* Cắt giảm nhiều điều kiện, thủ tục

Trình bày tờ trình dự án luật, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết, dự án luật được xây dựng để thể chế hóa các nghị quyết của Đảng, hướng tới cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tinh gọn bộ máy và phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Dự thảo tập trung vào hai nhóm chính sách, gồm: tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, cắt giảm điều kiện kinh doanh và chuyển đầu mối quản lý quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.

Các nội dung chính của dự thảo luật bao gồm: Đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh tạo điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký xác lập quyền sở hữu trí tuệ; bãi bỏ các thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Việc thay đổi thông tin chủ văn bằng bảo hộ do chuyển nhượng quyền được thực hiện theo thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ...

Dự án Luật bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ do Luật Đầu tư đã loại bỏ dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, không quy định về điều kiện với tổ chức, cá nhân giám định, chỉ quy định nghĩa vụ thông báo của tổ chức, cá nhân giám định khi hoạt động cung cấp dịch vụ và quyền dự kiến quy định tại văn bản dưới luật nghĩa vụ trong thực hiện hoạt động giám định, trình tự thủ tục thực hiện giám định để có cơ sở thực hiện quản lý nhà nước cũng như là để phục vụ công tác thanh tra kiểm tra.

Ngoài ra, dự án Luật cũng lược bỏ các quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự thủ tục xác lập quyền đối với giống cây trồng và giao Chính phủ quy định chi tiết để đảm bảo sự thống nhất với các quy định tương ứng về quyền sở hữu công nghiệp trước đây cũng đã đặt ở dưới Nghị định.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ với cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục rà soát các quy định pháp luật có liên quan, đặc biệt là quy định về quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng (như tại khoản 4 Điều 13, khoản 2 Điều 30 của Luật Trồng trọt) để bảo đảm không phát sinh mâu thuẫn, chồng chéo.

Phát biểu ý kiến tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh việc sửa đổi Luật lần này rất quan trọng, tập trung chuyển trọng tâm từ "bảo hộ quyền" sang "tài sản hóa, thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ", đồng thời thích ứng với kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI). Việc sửa đổi luật gắn với công tác cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số toàn diện. Bên cạnh đó là đảm bảo nguồn lực con người, hạ tầng số mạnh mẽ, trong đó có hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ thẩm định, kết nối dữ liệu.

Về thúc đẩy khai thác thương mại, tài sản hóa quyền sở hữu trí tuệ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, cần sớm ban hành hướng dẫn về sở hữu trí tuệ thống nhất, minh bạch, đặc biệt là đối với tài sản vô hình như là phần mềm, dữ liệu, thương hiệu số.

Chính sách thuế, tín dụng và kế toán cũng cần được hoàn thiện để doanh nghiệp có thể định giá, ghi nhận, góp vốn hoặc vay vốn bằng tài sản trí tuệ. Bên cạnh đó, xem xét có chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng rõ ràng hơn cho doanh nghiệp sở hữu trí tuệ; tăng cường đào tạo cho kế toán, kiểm toán viên về hạch toán sở hữu trí tuệ để tránh tình trạng có tài sản nhưng không ghi nhận được... Ngoài ra tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp trong cung cấp dịch vụ trung gian, chủ quản nền tảng số trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng; kiểm soát chặt hơn việc đăng ký nhãn hiệu có tên quốc gia...

* Bảo vệ Thẩm phán khi thi hành công vụ hoặc trong trường hợp cần thiết

Cũng tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về chế độ bảo vệ Thẩm phán.

Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Nguyễn Văn Quảng phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Trình bày Tờ trình tóm tắt dự thảo Nghị quyết, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng cho biết, tình trạng xâm phạm đối với Thẩm phán đã xảy ra dưới nhiều hình thức khác nhau, từ xúc phạm danh dự, nhân phẩm, đe dọa, gây áp lực tinh thần, cản trở hoạt động xét xử đến hành hung, tấn công trực tiếp khi Thẩm phán đang thi hành công vụ. Các hành vi này không chỉ xảy ra tại phòng xử án mà còn phát sinh trong quá trình Thẩm phán thực hiện các hoạt động tố tụng ngoài trụ sở Tòa án như xem xét, thẩm định tại chỗ, hòa giải, làm việc với đương sự hoặc tổ chức phiên họp. Đối tượng thực hiện hành vi vi phạm chủ yếu là đương sự, bị cáo, người nhà của đương sự, bị cáo hoặc cá nhân có quyền lợi liên quan trong vụ án.

Dự thảo Nghị quyết quy định 3 nhóm nội dung về chế độ bảo vệ Thẩm phán, bao gồm: Nội dung bảo vệ vị trí công tác và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Thẩm phán gồm 4 nhóm vấn đề; bảo vệ uy tín, danh dự, nhân phẩm và bí mật, an toàn thông tin, dữ liệu cá nhân của Thẩm phán gồm 4 nhóm vấn đề; bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của Thẩm phán, thân nhân của Thẩm phán gồm 2 nhóm vấn đề.

Để đảm bảo thực hiện các nội dung bảo vệ Thẩm phán như nêu trong dự thảo, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng cho biết, dự thảo Nghị quyết đã quy định 3 nhóm biện pháp bảo vệ tương ứng.

Về trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong việc thực hiện chế độ Thẩm phán, dự thảo Nghị quyết quy định trách nhiệm của Thẩm phán, thân nhân của Thẩm phán; trách nhiệm của Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Ủy ban nhân dân các cấp, các trường học, cơ quan, tổ chức có liên quan và trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện chế độ bảo vệ Thẩm phán và thân nhân của Thẩm phán.

Về dự kiến nguồn lực và điều kiện để đảm bảo việc thi hành, Nghị quyết quy định nguồn lực tài chính phục vụ cho việc bảo vệ Thẩm phán do ngân sách nhà nước đảm bảo theo quy định pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật khác có liên quan. Nguồn lực đảm bảo không làm tăng thêm đầu mối về tổ chức và biên chế theo đúng chủ trương, đường lối của Đảng.

Thẩm tra dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết và nhận thấy, nội dung dự thảo Nghị quyết phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, cơ bản bảo đảm tính thống nhất; phù hợp với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên, bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh, bình đẳng giới và chính sách dân tộc.

Cũng trong phiên làm việc buổi sáng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi)./.