Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu. Ảnh: Lâm Khánh - TTXVN  

Sáng 4/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Phiên họp thứ nhất của Tổ công tác của Chính phủ về phát triển công nghệ chiến lược và triển khai nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo Quyết định số 808/QĐ-TTg ngày 6/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về giao nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược.

Đề xuất 48 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược

Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, ngay sau khi Quyết định số 808/QĐ-TTg được ban hành, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan hướng dẫn, đôn đốc và hỗ trợ triển khai; đồng thời rà soát, hoàn thiện các điều kiện bảo đảm thực hiện, gồm thể chế, cơ chế chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hạ tầng nghiên cứu - thử nghiệm, nguồn nhân lực và công cụ theo dõi, giám sát.

Đến nay, các bộ, ngành, cơ quan được giao nhiệm vụ đã bước đầu xác định đầu mối, rà soát nhiệm vụ, xây dựng đề xuất, xác định sản phẩm đầu ra, nhu cầu nguồn lực và các điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện.

Qua theo dõi và tổng hợp, Bộ Khoa học và Công nghệ nhận định, thời gian triển khai chưa dài nhưng các bộ, ngành, cơ quan được giao nhiệm vụ đã chủ động thành lập đầu mối triển khai, tổ chức rà soát các chương trình, đề án hiện có, huy động sự tham gia của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia... để xây dựng nhiệm vụ. Nhiều nhiệm vụ đã bước đầu xác định được sản phẩm đầu ra, doanh nghiệp tham gia, nhu cầu nguồn lực và lộ trình triển khai đến năm 2030.

Tổng số nhiệm vụ các bộ, ngành, cơ quan đề xuất là 48 nhiệm vụ. Tiêu biểu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến triển khai 12 nhiệm vụ về giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản thế hệ mới; vaccine thú y, chế phẩm sinh học; hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản; huy động trên 20 doanh nghiệp và hơn 50 chuyên gia tham gia xây dựng nhiệm vụ; đồng thời triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với khoảng 18.000 sản phẩm tại 26 địa phương.

Bộ Công Thương dự kiến triển khai 3 nhiệm vụ trọng điểm gồm: Bản sao số (Digital Twin) cho hệ thống điều hành lưới điện quốc gia; thiết bị đóng cắt điện áp từ 22kV đến 500kV; robot công nghiệp hai tay với chương trình điều khiển nội địa. Các nhiệm vụ đã được xác định mục tiêu, sản phẩm đầu ra, lộ trình triển khai và nhu cầu nguồn lực giai đoạn 2026-2030.

Bộ Y tế đã đề xuất 11 nhiệm vụ liên quan đến vaccine thế hệ mới dùng cho người, liệu pháp tế bào và thiết bị y tế in 3D; trong đó có 8 nhiệm vụ dự kiến triển khai từ năm 2026. Tổng kinh phí đề xuất là 5.350 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước là 183,6 tỷ đồng; nguồn khác là 5.167 tỷ đồng.

Bộ Quốc phòng đã giao Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội chủ trì triển khai 1 nhiệm vụ xây dựng hệ thống quản lý thiết bị bay không người lái quốc gia phục vụ quản lý vùng trời và phát triển kinh tế tầm thấp. Nhiệm vụ đã được mở đề tài nghiên cứu, xác định lộ trình triển khai và dự kiến thử nghiệm hệ thống trong năm 2026.

Bộ Công an đã hình thành cơ chế chỉ đạo, điều hành thống nhất đối với 3 nhiệm vụ được giao về phát triển nền tảng điện toán đám mây nội địa; nền tảng bảo mật và an ninh mạng quốc gia; thiết bị bay không người lái và hệ thống giám sát; phát hiện, chế áp UAV. Bộ đã thành lập các nhóm nghiên cứu chuyên trách, xây dựng các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và xác định lộ trình triển khai cụ thể đối với từng nhiệm vụ. Tổng kinh phí đề xuất là 150 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã bước đầu hình thành các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược, tập trung vào các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), camera AI xử lý tại biên, thiết bị bay không người lái, robot tự hành, công nghệ chế biến sâu đất hiếm và hạ tầng mạng di động thế hệ mới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất nhiệm vụ để phát triển nền tảng giáo dục thông minh quốc gia, ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát và hệ thống thực ảo...

Đến nay, các bộ, cơ quan được giao chủ trì nhiệm vụ tại Quyết định số 808/QĐ-TTg đã cơ bản hoàn thành bước rà soát, xây dựng và đề xuất nhiệm vụ. Nhiều nhiệm vụ đã xác định rõ sản phẩm đầu ra, doanh nghiệp tham gia, lộ trình triển khai và nhu cầu nguồn lực. Một số nhiệm vụ đã được chủ động bố trí nguồn lực để triển khai ngay trong năm 2026.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc liên quan đến cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ; cơ chế tài chính và huy động nguồn lực; hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm, đo lường, kiểm định; hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; cơ chế phối hợp liên ngành và thương mại hóa sản phẩm công nghệ chiến lược. Các bộ, ngành kiến nghị sớm hoàn thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ để bảo đảm triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trong thời gian tới.

Phấn đấu có sản phẩm cụ thể trong năm 2026

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, Chính phủ đã lựa chọn 20 lĩnh vực công nghệ chiến lược và giao nhiệm vụ cụ thể cho 10 bộ, ngành. Các bộ, ngành cần chuyển ngay từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực tế, tập trung tạo ra sản phẩm, công nghệ và doanh nghiệp cụ thể, mang lại kết quả rõ ràng, nhìn thấy, đo đếm được và mang lại hiệu quả thực chất.

Phó Thủ tướng yêu cầu, trong tháng 6/2026 phải hoàn thiện Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Công nghệ cao, trong đó chú ý đến nội dung liên quan đến công nghệ chiến lược; đồng thời nghiên cứu, đề xuất cơ chế nhận diện, xác nhận và dán nhãn sản phẩm công nghệ chiến lược.

Đối với việc triển khai Quyết định số 808/QĐ-TTg, Phó Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ tổng hợp các nhiệm vụ do các bộ, ngành đề xuất, tổ chức thẩm định và hướng dẫn triển khai. Các bộ, ngành chủ động bố trí nhân lực, nguồn lực để thực hiện, xác định rõ mục tiêu, kết quả và tiến độ thực hiện, phấn đấu có sản phẩm cụ thể trong năm 2026. Những khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền cần kịp thời báo cáo Chính phủ để xem xét, tháo gỡ.

Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương hoàn thiện Đề án phát triển các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia phục vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược. Các bộ, ngành rà soát nhu cầu xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với các sản phẩm công nghệ chiến lược thuộc phạm vi quản lý.

Về phát triển nguồn nhân lực, Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục chủ trì triển khai Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030. Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, đề xuất chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Nhấn mạnh yêu cầu hành động quyết liệt, triển khai đồng bộ và lấy kết quả thực chất làm thước đo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị các bộ, ngành khẩn trương cụ thể hóa nhiệm vụ, phân công rõ trách nhiệm, tổ chức thực hiện, tạo ra các sản phẩm công nghệ chiến lược góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia./.