Theo thống kê của ngành chức năng, tỉnh Quảng Trị hiện có khoảng 4.600 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên. Đến nay, 100% số tàu này đã thực hiện đầy đủ các quy định về đăng ký, đăng kiểm, cấp phép hoạt động, đồng thời lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) theo quy định. Đây được xem là một trong những bước tiến quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát hoạt động khai thác thủy sản trên biển.
Trung tá Đặng Văn Long, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Nhật Lệ (Bộ đội Biên phòng Quảng Trị) cho biết, đơn vị đã tăng cường công tác kiểm tra, giám sát ngay từ khi tàu cá làm thủ tục xuất bến. Đối với những tàu mất kết nối thiết bị giám sát hành trình, chủ tàu bắt buộc phải thông báo về bờ trước 6 giờ để lực lượng chức năng nắm tình hình và xử lý theo quy định. Hiện nay 100% tàu cá thuộc địa bàn quản lý đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, trong đó đa số là tàu có chiều dài trên 15m. Đây là điều kiện quan trọng để kiểm soát chặt chẽ hoạt động của tàu cá trên biển.
Tại các cảng cá và khu neo đậu trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, việc kiểm tra điều kiện xuất bến của tàu cá được thực hiện nghiêm túc. Ngư dân trước khi ra khơi phải hoàn tất đầy đủ các thủ tục như đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, đồng thời đảm bảo thiết bị giám sát hành trình hoạt động ổn định. Ngoài ra, việc ghi chép nhật ký khai thác thủy sản cũng được yêu cầu thực hiện đầy đủ, chính xác.
Ngư dân Phạm Văn Duy ở phường Đồng Hới cho biết, việc lắp đặt và duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình đã trở thành yêu cầu bắt buộc và quen thuộc đối với các chủ tàu. Máy giám sát hành trình của chúng tôi đã lắp đặt từ lâu, luôn được bật 24/24 giờ. Dù ở trong đất liền hay ngoài khơi, thiết bị vẫn phải hoạt động liên tục. Chúng tôi cũng ghi chép sản lượng, nhật ký khai thác đầy đủ theo quy định.
Theo ghi nhận, tại Trạm kiểm soát biên phòng Nhật Lệ, hệ thống màn hình giám sát hành trình tàu cá hoạt động liên tục 24/24 giờ. Thông qua hệ thống này, lực lượng chức năng có thể theo dõi chính xác vị trí, hướng di chuyển của từng tàu cá theo thời gian thực. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường như mất tín hiệu kết nối hoặc tàu có nguy cơ vượt ra khỏi vùng biển cho phép, lực lượng chức năng sẽ kịp thời liên lạc, cảnh báo hoặc áp dụng các biện pháp ngăn chặn.
Không chỉ dừng lại ở việc quản lý tàu cá trong tỉnh, Quảng Trị còn chủ động phối hợp với các địa phương khác trong việc kiểm soát những tàu cá hoạt động ngoài địa bàn. Nhiều tàu cá của tỉnh thường xuyên neo đậu, lưu trú tại các tỉnh bạn, do đó việc phối hợp liên tỉnh được xem là giải pháp cần thiết nhằm đảm bảo kiểm soát toàn diện.
Ông Trần Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Bắc Trạch cho biết, đối với những tàu cá của địa phương đang hoạt động hoặc neo đậu tại các tỉnh khác, chính quyền địa phương đã đề nghị các tỉnh bạn phối hợp quản lý chặt chẽ. Chính quyền địa yêu cầu các địa phương phối hợp đảm bảo những tàu không đủ điều kiện ra khơi phải được neo đậu tại bờ, không để xảy ra tình trạng vi phạm khai thác IUU.
Về phía UBND tỉnh Quảng Trị, Phó Chủ tịch Lê Văn Bảo khẳng định, đến nay tỉnh đã kiểm soát được toàn bộ đội tàu cá về hành trình, vị trí khai thác cũng như nơi neo đậu. Không chỉ các tàu đủ điều kiện hoạt động, mà cả những tàu không đủ điều kiện hiện đang neo đậu trong tỉnh hoặc tại các địa phương khác cũng đều nằm trong diện quản lý, giám sát. Với kết quả này, chúng tôi tin tưởng công tác chống khai thác IUU của tỉnh đã đạt được hiệu quả rõ rệt.
Việc kiểm soát chặt chẽ đội tàu cá đã góp phần ngăn chặn nguy cơ tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến cảnh báo “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu. Đồng thời, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân ngày càng được nâng cao, chuyển từ bị động sang chủ động tuân thủ các quy định.
Theo đánh giá của ngành chức năng, bên cạnh các giải pháp kỹ thuật như lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, việc tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân cũng đóng vai trò quan trọng. Các buổi tập huấn, đối thoại trực tiếp với ngư dân đã giúp họ hiểu rõ hơn về các quy định trong khai thác thủy sản, cũng như những hệ lụy nếu vi phạm IUU.
Thời gian tới, tỉnh Quảng Trị tiếp tục xác định quản lý chặt đội tàu cá là giải pháp then chốt nhằm phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm. Đồng thời, địa phương sẽ duy trì nghiêm công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý nghề cá; tăng cường phối hợp liên ngành, liên tỉnh nhằm kiểm soát toàn diện hoạt động khai thác thủy sản.
Với những giải pháp đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả, Quảng Trị đang từng bước khẳng định nỗ lực trong việc cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU, hướng tới xây dựng ngành thủy sản phát triển bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế./.
