Theo nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Advances in Atmospheric Sciences số ra ngày 9/1, lượng nhiệt tích tụ trong các đại dương trong năm ngoái đã tăng khoảng 23 zettajoules - tương đương với tổng năng lượng toàn cầu tiêu thụ trong gần 4 thập kỷ và là mức cao nhất kể từ khi số liệu này được thống kê từ những năm 1950.
Để đưa ra những tính toán này, hơn 50 nhà khoa học từ 31 viện nghiên cứu đã sử dụng nhiều nguồn dữ liệu, trong đó có cả hàng nghìn robot theo dõi sự thay đổi của đại dương ở độ sâu 2.000m.
Nhà hải dương học Karina von Schuckmann thuộc Viện nghiên cứu Mercator Ocean International của Pháp, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết việc quan sát dưới lòng đại dương thay vì chỉ nhìn vào những biến động trên bề mặt sẽ nhận thấy rõ hơn phản ứng của các đại dương trước áp lực kéo dài mà khí thải của con người gây ra.
Nghiên cứu cho thấy các đại dương đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết khí hậu Trái Đất khi hấp thu tới 90% lượng nhiệt dư thừa trong khí quyển do hoạt động phát thải khí nhà kính của con người. Lượng nhiệt được hấp thu này tạo ra hiệu ứng dây chuyền mạnh mẽ, làm đại dương ấm lên và làm tăng độ ẩm trong khí quyển, đồng thời cung cấp “năng lượng” cho các cơn bão nhiệt đới và tạo ra những trận mưa gây thiệt hại lớn.
Ngoài ra, nhiệt độ trong các đại dương tăng cao cũng trực tiếp gây ra tình trạng mực nước biển dâng cao và tạo môi trường chết chóc cho các rạn san hô nhiệt đới, nhất là trong những đợt nắng nóng kéo dài trên biển.
Một điểm đáng chú ý khác là hiện tượng ấm lên của đại dương diễn ra không đồng đều khi một số khu vực ấm lên với tốc độ nhanh hơn những nơi khác. Nam Đại Tây Dương, Địa Trung Hải, Bắc Ấn Độ Dương và Nam Đại Dương nằm trong số những vùng biển hấp thụ lượng nhiệt kỷ lục trong năm 2025 và điều này xảy ra ngay cả khi nhiệt độ trung bình trên bề mặt biển đã giảm nhẹ trong năm ngoái, dù vẫn ở mức cao thứ 3 từng được ghi nhận. Trên thực tế, nhiệt độ bề mặt biển giảm là do sự chuyển dịch từ hiện tượng El Nino vốn gây ấm lên trong giai đoạn 2023 – 2024) sang hiện tượng La Nina thường làm mát tạm thời bề mặt đại dương.
Về lâu dài, tốc độ ấm lên của đại dương sẽ ngày càng tăng nhanh hơn do tăng lượng tích tụ khí nhà kính trong khí quyển, chủ yếu do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch. Các nhà nghiên cứu cho rằng chừng nào vấn đề nóng lên toàn cầu chưa được giải quyết và lượng nhiệt bị giữ lại trong khí quyển còn tăng lên, các kỷ lục về nhiệt độ ở các đại dương sẽ còn tiếp tục bị phá vỡ./.
