Theo bà Phạm Thị Kim Phượng (Phó Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Phát triển Công viên phần mềm Quang Trung), AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được nuôi dưỡng bằng dữ liệu. Dữ liệu ngày nay đã trở thành tài sản chiến lược, là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội và là nền tảng của năng lực cạnh tranh quốc gia. Cùng với đó, việc quản trị, khai thác và bảo vệ dữ liệu đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mọi tổ chức và doanh nghiệp.
Bà Phạm Thị Kim Phượng cho biết, khái niệm AI chủ quyền đang được nhiều quốc gia quan tâm. AI chủ quyền không chỉ là sở hữu công nghệ AI mà còn là khả năng làm chủ dữ liệu, hạ tầng tính toán, nền tảng công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo nhằm phục vụ lợi ích quốc gia và doanh nghiệp.
Đối với Việt Nam, nhiều chuyên gia nhận định, đây là thời điểm quan trọng khi hệ thống chính sách và pháp luật về dữ liệu, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quản trị AI đang từng bước được hoàn thiện, tạo nền tảng cho việc phát triển nền kinh tế số an toàn và bền vững. Chuyên gia Nguyễn Văn Phương (Công ty Hewlett Packard Enterprise Việt Nam) cho rằng, dữ liệu quan trọng như bí mật quốc gia, thông tin tài chính và hồ sơ y tế có nguy cơ bị truy cập trái phép khi được lưu trữ hoặc xử lý trên các hạ tầng không được kiểm soát, làm gia tăng rủi ro đối với chủ quyền dữ liệu và an ninh thông tin. Vì vậy, AI chủ quyền là yêu cầu mang tính chiến lược. Dù mỗi tổ chức có ưu tiên khác nhau, các động lực chung vẫn là nâng cao năng lực cạnh tranh kinh tế, tự chủ công nghệ, bảo đảm an ninh quốc gia, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và bảo tồn bản sắc văn hóa, ngôn ngữ.
Theo các chuyên gia, xu hướng hiện nay cho thấy nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị sở hữu dữ liệu quan trọng hoặc yêu cầu bảo mật cao, đang ưu tiên triển khai AI nội bộ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng đám mây công cộng. Theo ông Trần Thanh Lâm, Trưởng Trung tâm an ninh mạng (Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Phát triển Công viên phần mềm Quang Trung), chủ quyền AI trong an ninh mạng không bắt đầu từ việc trang bị AI, mà bắt đầu từ năng lực quản lý bề mặt tấn công AI. Các đơn vị cần khảo sát và lập bản đồ tài sản AI trong tổ chức, có chính sách sử dụng AI và phân loại dữ liệu; đồng thời thực hiện diễn tập cũng như phối hợp đào tạo và nghiên cứu bảo mật AI.
Tại hội thảo, các chuyên gia đã tập trung làm rõ mối quan hệ giữa hạ tầng số, dữ liệu và AI chủ quyền trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh ứng dụng AI. Theo đó, hạ tầng dữ liệu, GPU, điện toán hiệu năng cao và các mô hình triển khai AI quy mô lớn đóng vai trò nền tảng trong việc hình thành năng lực AI tự chủ cho doanh nghiệp và quốc gia./.
