*Phóng viên: Thưa Đại sứ, ông đánh giá thế nào về ý nghĩa của chuyến thăm cấp Nhà nước sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm trong bối cảnh hai nước đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và đang nỗ lực đưa quan hệ lên tầm cao mới?

*Đại sứ Jim Nickel: Có thể khẳng định đây là một chuyến thăm mang tính biểu tượng và là dấu mốc lịch sử đặc biệt trong quan hệ song phương. Trong hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, đây là lần đầu tiên Canada chào đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam tới thăm. Chuyến thăm này sẽ tạo ra một động lực chính trị rất lớn.

Đối với Canada, Việt Nam không chỉ là một người bạn lâu năm mà còn là đối tác quan trọng hàng đầu. Kể từ khi xác lập khuôn khổ Đối tác toàn diện vào năm 2017, chúng ta đã chứng kiến sự phát triển vượt bậc trên mọi lĩnh vực từ ngoại giao, thương mại đến an ninh, quốc phòng. Chính vì vậy, chúng tôi coi chuyến thăm này là dịp để đẩy mạnh quan hệ song phương, phản ánh đúng bản chất thực chất và tiềm năng to lớn giữa hai quốc gia. Chúng tôi tin tưởng rằng, các cuộc tiếp xúc cấp cao lần này sẽ tạo nền móng vững chắc để hai nước phối hợp chặt chẽ hơn trong các vấn đề toàn cầu và khu vực.

*Phóng viên: Để cụ thể hóa mong muốn đưa quan hệ phát triển thực chất hơn nữa, theo Đại sứ, đâu là những lĩnh vực hợp tác ưu tiên đột phá mà Canada và Việt Nam sẽ tập trung thúc đẩy trong thời gian tới?

*Đại sứ Jim Nickel: Chúng tôi nhìn thấy cơ hội phát triển đột phá ở nhiều trụ cột chiến lược. Về thương mại và đầu tư, Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong khối ASEAN. Kim ngạch thương mại tăng mạnh liên tục trong 5 năm qua. Canada rất quan tâm đến các Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, đồng thời khuyến khích Việt Nam đầu tư vào lĩnh vực năng lượng của Canada để đảm bảo an ninh năng lượng bền vững.

Về năng lượng và phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), cả hai nước đều cam kết mục tiêu phát thải ròng bằng không. Canada hiện là cường quốc năng lượng sạch với 82% sản lượng điện đến từ nguồn năng lượng xanh. Chúng tôi sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ về lưới điện, năng lượng tái tạo và đặc biệt là công nghệ hạt nhân để hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi năng lượng thành công.

Về khoa học - công nghệ và hàng không vũ trụ, đây là những lĩnh vực sẽ chuyển đổi nền kinh tế. Canada có thế mạnh về trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán lượng tử và bán dẫn - những lĩnh vực mà Việt Nam đang ưu tiên. Bên cạnh đó, với sự phát triển thần tốc của ngành hàng không Việt Nam, các doanh nghiệp hàng không vũ trụ và sản xuất vệ tinh của Canada đang tìm kiếm các cơ hội hợp tác sâu hơn.

Về đào tạo nguồn nhân lực, đây là nền tảng của quan hệ giao lưu nhân dân. Trong giai đoạn 2018-2025, Canada đã trao 233 suất học bổng cho sinh viên Việt Nam thuộc chương trình Học bổng và Trao đổi Giáo dục vì sự Phát triển Canada-ASEAN (SEED). Chúng tôi sẽ tiếp tục cung cấp thêm nhiều học bổng nghiên cứu sinh và thúc đẩy hợp tác giữa các viện, đại học hai nước để đào tạo lực lượng lao động chất lượng cao, sẵn sàng cho nền kinh tế số.

*Phóng viên: Đảng và Nhà nước Việt Nam đang nhấn mạnh “tự chủ chiến lược” như là một hệ tư duy hành động mang tính nền tảng, định hình phương thức phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Cùng với đó, Việt Nam cũng đang nỗ lực cải cách thể chế và môi trường đầu tư. Đại sứ có thể chia sẻ thêm về việc hợp tác hỗ trợ Việt Nam trong cải cách thể chế, xây dựng một nền kinh tế tự chủ, môi trường đầu tư minh bạch, bền vững?

*Đại sứ Jim Nickel: Đây cũng là một phần rất quan trọng trong nội dung chuyến thăm lần này. Trong bối cảnh môi trường kinh tế quốc tế có nhiều biến động và đứt gãy, cả Canada và Việt Nam đều đang nỗ lực củng cố quyền tự chủ chiến lược của mình. Chúng ta có cùng quan điểm là không nên quá phụ thuộc vào bất kỳ một thị trường hay một quốc gia duy nhất nào. Việc đa dạng hóa đối tác kinh tế và xây dựng khả năng phục hồi của nền kinh tế là mục tiêu chung. Canada coi Việt Nam là đối tác có cùng tư duy để cùng xây dựng một nền kinh tế tự cường.

Về cải cách thể chế và môi trường đầu tư, như tôi đã chia sẻ về các Trung tâm Tài chính quốc tế, một trong những bài học kinh nghiệm từ Canada để thu hút các nhà đầu tư lớn trên thế giới chính là sự minh bạch và tính dự báo được của hệ thống pháp luật. Canada sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm về cải cách quy định, xây dựng khung pháp lý chặt chẽ cho các tổ chức tài chính và hệ thống tư pháp. Việt Nam đã có sự ổn định chính trị tuyệt vời, cùng với sự minh bạch trong quản trị và cải cách thể chế, Việt Nam sẽ trở thành thỏi nam châm thu hút các nguồn vốn đầu tư chất lượng cao nhất từ Canada và thế giới.

*Phóng viên: Trong bối cảnh Việt Nam là đối tác chủ chốt tại khu vực và sẽ đảm nhận các vai trò quan trọng như Chủ tịch Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP - 2026) và chủ nhà Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC - 2027), Đại sứ nhìn nhận thế nào về triển vọng hợp tác đa phương giữa hai nước?

*Đại sứ Jim Nickel: Canada đánh giá rất cao vai trò của Việt Nam như một "cửa ngõ" quan trọng để chúng tôi tiếp cận khu vực ASEAN và Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Chúng ta chia sẻ những giá trị chung về một hệ thống thương mại dựa trên luật lệ và chuỗi cung ứng bền vững.

Việc Việt Nam đăng cai APEC 2027 tại đảo Phú Quốc là một cơ hội tuyệt vời để khẳng định vai trò lãnh đạo trong các vấn đề then chốt như chuyển đổi số và an ninh lương thực. Canada hoàn toàn ủng hộ và sẽ tham khảo kinh nghiệm điều hành của Việt Nam để chuẩn bị cho nhiệm kỳ chủ nhà APEC của chúng tôi vào năm 2029.

Bên cạnh đó, trong khuôn khổ CPTPP và quá trình đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) Canada - ASEAN (ACAFTA), Việt Nam đóng vai trò là một đối tác ủng hộ tích cực. Sự phối hợp đa phương này không chỉ giúp giảm bớt sự tổn thương của mỗi nền kinh tế trước những biến động toàn cầu mà còn thúc đẩy sự thịnh vượng chung cho cả khu vực. Chúng tôi tin rằng với sự đồng điệu về tư duy chiến lược, Canada và Việt Nam sẽ cùng nhau đạt được những thành tựu to lớn hơn nữa trên các diễn đàn quốc tế.

*Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Đại sứ Jim Nickel!