* Tiềm năng xuất khẩu lớn
Tỉnh Đồng Tháp có một số loại trái cây đặc sản có lợi thế cạnh tranh, nhu cầu tiêu dùng lớn, đã khẳng định được thương hiệu trên thị trường trong và ngoài nước như thanh long, sầu riêng, mít, xoài cát Hòa Lộc…
Đối với sầu riêng, tỉnh Đồng Tháp hiện có trên 32.000 ha tập trung ở các xã kiểm soát lũ phía Tây của tỉnh với những giống chất lượng cao, được thị trường ưa chuộng: Ri6, Monthong, với sản lượng đạt trên 511.000 tấn. Tỉnh đã được cấp 355 mã số vùng trồng, tương ứng diện tích hơn 13.900 ha. Riêng trong tháng 5 và 6 tới, sản lượng sầu riêng thu hoạch ước đạt hơn 111.200 tấn.
Ông Nguyễn Văn Tuấn, xã Mỹ Thiện, tỉnh Đồng Tháp với vườn sầu riêng hơn 3 ha, cho biết, vụ sầu riêng năm 2025, với giá sầu riêng Monthong được thương lái đến vườn thu mua với giá 100-110.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, ông còn lãi trên 1 tỷ đồng/ha.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỹ Thiện, tỉnh Đồng Tháp Phùng Thanh Quang trao đổi: Cây sầu riêng hiện nay mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân trên địa bàn xã rất cao. Trong những năm qua, có những hộ thu lợi nhuận trên dưới hơn 1 tỷ đồng với diện tích 1 ha trồng sầu riêng. Về lâu dài, chính quyền địa phương đã quy hoạch, liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã đẩy nhanh việc cấp mã số vùng trồng để trái sầu riêng cùng các loại cây ăn trái khác được xuất khẩu, ổn định về mặt giá cả. Bên cạnh đó, khuyến cáo người trồng áp dụng những kỹ thuật canh tác phù hợp, theo hướng an toàn về thuốc bảo vệ thực vật cũng như đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho sản phẩm trái sầu riêng trong quá trình sản xuất nông nghiệp.
Đối với cây thanh long, tỉnh Đồng Tháp có vùng chuyên canh tập trung ở các xã phía đông của tỉnh như xã Tân Thuận Bình, Mỹ Tịnh An, Chợ Gạo… với diện tích 9.400 ha thanh long, với sản lượng thu hoạch hàng năm đạt gần 272.000 tấn trái.
Tại xã Mỹ Tịnh An, tỉnh Đồng Tháp, ông Lê Văn Thủy áp dụng mô hình trồng thanh long theo kỹ thuật leo giàn theo hướng sản xuất hữu cơ, sinh học cùng công nghệ tưới phun trên vườn thanh long 1,6 ha. Trung bình mỗi năm, lợi nhuận thu được từ vườn thanh long của ông Thủy đạt khoảng 1 tỷ đồng.
Trái thanh long của tỉnh Đồng Tháp đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bảo hộ nhãn hiệu tập thể với tên gọi thanh long Chợ Gạo (huyện Chợ Gạo của tỉnh Tiền Giang trước khi sáp nhập). Đây được xem như giấy thông hành quan trọng để trái thanh long của tỉnh Đồng Tháp có thể thâm nhập mạnh mẽ vào các thị trường khó tính trên khắp thế giới.
Ông Cao Tấn Hiệu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tân Thuận Bình, tỉnh Đồng Tháp cho biết: Ủy ban nhân dân xã tiếp tục định hướng và tạo điều kiện thuận lợi để các hợp tác xã, các doanh nghiệp phối hợp với nhà vườn trồng thanh long tạo được sản phẩm có giá trị để tăng kim ngạch xuất khẩu cũng như vượt qua những rào cản kỹ thuật của các hiệp định thương mại nhằm hướng đến những thị trường tiêu thụ lớn hơn thông qua con đường xuất khẩu chính ngạch.
Tại vùng chuyên canh, địa phương hình thành các hợp tác xã cùng tổ hợp tác quy tụ nông dân, tập huấn, chuyển giao kỹ thuật canh tác theo hướng GAP cho ra sản phẩm an toàn và truy xuất nguồn gốc, tăng cường quảng bá sản phẩm cũng như xúc tiến thương mại cho nông sản hàng hóa... hướng đến nâng cao chuỗi giá trị sản phẩm trái thanh long, góp phần giúp cho ngành hàng thanh long phát triển bền vững.
