Tin tức

Những bức tranh tự nó đặt tên

Triển lãm cá nhân lần thứ 16 của nghệ sĩ Bùi Chát mang đến một cách tiếp cận hội họa khác biệt, khi người nghệ sĩ chủ động từ chối đặt tên cho tác phẩm, nhường quyền diễn giải và cảm nhận cho người thưởng ngoạn.

Từ ngày 21/11 đến 31/12/2026, Con Art Gallery giới thiệu triển lãm “Những bức tranh tự nó đặt tên”, trưng bày 26 tác phẩm sơn dầu và acrylic kết hợp sơn dầu trên canvas của nghệ sĩ Bùi Chát. Không chỉ là cuộc gặp gỡ với những tác phẩm hội họa, triển lãm còn đặt ra câu hỏi về mối quan hệ giữa người sáng tác, tác phẩm và công chúng: Ai có quyền đặt tên cho một bức tranh?

  Họa sĩ Bùi Chát bên tác phẩm của mình.  

Trong thực hành nghệ thuật, nhan đề thường được xem như cánh cửa đầu tiên dẫn người xem đến với tác phẩm, gợi mở câu chuyện, chủ đề hoặc định hướng cách diễn giải. Tuy nhiên, với Bùi Chát, việc không đặt tên cho tranh không đơn thuần là lựa chọn hình thức, mà xuất phát từ quan niệm sáng tác ông theo đuổi nhiều năm qua.

Thông qua thực hành Hội họa Tình huống (Solverism), tác phẩm không được tạo ra nhằm minh họa cho một ý tưởng có sẵn, mà hình thành từ những tình huống liên tục phát sinh trong quá trình sáng tác. Chủ ý, ngẫu nhiên, những quyết định và cả những điều vượt ngoài dự tính cùng tham gia vào sự hình thành của bức tranh. Chính quá trình ấy có thể dẫn tác phẩm đến những kết quả mà người nghệ sĩ chưa từng hình dung trước đó.

Theo quan niệm này, một nhan đề do người nghệ sĩ đặt ra đôi khi có thể giới hạn khả năng diễn giải của tác phẩm. Bởi vậy, phần lớn tranh của Bùi Chát chỉ mang tên “Không đề” hoặc được đánh số theo triển lãm, như một cách để tác phẩm tự do hiện diện, không bị ràng buộc bởi lời giải thích hay một hướng tiếp cận định sẵn.

  Với Bùi Chát, việc không đặt tên cho tranh không đơn thuần là một lựa chọn hình thức. Nó xuất phát từ chính quan niệm về hội họa và quá trình sáng tác mà anh theo đuổi nhiều năm qua.   
  Tác phẩm trong triển lãm cá nhân lần thứ 16 của họa sĩ Bùi Chát.  
  Tác phẩm trong triển lãm cá nhân lần thứ 16 của họa sĩ Bùi Chát.  

Khi không có nhan đề dẫn đường, người xem được khuyến khích tiếp cận tranh bằng chính trải nghiệm, ký ức và cảm xúc của mình. Một hình ảnh, mảng màu hay đường nét có thể gợi lên những liên tưởng khác nhau ở mỗi người. Sự bối rối, chưa tìm thấy ý nghĩa hoặc những câu hỏi nảy sinh trong quá trình thưởng thức cũng trở thành một phần của cuộc đối thoại với tác phẩm.

Bùi Chát không đặt ra yêu cầu người xem phải tìm được một đáp án đúng, hay đoán xem nghệ sĩ muốn truyền tải điều gì. Thay vào đó, ông khuyến khích công chúng chủ động quan sát, cảm nhận và hình thành cách đọc riêng. Ý nghĩa của bức tranh không chỉ nằm trong quá trình sáng tác, mà tiếp tục được mở rộng qua mỗi lần tác phẩm gặp gỡ người thưởng ngoạn.

Tên gọi “Những bức tranh tự nó đặt tên” cũng xuất phát từ tinh thần ấy. Nhan đề có thể không đến từ người sáng tác, mà nảy sinh trong quá trình tác phẩm được nhìn ngắm, cảm nhận và đối thoại. Mỗi người xem có thể tìm thấy một tên gọi, một câu chuyện hoặc một cách hiểu riêng, không nhất thiết giống nhau hay phải thống nhất.

Trong bối cảnh nghệ thuật đương đại, khi thông tin và diễn giải thường trở thành một phần của hoạt động trưng bày, lựa chọn của Bùi Chát mở ra một cách tiếp cận khác: để người xem tự khám phá tác phẩm, chấp nhận sự không chắc chắn và tìm kiếm những cảm nhận chưa được định hình bằng ngôn từ.

Triển lãm không đưa ra câu trả lời cho câu hỏi ai có quyền đặt tên cho tranh, mà mở ra không gian để tác phẩm và công chúng tự tìm thấy tiếng nói của mình. Bởi đôi khi, giá trị của hội họa không nằm ở việc một bức tranh được gọi tên như thế nào, mà ở những cảm xúc, suy nghĩ và liên tưởng nó tiếp tục khơi gợi sau mỗi lần được nhìn thấy./.

Tin và ảnh: Thông Hải/Báo Ảnh Việt Nam

Trưng bày chuyên đề Di sản tư liệu sắc phong - Mạch nguồn lịch sử và văn hóa

Trưng bày chuyên đề Di sản tư liệu sắc phong - Mạch nguồn lịch sử và văn hóa

Sáng 22/11, tại phường Tuy Hòa, Bảo tàng Đắk Lắk khai mạc Trưng bày chuyên đề Di sản tư liệu sắc phong - Mạch nguồn lịch sử và văn hóa với 48 bản sắc phong bằng hình ảnh, kèm phiên âm, dịch nghĩa và tư liệu về các di tích thờ tự liên quan cùng 3 bản sắc phong gốc của các triều đại quân chủ Việt Nam (triều Lê, triều Nguyễn) hiện đang được lưu giữ tại các di tích đình, đền, lẫm, miếu, lăng, nhà thờ họ… tại địa bàn phía Đông của tỉnh.

Top