Ghi nhận của phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tại khu vực quản lý của Hải quan Cửa khẩu quốc tế Thường Phước (Chi cục Hải quan khu vực XX), nhiều phương tiện neo đậu trên sông Tiền, chờ làm thủ tục thông quan. Dưới cái nắng chói chang của buổi trưa nơi biên giới và gió mạnh của sông lớn, cán bộ hải quan vẫn vượt sông Tiền, tiếp cận phương tiện thủy để trực tiếp kiểm tra hồ sơ, hàng hóa vận chuyển nhằm phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển các loại chất cấm qua biên giới. Cán bộ hải quan còn phải xuống hầm máy của tàu chở hàng hóa, kiểm tra mực nhiên liệu trong hầm máy để đề phòng tình trạng buôn lậu xăng dầu.
Theo ông Đặng Hoàng Nam, Phó đội trưởng Hải quan Cửa khẩu quốc tế Thường Phước, tình hình tại khu vực biên giới Đồng Tháp nói chung và Cửa khẩu quốc tế Thường Phước nói riêng cơ bản được kiểm soát nhưng hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới vẫn diễn biến phức tạp, nhất là vào các thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao. Các mặt hàng có nguy cơ vi phạm thường tập trung vào hàng tiêu dùng và một số mặt hàng có chênh lệch giá giữa hai nước Việt Nam - Campuchia. Các đối tượng thường lợi dụng địa hình sông nước, đường mòn, lối mở hoặc trà trộn trong hoạt động xuất nhập khẩu hợp pháp để che giấu hành vi vi phạm.
Ông Đặng Hoàng Nam cho biết, để nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát hải quan, phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Thường Phước đã triển khai nhiều giải pháp, trong đó tăng cường công tác thu thập, phân tích thông tin, đánh giá rủi ro để xác định đúng đối tượng, mặt hàng, tuyến trọng điểm có nguy cơ vi phạm.
Từ đó, áp dụng các biện pháp kiểm tra, giám sát phù hợp, đúng trọng tâm, trọng điểm. Đơn vị thực hiện nghiêm công tác kiểm tra, giám sát hải quan với hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh; tăng cường kiểm tra thực tế đối với các lô hàng có dấu hiệu nghi vấn; ứng dụng công nghệ thông tin, hệ thống quản lý rủi ro và các trang thiết bị kỹ thuật trong quá trình kiểm soát.
Là đơn vị thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước về hải quan tại khu vực Cửa khẩu quốc tế Dinh Bà và Cửa khẩu Thông Bình, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Dinh Bà cũng đã quản lý chặt hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới. Theo ông Lê Văn Cường, Phó đội trưởng Hải quan Cửa khẩu quốc tế Dinh Bà, thời gian qua, tình hình buôn lậu và gian lận thương mại tại khu vực này chỉ mang tính chất nhỏ lẻ với các mặt hàng phổ biến, gồm: Thuốc lá ngoại nhập lậu, hàng tiêu dùng không rõ nguồn gốc xuất xứ, đường cát, hàng điện tử, mỹ phẩm… Riêng với ma túy vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro cao.
Ông Lê Văn Cường cũng cho biết đơn vị luôn xác định đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài. Đơn vị chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, thường xuyên duy trì tuần tra kiểm soát tại khu vực cửa khẩu; phối hợp chặt chẽ với lực lượng liên ngành tổ chức nhiều đợt kiểm tra trên địa bàn, không để hình thành đường dây, ổ nhóm buôn lâu.
Cùng đó, đơn vị phối hợp với chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân khu vực biên giới không tham gia vào hoạt động vận chuyển, mua bán hàng lậu và tích cực tố giác tội phạm.
Theo Chi cục Hải quan khu vực XX, địa hình biên giới tỉnh Đồng Tháp - Prey Veng (Campuchia) tiếp giáp kênh, rạch, sông, đường mòn qua lại dọc theo đường biên giới, rất thuận tiện cho người dân, hàng hóa và phương tiện qua lại. Tuy nhiên, đây cũng là điều kiện thuận lợi cho hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Trên tuyến biên giới, hàng nhập lậu được tập kết phía giáp biên Campuchia, các đối tượng lợi dụng địa hình sông nước, kênh, rạch chằng chịt để vận chuyển hàng lậu bằng các xuồng nhỏ rồi tập kết, cất giấu ở nhiều địa điểm, sau đó vận chuyển sâu vào nội địa về các xã, phường và một số tỉnh lân cận để tiêu thụ.
Với việc áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp, từ năm 2025 đến nay, Chi cục Hải quan khu vực XX cùng các đơn vị trực thuộc đã chủ trì và phối hợp các lực lượng liên ngành tiến hành kiểm soát, bắt giữ hơn 10 vụ buôn lậu, gian lận thương mại tại Đồng Tháp. Tang vật thu giữ chủ yếu là thuốc lá ngoại, pháo nổ, trâu, bò, đường cát…, trị giá hàng tỷ đồng. Bên cạnh đó, qua công tác nghiệp vụ, lực lượng hải quan đã phát hiện nhiều vụ vi phạm thủ tục hải quan; xử phạt với tổng số tiền hơn 1 tỷ đồng.
Ông Lưu Tuấn Bình, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XX cho biết, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển hàng hóa trái phép qua địa bàn biên giới Đồng Tháp tuy đã giảm đáng kể so với thời gian trước đây, nhưng vẫn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, nhất là với các mặt hàng trọng điểm như: Thuốc lá ngoại, vàng, tiền tệ, xăng, dầu, ma túy, vũ khí nhập lậu.
Vì vây, Chi cục Hải quan khu vực XX tiếp tục thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính, Cục Hải quan, Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Đồng Tháp trong phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Cùng đó, đơn vị thực hiện đồng bộ các biện pháp kiểm soát hải quan, tăng cường tuần tra, kiểm soát nhằm ngăn chặn, phát hiện, bắt giữ, xử lý kịp thời các vi phạm.
Hải quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trên địa bàn trong công tác đấu tranh với buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; tăng cường kỷ luật, kỷ cương đối với cán bộ, công chức hải quan trong thực thi công vụ; xử lý nghiêm đối với cán bộ, công chức hải quan có hành vi bao che, tiếp tay cho buôn lậu.
Với phương châm "quản lý chặt nhưng thông quan nhanh", Chi cục Hải quan khu vực XX đang triển khai đồng bộ các giải pháp nghiệp vụ, tăng cường phối hợp với lực lượng biên phòng, công an và các đơn vị liên quan để phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu và xuất nhập cảnh hợp pháp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới và bảo đảm an ninh, an toàn cửa khẩu./.
