Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lai Châu Tống Thanh Hải, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội nêu rõ, những năm qua, di tích Đền thờ Vua Lê Thái Tổ được quan tâm bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch. Lễ hội được tổ chức vào ngày 11 tháng Giêng hằng năm, trở thành điểm hẹn văn hóa đầu Xuân của nhân dân các dân tộc trong tỉnh. Đây là dịp tưởng nhớ công lao to lớn của Vua Lê Thái Tổ và nghĩa quân Lam Sơn, là hoạt động giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp niềm tự hào dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.
Thông qua sự kiện, Lai Châu đẩy mạnh truyền thông, quảng bá tiềm năng thế mạnh, sản phẩm du lịch tiêu biểu của tỉnh tới du khách trong nước và quốc tế; hướng tới xây dựng, phát triển Lễ hội Đền thờ Vua Lê Thái Tổ thành sản phẩm du lịch văn hóa hấp dẫn, độc đáo riêng có; kết nối, hợp tác phát triển du lịch với các tỉnh Tây Bắc và Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hà Nội.
Trong khuôn khổ Lễ hội diễn ra nhiều hoạt động mang đậm nét đặc trưng văn hóa gắn liền với cuộc sống của người dân. Điển hình như: Giải đua thuyền đuôi én, đua bè thể hiện đậm nét cuộc sống của đồng bào nơi đây gắn liền với lòng hồ thủy điện, tái hiện lại hình ảnh đội thủy quân lục chiến cùng các tướng sỹ của Vua Lê Thái Tổ. Đặc biệt là Lễ rước kiệu từ lâu đã trở thành một hoạt động văn hóa dân gian truyền thống, tiêu biểu của dân tộc Việt Nam với không gian tràn ngập âm vang của trống, rực rỡ sắc màu của cờ, hoa, lọng, kiệu, trang phục truyền thống.
Đồng bào các dân tộc trên địa bàn còn mang đến lễ hội những nét văn hóa đặc trưng thông qua thi đấu các môn thể thao truyền thống, môn thể thao dân tộc như tù lu, đẩy gậy, bắn nỏ, kéo co. Bà còn cũng tham gia phiên chợ xuân Pú Đao nhằm giao lưu, trao đổi hàng hóa là sản vật địa phương, nông sản và hoạt động dân ca, dân vũ; trò chơi dân gian như giã bánh dày, thi vua gà, thổi khèn…; ẩm thực độc đáo và các nghi lễ truyền thống của đồng bào dân tộc Mông.
Du khách cũng được tham quan Không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm về bảo tồn văn hóa các dân tộc của địa phương; Gian trưng bày báo Xuân, trong đó có ấn phẩm nổi bật của Thông tấn xã Việt Nam và các cơ quan báo chí Trung ương; Không gian triển lãm ảnh đẹp du lịch Lai Châu…Lễ hội là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa giá trị truyền thống và khát vọng phát triển. Từ Bảo vật quốc gia “Bia cổ hoài lai” đến những nghi lễ, trò chơi dân gian giàu bản sắc, tất cả tạo nên một chỉnh thể văn hóa đặc sắc, góp phần làm rõ trầm tích lịch sử trên vùng đất biên cương Tây Bắc.
Vua Lê Thái Tổ (Lê Lợi) là vị hoàng đế khai sáng triều Hậu Lê, người có công lớn trong sự nghiệp đánh đuổi giặc Minh, khôi phục nền độc lập dân tộc ở thế kỷ XV. Tại xã Lê Lợi, Đền thờ Vua Lê Thái Tổ hiện lưu giữ một di tích đặc biệt - bút tích của nhà vua được khắc trên vách đá Pú Huổi Chỏ, bên bờ Bắc sông Đà, trong sử cũ gọi là “Bia cổ hoài lai”.
Theo tư liệu lịch sử, văn bia này mang giá trị nổi bật về lịch sử và văn hóa, ghi dấu một giai đoạn hoạt động của nhà vua tại vùng Tây Bắc. Năm 2009, để phục vụ xây dựng Thủy điện Sơn La, văn bia được di dời về khuôn viên đền thờ, cách vị trí nguyên gốc khoảng 500m nhằm bảo tồn lâu dài. Đến năm 2016, hiện vật chính thức được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia, khẳng định giá trị đặc biệt tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật.
Đền thờ Vua Lê Thái Tổ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia. Hằng năm, vào dịp đầu xuân, Lễ hội Đền thờ Vua Lê Thái Tổ được tổ chức nhằm bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc; nêu cao truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”, giáo dục truyền thống yêu nước và tự hào dân tộc cho các thế hệ trẻ; góp phần củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân của nhân dân các dân tộc ở tỉnh./.
