Nhấn mạnh vị thế chiến lược đặc biệt của Côn Đảo, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh cho biết, định hướng phát triển không phải là tăng trưởng bằng mọi giá mà phải phù hợp với giới hạn sinh thái của đảo. Thành phố xác định tuyệt đối không đánh đổi môi trường, tài nguyên thiên nhiên và di sản lịch sử lấy tăng trưởng kinh tế trước mắt, trong đó bảo tồn phải trở thành nền tảng, động lực và lợi thế cạnh tranh lâu dài.
Trên tinh thần đó, ông Bùi Minh Thạnh cho biết, TP. Hồ Chí Minh định hướng xây dựng Côn Đảo trở thành điểm đến có uy tín quốc tế về du lịch sinh thái và di sản với tầm nhìn dài hạn đến năm 2050. Quá trình quy hoạch được kiên trì dựa trên năm trụ cột gồm: lấy bảo tồn thiên nhiên và di sản làm nền tảng xuyên suốt; phát triển kinh tế xanh, tuần hoàn và du lịch sinh thái chất lượng cao; ưu tiên hạ tầng xanh, đồng bộ, thích ứng với điều kiện biển đảo; ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số để quản trị đảo thông minh; cùng việc lấy người dân làm trung tâm và gắn phát triển với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Thành phố sẽ vận dụng hiệu quả Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chương trình hành động số 21-CTrHĐ/TU của Thành ủy và Luật Phát triển đô thị nhằm tháo gỡ triệt để các rào cản thể chế, mở đường cho địa phương bứt phá.
Cụ thể, tập trung khai thác kinh tế bảo tồn, tận dụng giá trị bảo tồn biển, di sản thiên nhiên và văn hóa để tạo nguồn lợi bền vững thông qua du lịch sinh thái, lặn biển ngắm san hô và phát triển nghề cá giải trí trong vùng đệm; định hướng xây dựng Côn Đảo thành đô thị xanh, thông minh và đáng sống, đáp ứng tiêu chuẩn an ninh, an sinh, an toàn trên nền tảng ứng dụng công nghệ hiện đại; phát triển du lịch, dịch vụ chất lượng cao gắn với bảo tồn bản sắc, hướng tới các khu nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế nhưng giữ gìn nguyên vẹn cảnh quan hoang sơ.
Về công tác quy hoạch, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi lưu ý Côn Đảo cần phân vùng quy hoạch rạch ròi, xác định rõ các khu vực được phép xây dựng và phát triển kinh tế, đồng thời kiên quyết bảo vệ tuyệt đối các vùng không được xâm phạm như Vườn quốc gia, khu vực bảo vệ nghiêm ngặt và hệ thống di tích lịch sử đặc biệt. Mọi dự án đầu tư bắt buộc phải tính toán kỹ lưỡng dựa trên giới hạn sức chịu tải sinh thái về quỹ đất, nguồn nước, năng lượng, hạ tầng xử lý rác thải, nước thải cũng như khả năng tự phục hồi của tự nhiên.
Về phía chính quyền địa phương, ông Phan Trọng Hiền, Chủ tịch Ủy ban nhân dân đặc khu Côn Đảo cho biết, địa phương đặt mục tiêu từ năm 2027 sẽ chuyển đổi toàn bộ phương tiện giao thông trên đảo sang sử dụng năng lượng điện. Song song đó, hạ tầng môi trường và an toàn nguồn nước được chú trọng, hoàn thiện hệ thống xử lý 100% nước thải sinh hoạt và xử lý dứt điểm rác thải tồn đọng lâu năm.
Các đại biểu cho rằng, Côn Đảo nói riêng, TP. Hồ Chí Minh cần đổi mới tư duy phát triển theo hướng bảo tồn là nền tảng của sự phát triển bền vững, lấy giá trị lâu dài thay cho lợi ích trước mắt. Côn Đảo cần xác lập giới hạn phát triển dựa trên sức chịu tải của hệ sinh thái, bảo đảm quy mô tăng trưởng không vượt quá khả năng phục hồi của tự nhiên. Ngoài ra, công tác quản lý cần chuyển từ hành chính sang quản trị phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, dữ liệu và trách nhiệm giải trình.
