Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Long An, từ đầu năm 2024 đến nay, diện tích lúa gieo cấy theo đề án ước đạt hơn 276.381ha, tương đương 55% kế hoạch. Trong đó, diện tích đã thu hoạch đạt trên 225.399ha, năng suất bình quân 66,21 tạ/ha, sản lượng hơn 1,49 triệu tấn, đạt 51,5% kế hoạch năm và cao hơn 7,9% so với cùng kỳ. Những con số này cho thấy hiệu quả bước đầu của mô hình sản xuất lúa chất lượng cao gắn với mục tiêu giảm phát thải.
Đề án được triển khai theo hai giai đoạn. Giai đoạn 2024–2025 tập trung củng cố 60.000ha thuộc Dự án Chuyển đổi nông nghiệp bền vững tại Việt Nam (VnSAT). Trong hai năm này, tỉnh xây dựng 33 mô hình điểm, mỗi mô hình từ 15–20ha, lựa chọn các hợp tác xã đủ điều kiện để thực hiện thí điểm trong hai vụ Đông Xuân 2024–2025 và Hè Thu 2025. Doanh nghiệp tham gia hỗ trợ 50% chi phí phân bón chuyên dùng; đồng thời phối hợp hướng dẫn quy trình kỹ thuật, theo dõi, thu thập dữ liệu và ghi chép nhật ký canh tác.
Nông dân tham gia mô hình sử dụng giống lúa xác nhận, giảm lượng gieo sạ còn 80–120kg/ha; tăng cường phân hữu cơ, tiết giảm phân hóa học; ứng dụng thiết bị bay không người lái để gieo sạ, bón phân, phun thuốc; thực hiện tưới ngập – khô xen kẽ, không đốt rơm rạ… Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, năng suất lúa trong mô hình cao hơn bên ngoài từ 100–120kg/ha, chi phí sản xuất giảm 1,7–2,54 triệu đồng/ha. Với giá bán khoảng 8.500 đồng/kg, lợi nhuận đạt 21–28 triệu đồng/ha, cao hơn từ 3–10 triệu đồng/ha so với sản xuất truyền thống.
Bên cạnh kết quả khả quan, quá trình triển khai vẫn đối mặt với những thách thức như biến đổi khí hậu, thời tiết bất lợi, khâu làm đất và xử lý lẫn tạp trong giống chưa đạt hiệu quả tối ưu. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của chính sách Nhà nước và sự đồng hành của doanh nghiệp, Long An từng bước tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện quy trình sản xuất.
Giai đoạn 2026–2030, tỉnh xác định mở rộng thêm 65.000ha ngoài vùng VnSAT, phấn đấu đạt mục tiêu 125.000ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Đề án hướng đến tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, áp dụng canh tác bền vững, qua đó giảm chi phí, nâng cao giá trị hạt gạo, tăng thu nhập cho nông dân, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.
Việc Long An chủ động, quyết liệt triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao không chỉ tạo chuyển biến trong tư duy sản xuất nông nghiệp mà còn khẳng định vai trò tiên phong của địa phương trong xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long./.
