Giáo sư Carl Thayer. Ảnh: Lê Đạt - PV TTXVN tại Australia  

Theo Giáo sư Carl Thayer, chuyến thăm Australia lần này có ý nghĩa đặc biệt bởi đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia trên cương vị người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam. Chuyến thăm diễn ra trong giai đoạn hai nước đang triển khai mạnh mẽ khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện, đồng thời hiện thực hóa cam kết duy trì các cuộc gặp thường niên giữa lãnh đạo cấp cao hai nước. Điều này thể hiện quyết tâm của Việt Nam và Australia trong việc duy trì động lực phát triển quan hệ ở cấp độ cao nhất.
Đánh giá về các nội dung hợp tác có thể đạt được trong chuyến thăm, Giáo sư Carl Thayer cho rằng thương mại và đầu tư sẽ tiếp tục là những ưu tiên hàng đầu, đặc biệt là việc thúc đẩy mục tiêu tăng gấp đôi đầu tư song phương trong những năm tới. Bên cạnh đó, các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh mạng, công nghệ xanh và các công nghệ mới nổi cũng sẽ trở thành những hướng hợp tác trọng tâm, trong đó Australia có nhiều thế mạnh có thể bổ trợ cho quá trình phát triển của Việt Nam.
Theo ông, nông nghiệp công nghệ cao cũng là lĩnh vực có nhiều triển vọng hợp tác lâu dài giữa hai nước. Mặc dù chuyến thăm có thể chưa tạo ra những thỏa thuận cụ thể trong lĩnh vực này, song đây sẽ là một trong những định hướng hợp tác quan trọng trong thời gian tới.
Ngoài ra, Giáo sư Carl Thayer nhấn mạnh phát triển nguồn nhân lực tiếp tục là trụ cột quan trọng trong quan hệ song phương. Ông phân tích rằng hợp tác giáo dục giữa hai nước sẽ ngày càng tập trung vào đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng chất lượng cao và phát triển nguồn nhân lực phục vụ nền kinh tế số. Australia cũng đặc biệt quan tâm đến việc thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong các lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học).
Theo đánh giá của Giáo sư Carl Thayer, khoảng 96% nội dung của Chương trình hành động hiện nay giữa hai nước đã được triển khai hoặc hoàn thành đúng tiến độ. Vì vậy, nhiều khả năng lãnh đạo hai nước sẽ nhất trí xây dựng một Chương trình hành động mới nhằm định hướng hợp tác trong giai đoạn tiếp theo.
Đề cập đến những cải cách thể chế và định hướng phát triển mới của Việt Nam sau Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, Giáo sư Carl Thayer cho rằng Việt Nam đang tập trung vào bốn trọng tâm lớn gồm tiếp tục hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước và hệ thống chính trị; nâng cao hiệu quả quy hoạch và điều phối phát triển; xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời tăng cường năng lực dự báo, quản trị rủi ro và khả năng thích ứng trước những biến động của môi trường quốc tế. Ông cho rằng những định hướng này phản ánh hình ảnh một Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò là một quốc gia tầm trung có trách nhiệm, chủ động và hội nhập sâu rộng hơn vào các vấn đề khu vực cũng như quốc tế.
Giáo sư Carl Thayer nhận định việc Việt Nam không chỉ ban hành các chủ trương phát triển mà còn chú trọng khâu tổ chức thực hiện, tiếp thu các thông lệ tốt và tiêu chuẩn quốc tế sẽ giúp thu hẹp khoảng cách về năng lực quản trị, tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như phương thức hoạch định chính sách giữa hai nước. Điều này sẽ tạo điều kiện để Australia hợp tác với Việt Nam hiệu quả hơn trong nhiều lĩnh vực: từ công nghệ chiến lược, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo đến phát triển nguồn nhân lực. Theo ông, Việt Nam và Australia đang đối mặt với nhiều thách thức tương đồng trong quá trình phát triển, do đó hợp tác giữa hai bên sẽ ngày càng mang tính bổ trợ. Những cải cách mà Việt Nam đang triển khai sẽ giúp hai nước có thêm nhiều sự đồng thuận trong các lĩnh vực hợp tác trọng điểm.
Đánh giá triển vọng dài hạn của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Australia, Giáo sư Carl Thayer phân tích hai nước có nhiều lợi ích chiến lược và quan điểm tương đồng trong việc duy trì hòa bình, ổn định tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đề cao vai trò trung tâm của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), bảo đảm an ninh khu vực Mekong cũng như duy trì hòa bình, ổn định và an ninh trên Biển Đông. Hai nước đều coi trọng hợp tác nhằm tăng cường an ninh hàng hải và ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống, xuyên quốc gia.
Về khả năng chống chịu của nền kinh tế, theo Giáo sư Carl Thayer, Việt Nam và Australia đã có nền tảng hợp tác vững chắc thông qua các hiệp định thương mại tự do quan trọng như Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN - Australia - New Zealand (AANZFTA), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục bị gián đoạn, cả hai nước đều tiếp tục ủng hộ chủ nghĩa đa phương, hệ thống thương mại dựa trên luật lệ và vai trò của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), qua đó tạo nền tảng để phối hợp nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trong dài hạn.
Đối với phát triển bền vững, ông cho rằng cả Việt Nam và Australia đều đã cam kết thực hiện mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050 và đang triển khai nhiều chương trình ứng phó với biến đổi khí hậu. Hai nước cũng cùng đối mặt với những bài toán về giảm phát thải, chuyển dịch năng lượng xanh, phát triển điện gió và năng lượng tái tạo.
Mặc dù Australia không phải là nhà tài trợ lớn nhất của Việt Nam, Giáo sư Carl Thayer nhận định hai bên vẫn còn nhiều dư địa hợp tác lâu dài trong các lĩnh vực chuyên sâu như chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu và quản trị rủi ro. Theo ông, biến đổi khí hậu là thách thức toàn cầu và nếu các cơ chế hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này suy yếu, tất cả các quốc gia đều sẽ chịu tác động. Vì vậy, Việt Nam và Australia cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ để duy trì các cam kết quốc tế.
Giáo sư Carl Thayer đánh giá cao cách tiếp cận của Việt Nam trong việc gắn triển khai chính sách với các mục tiêu, thời hạn và kết quả cụ thể. Theo ông, phương thức này tương đồng với văn hóa quản trị của Australia và sẽ tạo nền tảng để hai nước tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình hợp tác trong giai đoạn tới.
Ông tin tưởng rằng, bất kể những thay đổi có thể diễn ra trong đời sống chính trị Australia sau các kỳ bầu cử, nền tảng của quan hệ Việt Nam – Australia vẫn sẽ tiếp tục được duy trì vững chắc. Hai nước sẽ tiếp tục đồng hành trong dài hạn nhằm thúc đẩy hòa bình, ổn định tại Đông Nam Á, đề cao vai trò trung tâm của ASEAN và bảo đảm mọi hoạt động trên Biển Đông được điều chỉnh bởi luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982./.