Tin tức
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Thực hiện Nghị quyết 57 phải tạo được sản phẩm và giá trị cụ thể
Hội nghị diễn ra trực tiếp tại Hội trường Diên Hồng, Tòa nhà Quốc hội, kết hợp trực tuyến tới 3.662 điểm cầu tại các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương và trụ sở của các tỉnh, thành phố, trụ sở xã, phường, đặc khu trên toàn quốc với tổng số 568.384 đại biểu tham dự.
Dự và chủ trì Hội nghị có: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng dự có các Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Các đại biểu đã nghe Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh, Phó Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trình bày tóm tắt Báo cáo sơ kết 1 năm 6 tháng và quán triệt chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sơ kết 1 năm 6 tháng tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW; xem phim phóng sự và nghe các báo cáo tham luận.
Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá, sau 18 tháng triển khai, Nghị quyết 57 đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị; thể chế, cơ chế, chính sách đã từng bước được hoàn thiện; nhiều điểm nghẽn, nút thắt đã được giải quyết; nhiều cơ chế mới, tạo thuận lợi cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã từng bước được hình thành và có ý nghĩa chiến lược đối với giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Điểm lại những kết quả nổi bật trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết 57, thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Nghị quyết 57, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận và biểu dương những nỗ lực, cố gắng của các bộ, ngành, địa phương, các viện nghiên cứu, các trường đại học, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ tri thức, các nhà khoa học và đông đảo nhân dân trong việc thực hiện Nghị quyết 57 trong 18 tháng vừa qua.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế, điểm nghẽn vẫn chưa được xử lý triệt để từ thể chế, cơ chế chính sách đến hạ tầng nhân lực, dữ liệu bảo mật, giải ngân vốn… và hiệu quả triển khai chưa tương xứng với quyết tâm chính trị và nguồn lực đã bố trí, đặc biệt nhiều nơi vẫn thiếu sản phẩm cụ thể, chưa tạo được đóng góp rõ nét vào tăng trưởng, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia.
*Động lực chủ yếu của mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng mới
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh trong giai đoạn vừa qua, chúng ta đã tập trung tạo nền móng và giai đoạn tới phải tập trung chuyển mạnh từ xây dựng cơ chế chuyển sang tạo ra sản phẩm, từ hoàn thành nhiệm vụ chuyển sang tạo ra giá trị, từ chuẩn bị điều kiện chuyển sang đóng góp trực tiếp cho phát triển đất nước.
Cho rằng, 6 định hướng lớn của Bộ Chính trị đã rất rõ ràng, các chương trình, kế hoạch triển khai đầy đủ và chi tiết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu bật các yêu cầu cụ thể trong nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết 57 thời gian tới, trong đó phải tiếp tục quán triệt sâu sắc Nghị quyết 57 gắn với yêu cầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; nhấn mạnh nếu Nghị quyết Đại hội XIV là bản thiết kế chiến lược cho giai đoạn phát triển mới của đất nước thì Nghị quyết 57 là một trong những động cơ quan trọng để hiện thực hóa bản thiết kế này. Phải nhận thức sâu sắc khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực chủ yếu của mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng mới. Đây không chỉ là sự lựa chọn mà là con đường bắt buộc phải thực hiện để hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm của đất nước.
Nêu rõ trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ trên thế giới diễn ra gay gắt, việc thực hiện Nghị quyết 57 càng trở nên quan trọng và cấp bách hơn bao giờ hết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng đây không chỉ là bài toán khắc phục nguy cơ bị tụt hậu, mà còn là bài toán tự chủ chiến lược và an ninh quốc gia. Mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu phải coi thực hiện Nghị quyết 57 là nhiệm vụ chính trị quan trọng và thường xuyên. Trung ương đã quyết liệt thì địa phương phải quyết liệt; tỉnh quyết liệt thì xã cũng phải chuyển động. Các cơ quan trong hệ thống chính trị phải gương mẫu đi đầu, cộng đồng doanh nghiệp và người dân cùng tham gia để triển khai thực hiện.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cần chuyển mạnh tư duy từ "hoàn thành đầu việc" sang tư duy "tạo ra sản phẩm đầu ra". Từ nay, các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết 57 chỉ được coi là hoàn thành khi có sản phẩm hoàn thành, có dữ liệu kiểm chứng và người dùng thực tế có hiệu quả đo đếm được.
