Sáng 19/10, tại thôn Đông Phụng Thượng, xã Phúc Thọ, Hà Nội, hai cá thể gấu ngựa được chủ nuôi tự nguyện chuyển giao cho Nhà nước, không yêu cầu bồi thường. Đây là toàn bộ số gấu còn lại tại cơ sở, đánh dấu việc chấm dứt hoạt động nuôi gấu tại đây. Đợt cứu hộ có sự tham dự, chỉ đạo của ông Đoàn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, cùng lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm Hà Nội và Hạt Kiểm lâm số 7.
Hai cá thể gấu được đặt tên Harmony (Hòa âm) và Melody (Giai điệu), đã được gia đình nuôi từ những năm 2000 và đăng ký, gắn chip quản lý. Sau nhiều năm được lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương thăm hỏi, vận động, gia đình đồng ý chuyển giao cả hai cá thể. Theo hồ sơ, Harmony và Melody đều hơn 20 năm tuổi, có trọng lượng lần lượt khoảng 170 kg và 140 kg, tình trạng sức khỏe được ghi nhận bình thường.
Ông Đoàn Hoài Nam cho biết, việc các hộ nuôi tự nguyện chuyển giao gấu là kết quả của quá trình vận động, tuyên truyền và phối hợp giữa cơ quan kiểm lâm, chính quyền địa phương cùng các tổ chức liên quan. Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương vận động chuyển giao gấu nuôi nhốt, hướng tới chấm dứt tình trạng nuôi gấu lấy mật và bảo đảm các cá thể được chăm sóc phù hợp sau khi chuyển giao.
Đợt cứu hộ cũng là kết quả cụ thể sau Hội thảo toàn quốc về gấu tổ chức ngày 24/8/2026 tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Sau hội thảo, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đã có văn bản chỉ đạo các chi cục kiểm lâm địa phương tăng cường vận động các hộ nuôi tự nguyện chuyển giao gấu.
Chiều cùng ngày, đoàn cứu hộ đến Hải Phòng, tiếp nhận một cá thể gấu ngựa đực được gia đình tự nguyện chuyển giao. Cá thể được đặt tên An Tâm, được gia đình mua về nuôi từ năm 2002, sau đó đăng ký và gắn chip quản lý. Trong hơn 20 năm, gấu sống trong chuồng xây bằng gạch, nằm cạnh nhà chính của gia đình và là cá thể cuối cùng còn lại tại cơ sở.
Do hai vợ chồng chủ nuôi đã lớn tuổi, sức khỏe yếu, việc chăm sóc An Tâm hiện do em gái của gia chủ, gần 70 tuổi, đảm nhận. Sau ba năm Tổ chức Động vật Châu Á nhiều lần phối hợp với Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng trao đổi, vận động, gia đình đã đồng thuận chuyển giao cá thể gấu. Với việc tiếp nhận An Tâm, thêm một cơ sở nuôi gấu tại Hải Phòng chính thức đóng cửa.
Cả ba cá thể được gây mê để đưa ra khỏi chuồng an toàn, sau đó chuyển vào lồng vận chuyển chuyên dụng, lên đường đến Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam thuộc Vườn quốc gia Bạch Mã, thành phố Huế. Các cá thể dự kiến đến Trung tâm ngày 21/10/2026. Tại đây, đội ngũ thú y sẽ khám sức khỏe, điều trị nếu cần và theo dõi trong khu cách ly tối thiểu 30 ngày trước khi từng bước cho làm quen với môi trường sống bán tự nhiên.
Tiến sĩ Jill Robinson MBE, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Tổ chức Động vật Châu Á, cho biết mỗi cá thể gấu được chuyển giao là một cơ hội bắt đầu cuộc sống mới. Tổ chức trân trọng sự đồng thuận của các gia đình và sự phối hợp của cơ quan chức năng, đồng thời cam kết chăm sóc gấu suốt đời, tạo điều kiện để các cá thể phục hồi sức khỏe và tập tính tự nhiên.
Sau đợt cứu hộ, Hà Nội còn 59 cá thể gấu tại 16 cơ sở nuôi, trong đó 15 cơ sở tập trung tại xã Phúc Thọ. Hải Phòng còn 11 cá thể gấu tại 6 cơ sở nuôi tư nhân. Ba cá thể được cứu hộ lần này nâng tổng số gấu đang được chăm sóc tại Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam ở Bạch Mã lên 22 cá thể.
Theo số liệu được cung cấp, cả nước hiện còn khoảng 120 cá thể gấu bị nuôi nhốt tại các cơ sở tư nhân và cần được cứu hộ. Trong điều kiện nuôi nhốt chật hẹp, nhiều cá thể phải chịu tổn thương thể chất và tinh thần do hoạt động khai thác mật gấu. Sau khi được cứu hộ, những cá thể bị tổn thương hoặc suy giảm khả năng thích nghi thường cần được chăm sóc lâu dài, thay vì thả về tự nhiên./.
