* Tăng mức độ minh bạch và trách nhiệm của cơ quan quản lý

Cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật như tờ trình của Chính phủ và báo cáo của Cơ quan chủ trì thẩm tra, để góp phần hoàn thiện dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Thành Trung (thành phố Hải Phòng) cho rằng, chất lượng của lần sửa đổi lần này không nên đo bằng số lượng điều khoản được sửa mà bằng số thủ tục được loại bỏ, số lần doanh nghiệp phải kê khai được giảm xuống và mức độ minh bạch, trách nhiệm của cơ quan quản lý được nâng lên.

Đại biểu Nguyễn Thành Trung đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện dự thảo theo tinh thần xuyên suốt: quản lý phải chặt nhưng không làm khó, cải cách phải thực chất chứ không chuyển thủ tục từ hình thức này sang hình thức khác, chuyển đổi số phải giảm chi phí tuân thủ chứ không số hóa thủ tục cũ.

  Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN  

"Nếu làm được như vậy, luật sau khi sửa đổi sẽ không chỉ tháo gỡ vướng mắc trước mắt mà còn tạo một khung pháp lý thông thoáng, minh bạch và có khả năng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển doanh nghiệp trong thời gian tới", đại biểu chia sẻ. 

Cụ thể, đại biểu thành phố Hải Phòng đề xuất rà soát lại toàn bộ điều kiện giấy phép và thủ tục theo nguyên tắc "cái gì không cần thiết thì phải bỏ, cái gì giữ lại phải chứng minh được lý do". Theo đại biểu, tinh thần của kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nêu rất rõ, kiên quyết xóa bỏ tư duy "không quản được thì cấm" và các thủ tục biến tướng. Do đó, đại biểu đề nghị Cơ quan soạn thảo không chỉ liệt kê các thủ tục để cắt giảm mà cần đánh giá từng điều kiện theo 3 câu hỏi: mục tiêu quản lý là gì, rủi ro nào cần kiểm soát và nếu bỏ thủ tục thì công cụ nào sẽ thay thế. 

Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Thành Trung đồng tình rất cao với định hướng chuyển từ cấp phép sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn và giám sát thực thi. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng nếu luật chỉ bỏ giấy phép mà không thiết kế công cụ quản lý thay thế thì rất dễ rơi vào hai thái cực: hoặc sẽ bị quản lý lỏng lẻo, hoặc cơ quan thực thi lại phát sinh một thủ tục mới. Vì vậy, đại biểu đề nghị dự thảo quy định rõ hơn về cơ sở dữ liệu chuyên ngành, chế độ báo cáo điện tử, cơ chế thanh tra theo mức độ rủi ro và chế tài xử lý vi phạm. Trong đó, ưu tiên dữ liệu dùng chung thay cho yêu cầu doanh nghiệp cung cấp đi cung cấp lại cùng một thông tin. Nguyên tắc cần được xác định rõ là: Nhà nước cần thông tin để quản lý nhưng doanh nghiệp không có nghĩa vụ cung cấp cùng một thông tin nhiều lần cho nhiều cơ quan.

Cả 4 luật được sửa đổi lần này đều liên quan trực tiếp đến hạ tầng số, giao dịch điện tử, viễn thông, công nghệ và dữ liệu. Quan tâm tới vấn đề làm rõ trách nhiệm khi sử dụng dữ liệu số và kết nối chia sẻ dữ liệu, đại biểu Nguyễn Thành Trung đề nghị Cơ quan soạn thảo cần làm làm rõ 3 vấn đề trong dự thảo Luật: dữ liệu nào phải chia sẻ, cơ quan nào được khai thác và trách nhiệm thuộc về ai nếu dữ liệu sai, chậm cập nhật hoặc sử dụng không đúng mục đích.

Đại biểu nhấn mạnh, không nên để tình trạng dữ liệu đã có trong hệ thống của Nhà nước nhưng người dân, doanh nghiệp vẫn phải nộp bản giấy hoặc kê khai lại, bởi nếu đã xác định chuyển đổi số là phương thức quản trị mới thì dữ liệu phải trở thành đầu vào của quản lý chứ không phải thêm một lớp giấy tờ điện tử cho thủ tục cũ.

