Sự kiện nhằm trao đổi, làm rõ những nội dung mới của Luật, đồng thời đề xuất giải pháp hoàn thiện mô hình quản trị, cơ chế hoạt động phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

  Quang cảnh Tọa đàm. Ảnh: Thu Hằng - TTXVN 

Luật Giáo dục đại học đã được Quốc hội khóa XV, Kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 10/12/2025 nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương lớn của Đảng; tạo hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phát huy vai trò trung tâm của giáo dục đại học trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Bên cạnh đó, Luật đã tháo gỡ các điểm nghẽn, bất cập trong quá trình thi hành Luật Giáo dục đại học 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2018); thiết lập hệ thống tổ chức khoa học và công nghệ trong các cơ sở giáo dục đại học để thực hiện sứ mệnh phát triển nguồn nhân lực trình độ cao gắn với nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

  Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Hùng, Giám đốc Đại học Thái Nguyên phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: Thu Hằng - TTXVN 

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Hùng, Giám đốc Đại học Thái Nguyên phân tích, Luật Giáo dục đại học năm 2025 giúp bổ sung, hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật về giáo dục đại học theo hướng đầy đủ, đồng bộ và thống nhất; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; xây dựng và hoàn thiện mô hình quản trị đại học tiên tiến. Đặc biệt, Luật có nhiều điểm mới về cấp phép hoạt động giáo dục đại học; quy định về chuẩn chương trình đào tạo, xây dựng chương trình theo hướng mở, liên ngành, tích hợp. Luật đã bổ sung các quy định về giáo dục đại học số, trong đó làm rõ khái niệm giáo dục đại học số là mô hình tổ chức đào tạo dựa trên nền tảng số, với các hình thức và phương thức đào tạo linh hoạt, tạo điều kiện cho học tập suốt đời, không bị giới hạn bởi thời gian và không gian...

Tuy nhiên, Luật Giáo dục đại học năm 2025 vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục được làm rõ, đặc biệt liên quan đến mô hình Đại học Quốc gia và Đại học vùng. Trong đó, có sự khác biệt giữa mô hình Đại học vùng với mô hình đại học nói chung; “cấp trung gian” trong Đại học vùng còn khó xác định, dẫn đến nhiều vướng mắc trong việc tập hợp và sử dụng hiệu quả các nguồn lực chung như đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất và chiến lược phát triển... để thực hiện tốt nhiệm vụ “tập hợp nguồn lực, thúc đẩy liên kết vùng, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội của vùng” bởi vì mỗi trường đại học thành viên đều có quyền tự chủ cao.

Đặc biệt, việc hình thành thêm một lớp quản trị ở đại học cùng với sự độc lập một phần của các trường đại học thành viên dẫn đến mâu thuẫn giữa quản lý tập trung với tư cách là một cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực với đòi hỏi phân cấp ngày càng nhiều hơn cho các trường đại học thành viên thuộc Đại học vùng. Đây cũng là những nội dung nhận được nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận tại hội nghị.

Tại chương trình, nhiều tham luận sâu sắc, mang tính tổng quát đã được các đại biểu trao đổi, thảo luận như: Công tác tổ chức và quản trị đại học của Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quý Thanh, Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội; Công tác quản lý nhân lực của Tiến sĩ Cao Xuân Tấn, Đại học Đà Nẵng; Hoạt động đào tạo và công tác sinh viên của Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Danh Nam, Đại học Thái Nguyên; Công tác tài chính, tài sản và cơ sở vật chất của Tiến sĩ Nguyễn Đình Hưng, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh;…

Các ý kiến đã thể hiện sự thống nhất cao về vai trò, sứ mệnh của đại học quốc gia và đại học vùng trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam. Các đại biểu cho rằng, trên cơ sở Luật Giáo dục đại học 2025, cần sớm hoàn thiện các nghị định, thông tư hướng dẫn nhằm tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện để các mô hình đại học này phát triển bền vững, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế – xã hội của đất nước và từng vùng./.