Chiều 7/2, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng do Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức, đồng chí Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương trình bày đã trình bày Chuyên đề: Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát góp phần tăng cường kỷ cương, kỷ luật đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
*Đảm bảo các nghị quyết được giám sát, kiểm tra ngay từ khi bắt đầu thực hiện
Về nhận thức, trách nhiệm và quyết tâm chính trị của cấp ủy, tổ chức Đảng, cán bộ, đảng viên đối với công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng, đồng chí Trần Sỹ Thanh nhấn mạnh, kiểm tra, giám sát là phương thức lãnh đạo chủ yếu, quan trọng; là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục. Công tác kiểm tra, giám sát phải được tiến hành một cách chủ động, thường xuyên, kiên trì, quyết liệt, công khai, dân chủ, chặt chẽ, trong đó lấy phòng ngừa, xây là chính.
Khâu yếu là tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết. Có nhiều nguyên nhân trong đó có buông lỏng công tác lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát hoặc làm chưa tốt. Trong thời gần đây, nhất là năm 2025 có nhiều cách triển khai mới; hiệu quả được nâng cao đã minh chứng rõ nhận định, đánh giá này. Các cấp ủy phải xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát toàn khóa và hằng năm đảm bảo các nghị quyết của Đại hội, của Trung ương, của cấp ủy mình được giám sát, kiểm tra ngay từ khi bắt đầu thực hiện.
Về hệ thống các quan điểm, chủ trương, định hướng về công tác kiểm tra, giám sát trong thời gian tới, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh cho biết, công tác kiểm tra, giám sát phải được tiến hành chủ động, kịp thời, toàn diện, đồng bộ, công khai, dân chủ, khách quan, công tâm, thận trọng, chặt chẽ, chính xác, nghiêm minh theo đúng nguyên tắc, quy trình, thủ tục, thẩm quyền, phương pháp công tác đảng; đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp, cách thức kiểm tra, giám sát, nhất là nâng tầm cơ chế giám sát trong Đảng; gắn công tác kiểm tra, giám sát với các phương thức kiểm soát quyền lực khác; thực hiện đồng bộ giữa kiểm tra và giám sát theo phương châm: “giám sát phải mở rộng”, “kiểm tra phải có trọng tâm, trọng điểm".
“Đẩy mạnh việc chuyển trọng tâm sang giám sát thường xuyên, chuyển từ bị động sang chủ động, ngay từ đầu và xuyên suốt trên mọi mặt công tác lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quyết định của cấp ủy các cấp, đặc biệt trong việc triển khai các chủ trương, quyết sách lớn mang tính đột phá của Đảng về phát triển đất nước. Bảo đảm mọi chủ trương, đường lối của Đảng được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả ở tất cả các cấp”, đồng chí Trần Sỹ Thanh nhấn mạnh.
Đồng chí nêu rõ vai trò quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát, coi đây là một trong những phương thức hành động, nhằm đảm bảo nghị quyết, chỉ thị của Đảng được thực hiện nghiêm túc, kịp thời, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động của ngành Kiểm tra, từng bước chuyển sang “kiểm tra, giám sát trên dữ liệu"; nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả và tạo bước tiến mới; triển khai thực hiện toàn diện, hiệu quả các nhiệm vụ, không để có “khoảng trống”, “vùng tối” mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới được; phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, nhịp nhàng giữa cơ quan kiểm tra, giám sát của Đảng với cơ quan thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử và giám sát xã hội.
Các nội dung chính gồm: nhận thức, trách nhiệm và quyết tâm chính trị của cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên đối với công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; hệ thống các quan điểm, chủ trương, định hướng về công tác kiểm tra, giám sát trong thời gian tới; nhiệm vụ và phương thức triển khai công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp.