* Không làm lãng phí tài nguyên tần số

Qua nghiên cứu dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Thị Sửu (thành phố Huế) đề xuất cần làm rõ cơ chế xử lý khi giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng bị thu hồi để bảo đảm quản lý liên thông nhưng không gây lãng phí tài nguyên tần số.

Theo đại biểu, dự thảo Luật sửa khoản 2 Điều 20, khoản 4 Điều 20A, điểm c khoản 1 Điều 22 và điểm d khoản 1 Điều 23 Luật Tần số vô tuyến điện theo hướng gắn quyền sử dụng băng tần với giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng. Đặc biệt, điểm d khoản 1 Điều 23 quy định việc thu hồi giấy phép sử dụng tần số vô tuyến điện khi giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng tương ứng bị thu hồi. Đại biểu Nguyễn Thị Sửu bày tỏ đồng tình với nguyên tắc liên thông này bởi quyền sử dụng băng tần không thể tách rời khỏi năng lực và tư cách pháp lý của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông. Việc gắn hai loại giấy phép là cần thiết để bảo đảm tính thống nhất của pháp luật và quản lý hiệu quả tài nguyên tần số.

Tuy nhiên, dự thảo hiện mới xác định căn cứ thu hồi, chưa quy định đầy đủ cơ chế xử lý sau khi căn cứ thu hồi phát sinh. Vì vậy, đại biểu thành phố Huế cho rằng cần làm rõ trình tự, thời điểm thu hồi giấy phép tần số, trách nhiệm của doanh nghiệp trong thời gian chuyển tiếp đối với người sử dụng dịch vụ, hạ tầng thiết bị và các nghĩa vụ tài chính; đồng thời xác định cơ chế xử lý tái phân bổ phần tài nguyên tần số sau thu hồi để tránh bỏ không lãng phí và bảo đảm khả năng sử dụng lại nhanh chóng, minh bạch.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề nghị Chính phủ trong văn bản quy định chi tiết và tổ chức thi hành xây dựng một số cơ chế xử lý thống nhất, trong đó xác định thời điểm, trình tự và trách nhiệm của các cơ quan, trách nhiệm của doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển tiếp, cơ chế xử lý và tái phân bổ tài nguyên tần số sau thu hồi, sự thống nhất giữa pháp luật về viễn thông và pháp luật về tần số vô tuyến điện nhằm hạn chế tranh chấp.

Đại biểu nhấn mạnh, nguyên tắc cần quán triệt là liên thông về điều kiện pháp lý nhưng minh bạch về trình tự xử lý, thu hồi quyền phải đi kèm với cơ chế chuyển tiếp và tái phân bổ tài nguyên hợp lý, qua đó vừa bảo đảm kỷ luật quản lý Nhà nước, vừa duy trì hiệu quả sử dụng tài nguyên số, tài nguyên tần số.

Đại biểu Tào Đức Thắng (Thành phố Hồ Chí Minh) đánh giá cao dự thảo Luật đã tập trung vào ba nhóm nội dung trọng tâm gồm: cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; hoàn thiện các quy định còn vướng mắc từ thực tiễn, trong đó có cơ chế sử dụng chung hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh.

Đối với nội dung sửa đổi Luật Viễn thông, đại biểu Tào Đức Thắng nhất trí với việc tiếp tục đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, rút ngắn thủ tục và đẩy mạnh hậu kiểm.

Đóng góp ý kiến đối với dự thảo Luật, đại biểu đề nghị, trong quá trình xây dựng chính sách và quy hoạch phát triển hạ tầng viễn thông thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ cần quy hoạch hạ tầng thụ động khi chúng ta tiến lên 6G, 7G. Theo đó, "khi có quy hoạch hạ tầng thụ động xong, các doanh nghiệp sẽ xây dựng trước, xây dựng sớm và đây là cơ sở để chúng ta có thể chia sẻ trong tương lai về tỷ lệ dùng chung cao hơn nữa”, đại biểu phát biểu./.