*Nâng cao năng suất và chất lượng
Bên cạnh những thuận lợi về vùng nguyên liệu trái cây đặc sản có tiềm năng xuất khẩu lớn nhưng sản xuất cây ăn quả của tỉnh Đồng Tháp vẫn còn gặp một số khó khăn. Cụ thể như: tình trạng thiếu cơ sở sơ chế, chế biến, bảo quản sau thu hoạch chưa đáp ứng yêu cầu; giá trái cây có thời điểm xuống thấp, ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân…
Để khắc phục tình trạng này và hướng đến mục tiêu phát triển ngành hàng trái cây bền vững, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp định hướng cho nhà vườn trồng trái cây áp dụng nhiều giải pháp kỹ thuật mới đưa vào ứng dụng sản xuất để giảm chi phí, nâng cao giá trị sản phẩm trái cây thương phẩm như: sản xuất theo quy trình VietGAP, GlobalGAP… nhằm tạo nguồn nông sản hàng hóa chất lượng đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Cụ thể, để nâng cao chuỗi giá trị sầu riêng xuất khẩu, việc xây dựng nhãn hiệu cũng góp phần tăng sức cạnh tranh của trái sầu riêng trên thị trường xuất khẩu. Tỉnh Đồng Tháp xây dựng và triển khai thực hiện dự án “Xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ sầu riêng giai đoạn 2020 - 2025 và định hướng 2030”.
Thực hiện dự án, toàn tỉnh hình thành 30 hợp tác xã hoạt động trên lĩnh vực trồng sầu riêng với khoảng 18.900 thành viên, tham gia tổ chức lại sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ thâm canh, phát triển kinh tế tập thể gắn kết giữa sản xuất với tiêu thụ theo mô hình chuỗi giá trị.
Thông qua dự án, tổ chức lại sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ thâm canh, phát triển kinh tế tập thể gắn kết giữa sản xuất với tiêu thụ theo mô hình chuỗi giá trị, góp phần nâng cao uy tín của thương hiệu sầu riêng Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Đến nay, tỉnh Đồng Tháp đã xây dựng 72 mã số vùng trồng với tổng diện tích trên 2.600 ha và 66 mã số cơ sở đóng gói được cấp xuất khẩu sầu riêng chính ngạch sang Trung Quốc cũng như các nước khác.
Đối với cây thanh long, các địa phương trong vùng chuyên canh hình thành các hợp tác xã cùng tổ hợp tác quy tụ nông dân, tập huấn, chuyển giao kỹ thuật canh tác theo hướng GAP cho ra sản phẩm an toàn và truy xuất nguồn gốc, tăng cường quảng bá sản phẩm cũng như xúc tiến thương mại cho nông sản hàng hóa... hướng đến nâng cao chuỗi giá trị sản phẩm trái thanh long, góp phần giúp cho ngành hàng thanh long phát triển bền vững.
Đồng Tháp hiện có diện tích thanh long sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP đạt khoảng 2.800 ha cùng 64 mã số vùng trồng xuất khẩu với diện tích 2.030,63 ha đến các thị trường: Trung Quốc, Hàn Quốc, Mỹ, Australia, New Zealand cùng 5 mã số cơ sở đóng gói thanh long.
Tại xã Tân Thuận Bình, tỉnh Đồng Tháp, Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Hưng Thịnh Phát đã xây dựng vùng trồng cây thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP với 39 thành viên tham gia sản xuất ở 8 tổ hợp tác tại các ấp trong xã Tân Thuận Bình. Tổng diện tích vườn cây của xã viên là 132 ha với các loại thanh long ruột trắng, ruột đỏ, ruột tím hồng...
Ông Lê Hà Luân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp cho biết, để ngành hàng trái cây của địa phương phát triển bền vững, chất lượng và giá trị của sản phẩm trái cây cần được nâng cao thông qua sản xuất theo tiêu chuẩn, ứng dụng công nghệ cao, chế biến sâu và kết nối thị trường.
Ngành nông nghiệp của tỉnh tiếp tục tăng cường công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật, hướng dẫn nhà vườn sản xuất trái cây theo quy trình VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ và nhân rộng các mô hình sử dụng chế phẩm sinh học, phân hữu cơ vi sinh; hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường; tăng cường công tác quản lý vật tư nông nghiệp, kết hợp tuyên truyền về sử dụng vật tư đầu vào đúng quy định.
Bên cạnh đó, ngành còn đẩy mạnh việc cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói để phục vụ yêu cầu truy xuất nguồn gốc, nhất là đối với nông sản xuất khẩu.
Đồng thời, ngành nông nghiệp định hướng tiếp tục thực hiện liên kết chuỗi giá trị giữa sản xuất và tiêu thụ, xây dựng các hợp tác xã, tổ hợp tác, tăng cường kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho tiêu thụ sản phẩm và ổn định thu nhập cho nông dân.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp cũng đề xuất Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật hỗ trợ tỉnh xây dựng bản đồ thổ nhưỡng cho vùng cây ăn trái chủ lực phục vụ xuất khẩu, góp phần phát triển bền vững ngành hàng này trong thời gian tới./.
