Với quan điểm xuyên suốt là công nghệ không thay thế người thầy, mà trao quyền cho người thầy và nâng tầm người học, mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học nội dung giáo dục địa phương do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội triển khai thí điểm tại một số trường học trên địa bàn đã mang lại những kết quả rất đáng khích lệ.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, qua theo dõi báo cáo và trực tiếp trải nghiệm mô hình tại chương trình, cũng như lắng nghe các em học sinh trình bày, có thể khẳng định rằng việc thí điểm mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học là một bước đi đúng hướng, được chuẩn bị nghiêm túc và bước đầu cho thấy hiệu quả rất thực chất.
Ông đánh giá cao sự chủ động, tinh thần đổi mới sáng tạo của Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các địa phương. Trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi rất nhanh phương thức học tập, lao động và quản trị xã hội thì giáo dục không thể đứng ngoài cuộc; nhưng giáo dục cũng không thể tiếp cận công nghệ theo kiểu chạy theo phong trào. Ngành Giáo dục Thủ đô đã bước đầu tiếp cận vấn đề với một tư duy đúng đắn: Đặt công nghệ ở đúng vị trí là công cụ để nâng cao chất lượng dạy và học, mở rộng không gian giáo dục, phát triển năng lực tư duy, khả năng tự học, khả năng phản biện và tinh thần sáng tạo của học sinh.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho rằng, dựa trên cơ sở tổng kết thí điểm và xây dựng lộ trình nhân rộng theo lộ trình phù hợp, hiệu quả, trước mắt, ngành Giáo dục sẽ tập trung bồi dưỡng đội ngũ các thầy, các cô cũng như phối hợp với các đơn vị đối tác để cùng hoàn thiện cơ sở dữ liệu cũng như hệ sinh thái về giáo dục.
Chương trình thí điểm mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học nội dung giáo dục địa phương được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội triển khai tại 3 trường Trung học cơ sở: Trưng Vương (phường Cửa Nam), Khương Thượng (phường Kim Liên) và Minh Châu (xã Minh Châu). Chỉ trong một thời gian ngắn, mô hình đã mang lại những kết quả rất đáng khích lệ: 374 dự án học tập được hoàn thành; 206 không gian trưng bày số được xây dựng; gần 3.000 hiện vật di sản được số hóa. Quan trọng là 100% học sinh tham gia đã có khả năng nhận diện và phản biện thông tin từ AI. Điều đó cho thấy, nếu được tổ chức đúng cách, giáo dục số không làm học sinh “phụ thuộc công nghệ”, mà ngược lại, giúp các em trở thành những công dân số có tư duy độc lập và có trách nhiệm.
Thực tiễn triển khai cũng cho thấy một tín hiệu rất tích cực: giáo viên đã nhanh chóng thích ứng, học sinh hứng thú và chủ động hơn. Mô hình cũng có thể triển khai trong nhiều điều kiện khác nhau. Hình ảnh các em học sinh tại những địa bàn còn khó khăn nhưng vẫn tạo ra các sản phẩm số có chất lượng là mình chứng rất rõ cho điều đó.
Em Phương Thị Ngọc Diệp, học sinh lớp 7A Trường Trung học cơ sở Minh Châu (xã Minh Châu) cho biết, việc tiếp cận với công nghệ thông tin tại trường em đang học khá thuận lợi bởi có sự hỗ trợ của các thầy cô giáo. Em và các bạn được sờ tận tay, nhìn tận mắt những con robot hoạt động như thế nào. Qua việc với ứng dụng AI, em và các bạn đều hiểu rằng việc này rất hữu ích, không chỉ trong học tập mà còn trong cuộc sống hàng ngày. Chúng em cũng tự tin hơn và có động lực hơn để tự mình tìm hiểu các vấn đề về khoa học công nghệ.
Tại phường Cửa Nam, 100% trường học đã tích cực ứng dụng chuyển đổi số trong các hoạt động quản lý, dạy và học, tạo nên bước đột phá của giáo dục trong thời đại số. Trong đó, Trường Trung học cơ sở Trưng Vương được giao nhiệm vụ tiên phong triển khai ứng dụng AI và công nghệ số trong giảng dạy nội dung Giáo dục địa phương. Từ việc khai thác thông tin, kiểm chứng tư liệu, sáng tạo hình ảnh minh họa, trải nghiệm bài giảng số dưới hình thức bảo tàng thực tế ảo đến xây dựng tài nguyên cho bảo tàng số, mô hình này đang mở ra một hướng tiếp cận mới, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học và bồi dưỡng năng lực số cho học sinh.
Em Trần Tuệ Khanh, lớp 7S, Trường Trung học cơ sở Trưng Vương nêu rõ, các kiến thức về AI khá mới mẻ và đầy thách thức, nhưng khi học thì em cảm thấy nó rất vui và mang lại cho mình nhiều kiến thức hữu ích. Em vừa được thầy cô giáo hỗ trợ tích cực, nhà trường tạo điều kiện, em vừa tự mình tìm hiểu về cách AI thu thập dữ liệu và xử lý dữ liệu, cách AI hoạt động.
Từ những kết quả bước đầu, ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Nội xác định sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình, từng bước triển khai nhân rộng theo lộ trình phù hợp; đồng thời tập trung phát triển hệ sinh thái học liệu số, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và tăng cường phối hợp với các sở, ngành, đơn vị công nghệ để bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả và bền vững./.
