Khơi dậy niềm tự hào, khát vọng cống hiến
Trong thời kỳ hội nhập, di tích lịch sử - văn hóa không chỉ là những “dấu ấn thời gian” lưu giữ ký ức mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng nuôi dưỡng bản sắc, khơi dậy niềm tự hào và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững. Đây cũng là nhịp cầu kết nối lịch sử với hiện tại, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn, trân trọng những giá trị được trao truyền và ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình đối với quê hương, đất nước.
Tham quan di tích Chiến thắng Chương Thiện (phường Vị Tân, thành phố Cần Thơ), em Lê Kim Ngân chia sẻ, được tìm hiểu các tư liệu, hiện vật, hình ảnh và nghe các cô thuyết minh về những trận đánh oai hùng của cha ông, em thấy tự hào. Tại khu trưng bày ngoài trời, chúng em được tận mắt nhìn thấy những hiện vật như máy bay, pháo, xe tăng từng được sử dụng trong chiến đấu. Xúc động nhất là khi nhìn thấy cụm tượng đài thể hiện khí thế bất khuất của các bậc tiền nhân. Những câu chuyện lịch sử nơi đây đã tiếp thêm niềm tự hào cho thế hệ trẻ chúng em về truyền thống cách mạng của quê hương.
Cùng với các di tích, những hiện vật lịch sử chính là “bảo tàng sống” để giáo dục truyền thống yêu nước, tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ. Thông qua hoạt động tham quan, tìm hiểu lịch sử, học sinh, sinh viên không chỉ được bổ sung kiến thức ngoài sách giáo khoa, mà còn có điều kiện tiếp cận lịch sử bằng những hình ảnh, hiện vật và câu chuyện cụ thể. Từ đó, những sự kiện từng được học trên lớp trở nên gần gũi. Những bài học về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và ý chí vượt khó cũng được truyền tải bằng phương thức trực quan, sinh động.
Xúc động khi nhìn thấy những hiện vật trưng bày trong Bảo tàng quân khu 9 (thành phố Cần Thơ), em Huỳnh Phương Anh (sinh viên Trường Đại học Y Dược Cần Thơ) chia sẻ, những hiện vật trưng bày không chỉ phản ánh một giai đoạn lịch sử mà còn chứa đựng những câu chuyện về lòng yêu nước, tinh thần đấu tranh và sự hi sinh của các thế hệ đi trước. Qua đó, chúng em hiểu sâu sắc hơn về lịch sử, biết trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay bằng sự nỗ lực của bản thân và những hành động cụ thể.
Em Nguyễn Võ Phúc Thiện (sinh viên Trường Đại học Y Dược Cần Thơ) cho rằng, thế hệ trẻ chúng em phải phấn đấu và học tập rèn luyện để trở thành người có ích cho xã hội. Sự tri ân đối với các thế hệ đi trước cần được thể hiện bằng những nỗ lực học tập, lao động và cống hiến của thế hệ hôm nay. Với định hướng theo đuổi lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, Thiện mong muốn sau này có thể giúp đỡ nhiều người dân, đóng góp cho cộng đồng. Đó cũng là cách để em bày tỏ lòng tri ân đối với những thế hệ đã hi sinh để thế hệ trẻ được học tập và trưởng thành như hôm nay.
Từ những câu chuyện lịch sử được lưu giữ tại các di tích đến những hoạt động tham quan, trải nghiệm thực tế, lịch sử đang được truyền tải đến thế hệ trẻ Cần Thơ bằng những hình thức gần gũi, sinh động hơn. Qua đó, các em hiểu sâu sắc hơn về truyền thống cách mạng của quê hương, sự hi sinh của các thế hệ đi trước và giá trị của hòa bình hôm nay. Vì vậy, phát huy giá trị di tích không chỉ dừng lại ở công tác bảo tồn những dấu tích lịch sử, mà còn góp phần bồi đắp lòng yêu nước, nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc và nâng cao ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quê hương, đất nước. Đây cũng là một trong những hướng đi thiết thực nhằm đưa các giá trị văn hóa, lịch sử thấm sâu vào đời sống, góp phần thực hiện những định hướng phát triển văn hóa Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về "phát triển văn hóa Việt Nam".
