Họp chợ trên sông từ lâu đã trở thành nét sinh hoạt đặc trưng của miền Tây Nam Bộ. Dẫu nhịp sống hiện đại khiến cảnh “trên bến dưới thuyền” không còn tấp nập như trước, nhưng ở Chợ nổi Ngã Năm – thuộc xã Ngã Năm, thành phố Cần Thơ – nhịp chợ vẫn bền bỉ tồn tại, nhấp nhô theo con nước giao hòa nơi năm nhánh sông gặp nhau.
Chợ nổi Ngã Năm thuộc phường 1, thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng nhìn từ trên cao.
Chợ nổi hình thành ngay tại điểm giao của năm con sông tỏa đi các hướng Vĩnh Quới, Thạnh Trị, Long Mỹ, Phụng Hiệp và Cà Mau. Từ lâu, nơi đây được xem là một trong những chợ nổi lâu đời, còn giữ được nhiều nét sinh hoạt “thuần miền Tây” giữa vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Không gian chợ mở ra giữa mênh mang sóng nước, ghe xuồng tụ hội như những “sạp hàng” di động, tạo nên một bức tranh sống động mỗi sớm mai.
Hình ảnh những chiếc ghe, đò chèo tay quen thuộc ở chợ nổi, mặc dù hiện nay thuyền máy được người dân đưa vào sử dụng rất nhiều.
Chợ nổi Ngã Năm đa phần là để họp chợ buôn bán các mặt hàng về nông sản địa phương, cũng như là địa điểm tập kết hàng hóa từ các vùng lân cận.
Tiểu thương vận chuyển trái cây từ thuyền, ghe tại chợ nổi lên chợ đầu mối Ngã Năm.
Một số mặt hàng trái cây phổ biến ở địa phương, được vận chuyển và tập kết tại chợ nổi trước khi giao cho thương lái tại chợ đầu mối Ngã Năm nằm sát bên bờ sông.
Tiểu thương ở chợ đầu mối Ngã Năm sau khi nhận hàng từ các thuyền, ghe sẽ bán sỉ hoặc bán lẻ là cho người dân.
Có thời, chợ nổi Ngã Năm là đầu mối giao thương quan trọng của cả khu vực. Từ tinh mơ, ánh đèn trên ghe thắp sáng một khúc sông, tiếng máy nổ xen lẫn tiếng rao hàng rộn rã. Nông sản, trái cây, lúa gạo từ các vùng lân cận được vận chuyển bằng ghe lớn về đây rồi phân phối đi nhiều nơi. Nhịp sống thương hồ gắn với con nước lớn ròng đã nuôi dưỡng bao thế hệ cư dân ven sông.
Ngày nay, khi hệ thống giao thông đường bộ phát triển, hoạt động buôn bán đã dịch chuyển phần lớn lên chợ đầu mối trên bờ để thuận tiện giao thương. Tuy vậy, chợ nổi vẫn giữ vai trò trung chuyển nông sản và phục vụ nhu cầu đi lại của người dân. Những chuyến đò ngang vẫn đều đặn đưa bà con, học sinh từ bờ bên này sang bờ bên kia. Xen giữa các ghe hàng là những xuồng nhỏ bán cà phê, hủ tiếu, bún nước lèo, nước giải khát… phục vụ người dân sinh sống dọc theo các nhánh sông.
Không chỉ là nơi mua bán, chợ nổi Ngã Năm còn trở thành điểm trải nghiệm văn hóa đặc sắc. Du khách có thể lênh đênh trên ghe, nghe kể chuyện về đời sống thương hồ, thưởng thức bữa sáng ngay giữa dòng sông hay ghé thăm đầm sen tự nhiên gần đó. Mỗi chuyến đi là một lần chạm vào nhịp sống bình dị mà sâu lắng của cư dân miền sông nước.
Việc vận chuyển học sinh, người dân từ bờ sông bên này sang bên kia vẫn còn nhộn nhịp ở chợ nổi Ngã Năm, ngoài ra, họ cũng có thể đi bằng đường bộ.
Dứa (khóm) được vận chuyển bằng đường thủy tập kết lại chợ nổi Ngã Năm trước khi các thương lái đến thu mua.
Người dân đi chợ đầu mối Ngã Năm, nằm cạnh bờ sông, khu vực chợ nổi Ngã Năm.
Đời sống yên bình của người dân địa phương sống cạnh chợ nổi Ngã Năm.
Trong quán cà phê nhỏ sát mé sông, những người cao tuổi vẫn giữ thói quen ngồi ngắm ghe xuồng qua lại. Với họ, chợ nổi không chỉ là nơi giao thương mà còn là ký ức, là phần hồn của quê hương. Dẫu diện mạo đô thị ngày càng đổi thay, dẫu vai trò kinh tế không còn như trước, nhưng nét sinh hoạt “trên bến - dưới thuyền” ở Ngã Năm vẫn còn đó.
Con nước mỗi ngày vẫn lớn ròng, sóng vẫn nhấp nhô xô mạn ghe. Và giữa miền sông nước mênh mang, chợ nổi Ngã Năm - xã Ngã Năm, thành phố Cần Thơ - vẫn lặng lẽ giữ gìn một mảng hồn quê đặc trưng của phương Nam./.
