tín dụng, bố trí kinh phí hỗ trợ để doanh nghiệp, chủ xe hoán đổi, hoán cải, lắp thêm thiết bị bảo đảm an toàn theo đúng quy chuẩn hoặc chuyển sang hoạt động ở khu vực phù hợp.
Nhấn mạnh yếu tố con người là quan trọng nhất, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Công an rà soát toàn bộ quy định liên quan đến lái xe vận tải hành khách công cộng, trong đó có lái xe khách giường nằm 2 tầng.
Yêu cầu áp dụng giải pháp công nghệ kỹ thuật để giám sát phương tiện, Phó Thủ tướng giao Bộ Công an chủ trì hoạt động giám sát hành trình, tốc độ, đặc biệt là xe khách giường nằm 2 tầng hoạt động ở vùng núi. Bộ Xây dựng phối hợp, cung cấp cho Bộ Công an dữ liệu hành trình, dữ liệu tuyến đường có giới hạn tốc độ để quản lý tốc độ theo từng tuyến, áp dụng ngay biện pháp giám sát công nghệ để hạn chế tốc độ đối với những tuyến đường chưa đầu tư kịp thời nhưng vẫn cho xe chạy.
Đối với xe điện bốn bánh, Phó Thủ tướng giao Bộ Công an phối hợp Bộ Xây dựng thống nhất và chịu trách nhiệm xác định các tuyến đường cấm xe điện bốn bánh lưu thông; kiểm soát theo hướng, chỉ được hoạt động ở nơi có làn đường riêng hoặc khu vực có tốc độ tối đa 30 km/giờ.
Về phân cấp quản lý nhà nước đối với đường quốc lộ, trong đó có đường cao tốc, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Bộ Xây dựng là cơ quan ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn, cơ chế chính sách, pháp luật và quy hoạch quốc gia, bảo đảm thống nhất trên toàn quốc. Đầu tư đường quốc lộ có thể phân cấp cho địa phương nhưng quản lý khai thác sử dụng phải thống nhất.../.
