Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, Diễn đàn diễn ra vào thời điểm chuyển đổi xanh đang được đặt trong một bối cảnh mới và phức tạp hơn. Các cam kết về khí hậu ngày càng đan xen với chính sách công nghiệp, thương mại, đầu tư và công nghệ; các tiêu chuẩn xanh tác động rõ nét hơn tới chuỗi cung ứng và khả năng tiếp cận thị trường. Đối với Việt Nam, chuyển đổi xanh là một phần quan trọng trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, dựa nhiều hơn vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng cao. Trong khi đó, Hàn Quốc có thế mạnh về công nghệ, tài chính, năng lực công nghiệp và kinh nghiệm điều chỉnh chính sách theo hướng phát thải carbon thấp. Kinh nghiệm của Hàn Quốc trong quá trình chuyển đổi lên nền kinh tế có thu nhập cao cũng có nhiều giá trị tham khảo đối với Việt Nam.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn, Diễn đàn hướng tới ba mục tiêu cốt lõi: thúc đẩy hợp tác song phương nhằm hiện thực hóa các cam kết Net-Zero và phát triển bền vững mà Việt Nam và Hàn Quốc đã đề ra; xây dựng nền tảng tri thức cấp cao để cùng phân tích những biến chuyển mang tính cấu trúc của kinh tế toàn cầu, tối ưu hóa cơ chế thị trường carbon xuyên biên giới và huy động hiệu quả các nguồn vốn xanh. Cùng với đó, Diễn đàn góp phần thúc đẩy quan hệ đối tác công - tư nhằm tích hợp các hệ thống năng lượng tái tạo, mô hình kinh tế tuần hoàn và hạ tầng phát thải thấp, từng bước chuyển hóa các cam kết khí hậu quốc gia thành những danh mục tài sản khả thi về tài chính, đóng góp vào tăng trưởng bền vững và bao trùm của cả hai nước.
Thông qua trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm giữa các nhà hoạch định chính sách, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp, Diễn đàn sẽ góp phần tạo nền tảng cho những chương trình hợp tác thiết thực, hiệu quả giữa hai nước trong thời gian tới.
Giáo sư Sung Jin Kang, Chủ tịch Hội Kinh tế học Hàn Quốc (KEA), Giám đốc Chương trình KU-GETPPP, Đại học Korea cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, các lĩnh vực như công nghiệp bán dẫn, điện hạt nhân, khoa học và công nghệ tiên tiến ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với năng lực cạnh tranh và phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Đây cũng là những lĩnh vực mở ra nhiều dư địa để Việt Nam và Hàn Quốc tăng cường trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác, đặc biệt giữa đội ngũ chuyên gia năng lượng hai nước. Các chương trình chia sẻ kinh nghiệm của Hàn Quốc được tổ chức hàng năm tại Việt Nam và Hàn Quốc là một kênh kết nối quan trọng. Thông qua các khóa tập huấn, hội thảo và diễn đàn chuyên môn, các học giả hai nước có điều kiện tăng cường trao đổi, đồng thời thúc đẩy sự gắn kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu. Theo Giáo sư Sung Jin Kang, sự kết nối này có thể góp phần hình thành những giải pháp phù hợp với nhu cầu thực tiễn của thị trường và tạo thêm cơ hội hợp tác giữa hai nước.
Đề cập đến quá trình chuyển đổi theo hướng giảm phát thải carbon tại Hàn Quốc, Giáo sư Kyung Nam Kim, Viện Nghiên cứu cao cấp về Năng lượng và Môi trường, Đại học Korea cho rằng, cần tăng cường tính đồng bộ và linh hoạt trong hoạch định chính sách, phù hợp với đặc điểm và lộ trình chuyển đổi của từng ngành. Theo đó, các công cụ về ngân sách, quy định, ưu đãi thị trường cũng như lộ trình từng bước giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch cần được phối hợp chặt chẽ, có tính đến sự khác biệt về công nghệ, hạ tầng và thời gian chuyển đổi giữa các lĩnh vực.
Giáo sư Kyung Nam Kim cũng kiến nghị chính sách cần giảm sự tập trung vào các dự án trình diễn ngắn hạn hoặc những chỉ tiêu mang tính định lượng như số lượng bằng sáng chế, thay vào đó chú trọng hơn đến khả năng thương mại hóa công nghệ, triển khai trên thị trường, chuyển đổi hạ tầng và hiệu quả giảm phát thải có thể đo lường được. Cách tiếp cận này sẽ giúp các chính sách chuyển đổi carbon gắn chặt hơn với hiệu quả thực tế và yêu cầu phát triển dài hạn.
Từ thực tiễn chuyển dịch năng lượng của Việt Nam, ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết, trong quá trình thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải, Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu nguồn điện, coi đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành năng lượng. Cùng với yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, Việt Nam chú trọng khai thác và phát triển các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, từng bước đáp ứng yêu cầu chuyển dịch xanh và giảm phát thải.
Hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc trong lĩnh vực năng lượng thời gian qua đã được thúc đẩy thông qua các chương trình đào tạo, trao đổi chuyên gia và diễn đàn chuyên môn. Những hoạt động này góp phần tạo kênh kết nối để hai bên chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường trao đổi chuyên môn và tìm kiếm cơ hội hợp tác trong bối cảnh hai nước cùng đứng trước yêu cầu ứng phó với biến đổi khí hậu, chuyển dịch năng lượng và phát triển các nguồn năng lượng sạch, năng lượng tái tạo.
Về phía cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực điện lực, ông Bùi Quốc Hùng cho biết sẽ tiếp tục quan tâm hoàn thiện cơ chế, chính sách, thúc đẩy và tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, qua đó tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức trong quá trình chuyển dịch năng lượng.
Tại Diễn đàn, các diễn giả tập trung thảo luận một số vấn đề như: từ khung chính sách đến chiến lược hợp tác địa phương cho chuyển đổi Net-Zero; hợp tác đầu tư xanh, chuyển giao công nghệ và các sáng kiến chung. Qua đó, các chuyên gia đề xuất những giải pháp nhằm từng bước chuyển hóa các cam kết khí hậu quốc gia thành hành động cụ thể, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững của Việt Nam và Hàn Quốc./.