Về chuyển đổi số quốc gia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng hiện chúng ta mới đang tập trung nhiều cho chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. Đây là việc rất cần thiết để xây dựng nền tảng quản trị hiện đại và dẫn dắt thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn xã hội. Tuy nhiên, điều quan trọng không kém là phải đẩy mạnh chuyển đổi số trong doanh nghiệp, trong toàn xã hội để phát triển kinh tế số, xã hội số. Chuyển đổi số suy cho cùng là câu chuyện của dữ liệu, của đổi mới phương thức quản trị và nâng cao năng suất lao động. Phải có dữ liệu đầy đủ, đúng, đủ, sạch, sống, liên thông và dùng chung; tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ, đồng thời có đội ngũ cán bộ công chức người lao động có kỹ năng số và văn hóa làm việc trên môi trường số.
Về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, cốt lõi của khoa học là tạo ra tri thức mới, cốt lõi của công nghệ là biến tri thức thành công cụ, cốt lõi của đổi mới sáng tạo là biến công cụ thành giá trị mới cho xã hội. Ba yếu tố đó phải gặp nhau trong thực tiễn phát triển của đất nước. Vì vậy, các công nghệ chiến lược quốc gia phải được tập trung nguồn lực để làm chủ và phát triển thành sản phẩm cụ thể, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), robot và tự động hóa, sinh học và y sinh, vật liệu và năng lượng, chip bán dẫn, an ninh mạng và lượng tử, thiết bị bay không người lái, công nghệ biển đại dương và lòng đất...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý đặc biệt quan tâm đến bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, an ninh dữ liệu và chủ quyền quốc gia; nhấn mạnh không đánh đổi an ninh lấy phát triển nhưng cũng không vì lo ngại về rủi ro mà chậm quá trình đổi mới sáng tạo. Mọi hệ thống số, cơ sở dữ liệu, nền tảng số phải được thiết kế theo yêu cầu an toàn an ninh ngay từ đầu, không phải làm xong rồi mới bổ sung cho giải pháp bảo mật. Các cơ quan đơn vị địa phương phải chịu trách nhiệm chính về an ninh an toàn cho chính hệ thống của mình.
*Chuyển mạnh từ tư duy thụ động sang chủ động tổ chức thực hiện
Cùng với đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị phải tạo ra được chuyển biến đồng bộ từ Trung ương tới địa phương, từ các cơ quan trong hệ thống chính trị ra toàn xã hội. Đối với các bộ, ngành trung ương, ngoài trách nhiệm quản lý nhà nước, phải thực sự đóng vai trò kiến tạo phát triển ngành, lĩnh vực phụ trách. Phải chủ động rà soát, hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách, ban hành kịp thời các quy định, quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình, kiến trúc tổng thể. Tháo gỡ những rào cản điểm nghẽn, những khó khăn vướng mắc. Việc thuộc thẩm quyền phải giải quyết ngay, việc vượt thẩm quyền phải chủ động đề xuất, không để ách tắc kéo dài. Đồng thời, phải hướng dẫn, hỗ trợ và đồng hành cùng địa phương. Đối với các bài toán lớn của quốc gia, các công nghệ chiến lược, các cơ sở dữ liệu quốc gia phải có sự phối hợp liên ngành, liên vùng. Các cơ quan được giao chủ trì phải trực tiếp chỉ đạo, tổ chức thực hiện cụ thể và có kết quả, có hiệu quả.
Đối với các địa phương, phải chuyển mạnh từ tư duy thụ động chờ hướng dẫn sang tư duy chủ động tổ chức thực hiện, sáng tạo trong khuôn khổ pháp luật và phân cấp phân quyền của Trung ương. Mỗi địa phương cần xuất phát từ điều kiện thực tiễn, lợi thế so sánh và nhu cầu phát triển của địa phương mình để lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm. Không phải địa phương nào cũng làm được tất cả các công nghệ chiến lược, nhưng địa phương nào cũng phải biết ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để giải quyết các vấn đề thiết thực nhất của mình, làm cho việc quản trị quản lý tốt hơn và có năng suất cao hơn, góp phần vào tăng trưởng của địa phương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các địa phương mạnh dạn đăng ký, dám nhận các bài toán lớn, chủ động đề xuất các cơ chế mới, mô hình mới, cách làm mới, phát hiện những vướng mắc từ thực tiễn để đề nghị Trung ương sửa đổi hoàn thiện thể chế. Địa phương không chỉ là nơi thực hiện chính sách mà còn phải trở thành nơi sáng tạo chính sách, kiểm nghiệm chính sách và đóng góp vào quá trình hoàn thiện thể chế phát triển của đất nước.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần tăng cường đầu tư cho nghiên cứu phát triển, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao tham gia vào các chương trình công nghệ chiến lược quốc gia. Doanh nghiệp là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, là nơi đặt hàng, tiếp nhận, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế. Các doanh nghiệp lớn, các tập đoàn kinh tế nhà nước và tư nhân cần phát huy vai trò dẫn dắt, tiên phong trong làm chủ công nghệ lõi, phát triển sản phẩm công nghệ Việt Nam, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, hình thành các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có sức lan tỏa. Đất nước muốn có ngành công nghiệp mới, công nghệ mới, trước hết phải có những doanh nghiệp đủ khát vọng, đủ năng lực, đủ bản lĩnh.