* Nêu gương, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo
Về nhiệm vụ và phương thức triển khai công tác kiểm tra, giám sát của các cấp ủy, tổ chức Đảng, Ủy ban kiểm tra các cấp, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh cho biết, để chuyển “từ bị động sang chủ động” kiểm tra, giám sát, không để sai phạm nghiêm trọng xảy ra cần:
Một là, xây dựng cơ chế giám sát hiệu quả, có khả năng cảnh báo sớm và phòng ngừa vi phạm ngay từ sớm, từ cơ sở, không để các hạn chế, khuyết điểm tích tụ thành vi phạm nghiêm trọng. Tiếp tục triển khai quyết liệt, có hiệu quả công tác giám sát thường xuyên trong việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các chủ trương, quyết sách quan trọng, đột phá của Đảng về phát triển đất nước; giám sát việc giải quyết những vấn đề nóng mà dư luận xã hội quan tâm, những vấn đề lớn, hệ trọng, những nội dung phức tạp cần toàn hệ thống chính trị tập trung tháo gỡ.
Ở Trung ương: Ngay sau Đại hội XIV, Ủy ban Kiểm tra Trung ương tập trung tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành chương trình kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư toàn khóa XIV và năm 2026, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã chủ động thành lập thành lập 22 đoàn để triển khai công tác giám sát theo 2 đợt trọng tâm ngay trong năm đầu Nhiệm kỳ, thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc đưa ra các chủ trương lớn của Đảng sớm đi vào cuộc sống.
Theo đó, Đợt 1, trong Quý I/2026, tập trung giám sát việc quán triệt và tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Đợt 2, trong Quý III/2026, tập trung giám sát việc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp; việc triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm bảo đảm mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10% trở lên; cùng các nội dung đột phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên đồng chí Tổng Bí thư trực tiếp làm Trưởng đoàn giám sát, thể hiện rõ tinh thần nêu gương, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và quyết tâm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát trong toàn Đảng.
Ủy ban Kiểm tra Trung ương kịp thời xây dựng chương trình công tác của Ủy ban, Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Chương trình hành động của toàn ngành Kiểm tra Đảng; tích cực triển khai kế hoạch giám sát thường xuyên việc triển khai, thực hiện các nghị quyết trụ cột của Đảng về phát triển đất nước.
Ở địa phương, đơn vị: Cấp ủy, Ủy ban Kiểm tra các cấp cần chủ động tổ chức, triển khai quyết liệt công tác giám sát ngay từ đầu các chủ trương, chính sách của Trung ương phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương, đơn vị.
Về nội dung giám sát: Tập trung vào việc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp; những vấn đề nóng, nổi cộm, dư luận xã hội đặc biệt quan tâm.
Về phương pháp thực hiện: Cấp ủy, Ủy ban Kiểm tra các cấp có thể thành lập các tổ, các đoàn giám sát thường xuyên, tổ tổng hợp kết quả giám sát, tổ chuyên gia. Cách thức giám sát bằng hình thức trực tiếp như tham dự các kỳ họp, các cuộc sinh hoạt kiểm điểm tự phê bình và phê bình của đối tượng giám sát; hình thức gián tiếp như qua phần mềm giám sát, hệ thống cơ sở dữ liệu số, xem xét các báo cáo về tổ chức, hoạt động của tổ chức đảng, các văn bản, thông báo kết luận về các cuộc kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, phản ánh, kiến nghị của các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức, cá nhân, phản ánh trên phương tiện thông tin đại chúng, đơn thư tố cáo.
Hai là, thực hiện chuyển đổi số toàn diện, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng. Hoàn thiện, vận hành các phần mềm, ứng dụng, thực hiện số hóa tài liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu công tác kiểm tra, giám sát, nhất là thực hiện nghiêm Quy chế số 08-QC/TW, ngày 05/11/2025 của Ban Bí thư về theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ được giao trên hệ thống theo dõi, đánh giá dựa trên dữ liệu và theo thời gian thực.
Tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu thông suốt, chính xác, kịp thời để từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu lớn, tạo nền tảng ứng dụng các công nghệ dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm tra, giám sát, từng bước đáp ứng yêu cầu “kiểm tra, giám sát trên dữ liệu” trong toàn ngành Kiểm tra.
Ủy ban Kiểm tra Trung ương tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, tập trung hoàn thành Trung tâm điều hành giám sát, kiểm tra trên môi trường số; chuyển đổi số 18 quy trình lõi; nâng cấp, hoàn thiện các hệ thống phần mềm và phát triển dữ liệu số dùng chung....
Ủy ban Kiểm tra các cấp ban hành và triển khai Kế hoạch chuyển đổi số năm 2026 phù hợp. Đồng thời, tiếp tục rà soát, sắp xếp các chương trình, đề án, dự án, phần mềm bảo đảm thống nhất, tránh trùng lặp, lãng phí; hiệu quả, thông suốt và kịp thời phản ánh khó khăn, vướng mắc để được hướng dẫn, tháo gỡ.
Ba là, tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các quy định, quy trình về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng đảm bảo chặt chẽ, khoa học, đồng bộ.
Ở Trung ương: Ủy ban Kiểm tra Trung ương tiếp tục tham mưu tổng kết Nghị quyết Trung ương 5 khóa X về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng; sơ kết Kết luận số 34-KL/TW, ngày 18/4/2022 của Bộ Chính trị về chiến lược công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đến năm 2030; đồng thời chủ động, tích cực triển khai xây dựng, tham mưu ban hành sửa đổi, bổ sung các quy định, quy chế như: Quy chế làm việc của Ủy ban Kiểm tra Trung ương khóa XIV; Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng (thay thế Quy định 296); Quy định về những điều đảng viên không được làm (thay thế Quy định số 37); Quy định về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm (thay thế Quy định số 69);...
Ở địa phương, đơn vị: cấp ủy và Ủy ban Kiểm tra các cấp cần chủ động rà soát, hệ thống hóa các quy định, quy chế, quy trình liên quan đến công tác kiểm tra, giám sát; kịp thời sửa đổi, bổ sung bảo đảm đồng bộ, thống nhất với các quy định của Trung ương, nhất là quy chế làm việc của Ủy ban Kiểm tra, quy chế phối hợp trong kiểm tra, giám sát; quy trình xử lý đơn thư, tiếp đảng viên và công dân... nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.
Bốn là, tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả và tạo bước tiến mới. Chú trọng công tác kiểm tra, giám sát ngay từ cơ sở, chủ động phòng ngừa, cảnh báo, xử lý vi phạm tăng cường tự kiểm tra, giám sát trong nội bộ ngay từ chi bộ. Kịp thời phát hiện, kiểm tra và xử lý nghiêm với nguyên tắc “không có vùng cấm, không có ngoại lệ".
Năm là, tập trung đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ đối với cán bộ kiểm tra đảng các cấp, nhất là cấp cơ sở phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay.
Sáu là, tăng cường, nâng cao hơn nữa hiệu quả phối hợp và liên thông thông tin giữa cơ quan kiểm tra, giám sát với cơ quan tổ chức, tuyên giáo và dân vận, chính sách chiến lược, nội chính trong công tác kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện các Nghị quyết của Đảng ngay từ khi mới ban hành góp phần xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Rà soát, xây dựng cơ chế phối hợp giữa cơ quan ủy ban kiểm tra các cấp với các cơ quan thanh tra, kiểm toán, viện kiểm sát, tòa án và thi hành án dân sự và các cơ quan có liên quan trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhất là tại cấp ủy cơ sở.
Trước yêu cầu mới của công tác xây dựng Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh khẳng định, với quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống, chúng ta có cơ sở vững chắc để tin tưởng rằng công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng sẽ tiếp tục chuyển biến mạnh mẽ, giữ vững kỷ cương, kỷ luật, củng cố niềm tin của nhân dân, góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh./.
