Sự kiện có sự góp mặt của nhà khoa học và diễn giả trong lĩnh vực lượng tử, hạt nhân trong và ngoài nước nhằm tạo diễn đàn thảo luận về lộ trình phát triển công nghệ chiến lược quốc gia.
Phát biểu tại sự kiện, Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Đình Lãm, Tổng Giám đốc Trung tâm vũ trụ Việt Nam cho biết: Ngày 10/6, tại Đại học VinUni, lãnh đạo Trung tâm vũ trụ Việt Nam và Giáo sư Phan Mạnh Hưởng (Đại học Nam Florida, Hoa Kỳ) và các nhà khoa học đại diện các viện, trường trong nước đã chính thức thành lập Mạng lưới Nghiên cứu Vật liệu số Việt Nam toàn cầu. Sự kiện là bước đệm và tạo tiền đề vững chắc cho hội thảo lần này; đồng thời, là một trong những nội dung nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, từng bước dịch chuyển từ tư duy "giao việc" sang "kết quả đầu ra", tập trung đẩy mạnh các nghiên cứu cơ bản tiên tiến, làm chủ công nghệ chiến lược và tạo ra những đóng góp đột phá cho năng suất, chất lượng của quốc gia.
Thay mặt lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Giáo sư, Tiến sĩ Chu Hoàng Hà - Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước đang đặt ra những yêu cầu, kỳ vọng chưa từng có đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ. Khoa học không được phép dừng lại ở việc công bố các bài báo quốc tế, không đứng bên lề của dòng chảy phát triển kinh tế - xã hội; phải phát triển nghiên cứu cơ bản để làm chủ bằng được các công nghệ chiến lược và công nghệ lõi.
Giáo sư, Tiến sĩ Chu Hoàng Hà cho biết, Viện Hàn lâm và các đối tác liên kết cần cùng nhau xác định đúng “điểm đột phá ” để phát triển công nghệ. Một công trình nghiên cứu cơ bản hôm nay không chỉ để khẳng định năng lực, đóng góp cho tri thức nhân loại, mà phải trở thành tiền đề vững chắc cho các giải pháp công nghệ chiến lược của ngày mai, đặc biệt là trong các lĩnh vực cốt lõi như lượng tử và hạt nhân.
"Nghiên cứu công nghệ lõi là một hành trình dài hạn, đầy chông gai. Viện Hàn lâm cam kết sẽ dành sự quan tâm đặc biệt, xây dựng các cơ chế đầu tư đặc thù và trên hết là dám chấp nhận rủi ro trong khoa học. Chúng tôi sẽ thúc đẩy những đột phá về cơ chế sở hữu trí tuệ để thực sự cởi trói và giải phóng sức sáng tạo cho các nhà khoa học”, Giáo sư, Tiến sĩ Chu Hoàng Hà nhấn mạnh.
Tại Hội thảo, Tiến sĩ Samindranath Mitra đến từ tạp chí Physical Review Letters (Hoa Kỳ) đã chia sẻ những kinh nghiệm cũng như tiêu chuẩn khắt khe trong các công bố khoa học quốc tế. Trong đó, các công bố khoa học trên các tạp chí uy tín thế giới được cho là "thước đo" chuẩn mực nhất để khẳng định giá trị nghiên cứu. Hoạt động này không những có ý nghĩa xác thực và bảo vệ tri thức mà còn giúp lưu trữ toàn cầu, tiếp cận bởi cộng đồng học thuật rộng lớn, có cơ hội ứng dụng vào thực tiễn, mở ra nhiều cơ hội hợp tác quốc tế, tài trợ nghiên cứu...
Tạp chí Physical Review Letters là tạp chí uy tín bậc nhất của ngành Vật lý khi có tới hơn 30% giải thưởng Nobel về Vật lý trong lịch sử có mối liên hệ trực tiếp hoặc bắt nguồn từ các công bố trên tạp chí này.
Với chủ đề: "Hiện tượng vướng víu lượng tử: Nền tảng vật lý và ứng dụng của nó trong công nghệ lượng tử", Giáo sư, Tiến sĩ Trần Xuân Trường (Học viện Kỹ thuật Quân sự) đã phân tích và đặt ra những ứng dụng trong tương lai với khoa học lượng tử.Vướng víu lượng tử là hiện tượng được Nhà khoa học lỗi lạc Albert Einstein (1879–1955) gọi đây là "tác động ma quái từ xa". Hiện tượng “vướng víu lượng tử” tạo nền tảng cho nhiều ứng dụng cốt lõi trong công nghệ lượng tử như: Máy tính lượng tử, mật mã lượng tử, dịch chuyển lượng tử và cảm biến lượng tử...
Với chủ đề "Công nghệ lò phản ứng hạt nhân: Hiện trạng và những triển vọng tương lai", Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hoài Nam (Đại học Phenikaa) mang đến cái nhìn toàn diện về hiện trạng và triển vọng phát triển điện hạt nhân; giới thiệu về các công nghệ tiên tiến trong xây dựng, vận hành lò phản ứng hạt nhân trên toàn cầu và xu hướng tương lai, đặc biệt là vấn đề xử lý rác thải hạt nhân.
Điện hạt nhân hiện cung cấp khoảng 9% sản lượng điện toàn cầu và là một trong những nguồn điện phát thải carbon thấp quan trọng nhất. Tại Việt Nam, theo Chiến lược Năng lượng Nguyên tử quốc gia, điện hạt nhân được định hướng trở thành ngành kinh tế kỹ thuật mũi nhọn, tỷ trọng điện hạt nhân đóng góp khoảng 6–8% trong tổng sản lượng điện quốc gia vào năm 2050./.