Đối với các viện nghiên cứu, trường đại học và đội ngũ các nhà khoa học, cần tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tạo ra tri thức mới, công nghệ mới và nguồn nhân lực chất lượng cao. Tập trung mạnh hơn vào các bài toán thực tiễn của đất nước, ngành, địa phương, doanh nghiệp. Lấy hiệu quả ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu là một trong những thước đo quan trọng cho các hoạt động nghiên cứu. Đồng thời phải có chính sách mạnh mẽ hơn nữa trong thu hút nhân tài, chuyên gia quốc tế, trí thức người Việt, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh và kết nối mạng lưới trí thức Việt Nam toàn cầu. Hợp tác quốc tế trọng tâm không phải chỉ là thu hút vốn mà phải chuyển sang thu hút tri thức, công nghệ và chuyên gia để góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển trong nước.
Để chuẩn bị nguồn nhân lực về lâu dài, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ngay từ năm học mới tới đây, ngành Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp cần rà soát lại chương trình đào tạo, ưu tiên các ngành công nghệ chiến lược, đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số, năng lực chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nhất là ứng dụng AI; phải coi chuẩn bị nguồn nhân lực hôm nay chính là năng lực cạnh tranh quốc gia trong ngày mai.
Mặt khác, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện. Người đứng đầu các cấp phải trực tiếp lãnh đạo, trực tiếp chỉ đạo, trực tiếp kiểm tra và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện Nghị quyết 57. Việc nào thuộc thẩm quyền thì chủ động làm, việc nào vượt thẩm quyền thì báo cáo kịp thời đề xuất, không chờ đợi, không đùn đẩy, không né tránh, không chờ đến hội nghị này mới đề xuất.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn manh, kết quả thực hiện Nghị quyết 57 là tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ. Nơi nào làm tốt thì phải được biểu dương nhân rộng, nơi nào làm không tốt thì phải xem xét trách nhiệm, phải được nhắc nhở kiểm điểm và xử lý phù hợp. Người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung thì phải được khuyến khích, bảo vệ.
Cho biết Bộ Chính trị đã quyết định nâng tỷ lệ cán bộ có trình độ khoa học công nghệ trong cấp ủy từ 5% lên từ 10 đến 15%, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý các cấp ủy, tổ chức đảng trung ương và các địa phương cần có kế hoạch đào tạo bồi dưỡng chuẩn bị nguồn cán bộ đáp ứng yêu cầu này; đồng thời nhấn mạnh Bộ Chính trị cũng đã ban hành quy định về đánh giá cán bộ hợp lý và ai không đáp ứng yêu cầu công việc thì cần kịp thời thay thế, điều chuyển. Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ủy ban Kiểm tra các cấp cần vào cuộc giám sát thực hiện Nghị quyết 57 và các chủ trương của Đảng để bảo đảm thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả.
Khẳng định cạnh tranh công nghệ trên thế giới đang diễn ra rất nhanh, ai không bắt kịp sẽ bị bỏ lại phía sau và khoảng cách sẽ ngày càng xa hơn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng việc thực hiện Nghị quyết 57 cần phải quyết tâm hơn nữa, mạnh mẽ hơn nữa, không được chậm trễ nhưng quan trọng hơn là phải thực chất hơn nữa và hiệu quả hơn nữa.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ngay sau hội nghị, các thành viên Ban Chỉ đạo, cấp ủy tổ chức đảng, các bộ, ngành địa phương trực tiếp chỉ đạo rà soát nhiệm vụ thuộc phạm vi phụ trách, xác định rõ các điểm nghẽn, nguyên nhân, trách nhiệm, sản phẩm và thời hạn hoàn thành; khẩn trương cụ thể hóa thành chương trình kế hoạch gắn với thời gian, trách nhiệm rõ ràng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ đạo các bộ ngành liên quan xử lý ngay những vấn đề kiến nghị của Đại học Bách Khoa Hà Nội, Tập đoàn Vingroup nêu ra tại hội nghị./.
