Theo Giáo sư Carl Thayer, điểm nổi bật của Đại hội XIV là sự chuyển trọng tâm từ quản lý sang tổ chức thực hiện và đạt được các mục tiêu cụ thể, trong đó có nâng cao vị thế quốc gia và thu nhập của người dân. Đại hội có ý nghĩa đặc biệt, nhằm tinh chỉnh và hoàn thiện những định hướng đã được chuẩn bị kỹ lưỡng trong thời gian dài.
Ông nhận định, dù thế giới đang biến động nhanh chóng và khó lường, đường hướng phát triển của Việt Nam vẫn thể hiện tính nhất quán. Đại hội XIV tiếp tục cho thấy sự chuyển giao thế hệ lãnh đạo có trật tự, ổn định. Chuyên gia đánh giá việc tích hợp nội dung 3 văn kiện gồm Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế-xã hội, Báo cáo Tổng kết xây dựng đảng thành Báo cáo chính trị theo một trục xuyên suốt, thống nhất, đồng bộ trình Đại hội XIV của Đảng có tính thống nhất, chi tiết và có chiều sâu.
Theo Giáo sư Carl Thayer, dù Việt Nam từng trải qua giai đoạn xáo động với việc một số lãnh đạo cấp cao từ chức và phải chịu trách nhiệm, những diễn biến này càng khẳng định cam kết duy trì ổn định chính trị và bảo đảm quá trình chuyển giao quyền lực có trật tự. Việc bổ sung một thế hệ lãnh đạo trẻ hơn, cùng với mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng khắp, vai trò ngày càng lớn trong ASEAN và tham vọng trở thành trung tâm công nghệ thông tin của khu vực, đang củng cố niềm tin của cộng đồng quốc tế vào triển vọng hợp tác với Việt Nam.
Tuy nhiên, trong bối cảnh quốc tế phức tạp, Giáo sư Carl Thayer nhấn mạnh Việt Nam cần thận trọng để không bị cuốn vào các vòng xoáy xung đột. Việc Việt Nam được mời tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza, cũng như từng đảm nhiệm vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, cho thấy uy tín quốc tế ngày càng cao và kỳ vọng Việt Nam sẽ đóng vai trò tích cực hơn trong các cơ chế đa phương.
Về những thách thức lớn trong 5–10 năm tới, ông chỉ ra 4 lĩnh vực trọng tâm: thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, đặc biệt là nâng cao chất lượng cuộc sống; bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh chuyển đổi xanh và phát triển các lĩnh vực tiêu thụ nhiều năng lượng như trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn; hoàn thiện và đồng bộ hóa hệ thống hạ tầng; và phát triển thị trường vốn đi đôi với thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Giáo sư Carl Thayer cho rằng Việt Nam đang thể hiện xu hướng tự tin, chủ động hơn trong chính sách đối ngoại và từng bước hướng tới vai trò của một “cường quốc tầm trung” ở khu vực. Theo ông, để hiện thực hóa vai trò này, Việt Nam cần tiếp tục đóng góp vào việc củng cố ASEAN, thu hẹp khoảng cách phát triển trong nội khối, hỗ trợ các nước thành viên gặp khó khăn như Myanmar, Campuchia, Lào và Timor Leste, đồng thời thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực.
Trên bình diện Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, Việt Nam theo đuổi các quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, không liên kết với bất kỳ bên nào, ưu tiên bảo đảm an ninh quốc gia và khu vực, đồng thời hợp tác thực chất để xử lý các thách thức chung. Theo Giáo sư Carl Thayer, chính cách tiếp cận này giúp Việt Nam đảm bảo thế cân bằng linh hoạt và duy trì được môi trường khu vực ổn định, dễ dự đoán.
Về triển vọng kinh tế, ông cho rằng Việt Nam cần tiếp tục tận dụng hiệu quả mạng lưới 19 hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), các FTA với Liên minh châu Âu (EVFTA) và Liên minh kinh tế Á-Âu, đồng thời mở rộng thị trường sang Trung Đông và Nam Mỹ. Điều quan trọng là đội ngũ hoạch định chính sách đối ngoại cần hành động chủ động và sớm để hiện thực hóa các cơ hội này.
Đánh giá quan hệ Australia – Việt Nam sau khi nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, Giáo sư Carl Thayer cho rằng hai nước đã xây dựng được nền tảng hợp tác vững chắc, với trọng tâm vào phát triển nguồn nhân lực, chuyển đổi số, ứng phó biến đổi khí hậu và giáo dục chất lượng cao. Ngoài ra, đối thoại về khoáng sản và năng lượng được xem là lĩnh vực hợp tác mới, nhiều tiềm năng, có thể giúp Việt Nam nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế./.