Nguồn lực tinh thần thúc đẩy phát triển bền vững
Thành phố Cần Thơ có 108 di tích được xếp hạng (gồm 1 di tích quốc gia đặc biệt, 31 di tích cấp quốc gia và 76 di tích cấp thành phố) và 16 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Mạng lưới di tích phong phú vừa là nền tảng tinh thần của cộng đồng, vừa là nguồn lực nội sinh phục vụ phát triển bền vững theo định hướng của Đảng, Nhà nước.
Theo Tiến sĩ Trần Hồng Thắm, Phó ban Ban Tuyên giáo Thành ủy Cần Thơ, thời gian qua, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng cơ chế phối hợp giữa ngành văn hóa và ngành giáo dục, các tổ chức chính trị - xã hội trong việc đưa di tích thành không gian giáo dục trực quan. Các mô hình như “trường học di sản”, “trường học thân thiện - học sinh tích cực” được triển khai gắn với hoạt động tham quan, học tập ngoại khóa, chăm sóc bảo vệ di tích. Ngoài ra, các địa phương có cách làm sáng tạo, gắn giáo dục truyền thống với sinh hoạt chính trị, văn hóa cộng đồng; tổ chức trải nghiệm giao lưu văn hóa, nghệ thuật tại di tích, từng bước hình thành mối liên kết giữa giáo dục truyền thống với phát triển du lịch, góp phần phát huy hiệu quả giá trị di tích trong đời sống xã hội. Trong giai đoạn 2026 - 2030 khi nguồn lực xã hội hóa được triển khai mạnh mẽ và chuyển đổi số trở thành động lực thực thi, hệ thống di tích trên địa bàn thành phố sẽ thực sự trở thành những “địa chỉ đỏ” sống động, nơi giáo dục truyền thống cách mạng và lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ tự nhiên và sâu sắc nhất.
Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ cho biết, thực hiện Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Sở đã tham mưu, UBND thành phố ban hành các chương trình, đề án, kế hoạch. Theo đó, đến cuối năm 2026, địa phương tập trung tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày văn hóa Việt Nam, Ngày di sản văn hóa Việt Nam cũng nhiều hoạt động khác…; qua đó nhằm tuyên truyền giáo dục truyền thống, bảo tồn giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch trên địa bàn thành phố Cần Thơ.
Theo ông Trần Văn Huyến, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ, quán triệt tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW, Thành ủy Cần Thơ luôn xác định văn hóa là nền tảng tinh thần, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển. Hệ thống di tích văn hóa, lịch sử là nguồn tài nguyên quan trọng, góp phần bồi đắp bản sắc, hun đúc tâm hồn, cốt cách con người Cần Thơ; là nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm quan trọng để thành phố phát triển du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và phát triển bền vững trong giai đoạn mới. Thời gian qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn thành phố đã có nhiều chuyển biến tích cực. Thành phố từng bước ứng dụng các nền tảng số, công nghệ thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo trong số hóa, quản lý, trưng bày và quảng bá di sản; đồng thời tích hợp vào hoạt động giáo dục di sản và văn hóa học đường, góp phần đổi mới phương thức tiếp cận di sản, đưa các giá trị lịch sử - văn hóa đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Nhiều địa phương đã chủ động gắn bảo tồn di tích với phát triển du lịch cộng đồng, giáo dục truyền thống và xây dựng đời sống văn hóa cơ sở.
Việc phát huy giá trị hệ thống di tích, di sản văn hóa tại Cần Thơ đang từng bước trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương; góp phần hình thành nên những thế hệ con người văn minh, hiện đại luôn tự hào và trân trọng nguồn cội. Giữ gìn và phát huy giá trị di sản hôm nay chính là tạo nền móng vững chắc cho một Cần Thơ văn minh, hiện đại và giàu bản sắc trong tương lai./.
