Với chủ đề “Tri thức thay đổi cuộc đời”, chuỗi sự kiện diễn ra trọng tâm từ ngày 18/4 đến ngày 25/4/2026. Đây là hoạt động thiết thực nhằm chào mừng kỷ niệm 51 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026) và kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), đồng thời phát huy giá trị của sách và văn hóa đọc trong kỷ nguyên số.
Phát biểu tại sự kiện, ông Lê Văn Minh, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, các hoạt động năm nay được tổ chức hết sức cụ thể nhằm tạo dấu ấn và không gian văn hóa cho người dân trên toàn Thành phố. Ngày Sách và Văn hóa đọc không đơn thuần là hoạt động riêng lẻ của ngành xuất bản mà là một chuỗi sự kiện lớn nhằm chào mừng các cột mốc lịch sử trọng đại của đất nước và Thành phố.
“Thành ủy đang xây dựng các chương trình hành động cụ thể để phát triển văn hóa đọc xứng tầm với vị thế trung tâm kinh tế lớn của cả nước. Qua đó, lãnh đạo Thành phố kêu gọi mỗi gia đình nên duy trì thói quen đến đường sách, cùng nhau đọc sách để tạo sự giao thoa và bồi đắp văn hóa gia đình”, ông Lê Văn Minh cho biết.
Khác với các năm trước, Ngày Sách và Văn hóa đọc năm nay ghi dấu ấn bởi sự lan tỏa mạnh mẽ đến các địa bàn dân cư. Lần đầu tiên, mô hình "Lễ hội sách khuyến đọc tại khu chung cư" được thí điểm tổ chức tại chung cư Vista Verde (phường Cát Lái) với chủ đề "Tuần đọc sách cộng đồng - mỗi người một cuốn sách". Tại đây, cư dân sẽ được tham gia các giờ đọc sách ngắn, hoạt động đổi sách và giao lưu cùng các Đại sứ văn hóa đọc để kích hoạt thói quen đọc ngay tại nơi sinh sống.
Ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, ngành Văn hóa đã trăn trở việc phát triển mô hình này suốt 2 năm qua. Thực tế là các chung cư đều có các khu sinh hoạt cộng đồng, điều kiện rất tốt nhưng các em nhỏ lại thiếu nơi để sinh hoạt, đặc biệt là sinh hoạt gắn với tri thức. Hoạt động thí điểm này sẽ tạo tiền đề để Sở tiếp tục nhân rộng mô hình khuyến đọc trên nhiều địa điểm khác nhau trên địa bàn Thành phố.
Không chỉ dừng lại ở khu trung tâm, không gian văn hóa đọc còn vươn xa tới đặc khu Côn Đảo với hoạt động ra mắt Tủ sách cộng đồng "Huyền thoại Côn Đảo". Tại đây trưng bày, giới thiệu hơn 500 tựa sách và triển khai hệ thống thư viện số, tạo điều kiện cho nhân dân và chiến sĩ tại đảo xa tiếp cận nguồn tri thức phong phú.
Tại các khu vực khác như Thư viện Bình Dương (phường Phú Lợi) hay Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa - Vũng Tàu (phường Bà Rịa), các hoạt động như xây dựng tủ sách cộng đồng cho khu nhà trọ, cuộc thi viết cảm nhận "Quyển sách tôi yêu" và các xe thư viện lưu động cũng sẽ được triển khai đồng bộ.
Các hoạt động của Ngày Sách và Văn hóa đọc tại Thành phố Hồ Chí Minh năm nay được tổ chức theo hướng đa dạng, phong phú, kết hợp truyền thống và hiện đại theo xu thế phát triển của xuất bản điện tử, đa dạng hóa các hình thức phát hành để đưa sách đến với người sử dụng.
Xuyên suốt từ 18/4 đến 25/4, tại khu vực Đường Sách Thành phố Hồ Chí Minh (phường Sài Gòn) là không gian triển lãm đặc sắc về “Chủ tịch Hồ Chí Minh với văn hóa đọc” và các tài liệu quý, hiếm.
Đặc biệt, hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Thành phố Hồ Chí Minh, một không gian triển lãm địa chí quy mô, tái hiện lại hành trình phát triển nửa thế kỷ qua của Thành phố mang tên Bác. Nhằm đảm bảo tính tiếp cận cho mọi đối tượng, Ban tổ chức còn bố trí khu vực tài liệu chuyển dạng dành cho người khiếm thị như sách nói, sách chữ nổi và đồ họa nổi.
Điểm mới độc đáo trong Ngày hội năm nay là chương trình chuyển thể tác phẩm văn học, diễn ra liên tục trong 8 đêm với các loại hình nghệ thuật đa dạng từ điện ảnh, kịch nói đến cải lương, chèo, nhằm làm mới cách tiếp cận di sản văn chương cho công chúng hiện đại.
Không chỉ hướng tới công chúng yêu sách, Ngày hội còn chú trọng vào khối kinh tế với hội thảo “Phát triển văn hóa đọc tại doanh nghiệp năm 2026” diễn ra sáng 21/4. Hội thảo nhằm thúc đẩy hình thành hệ sinh thái tri thức trong cộng đồng doanh nghiệp, khuyến khích mỗi doanh nhân trở thành một “Đại sứ văn hóa đọc”, gắn liền việc đọc sách với tư duy chiến lược và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên số.
Thông qua các thông điệp như “Sách - Tri thức - Khát vọng phát triển đất nước” và “Văn hóa đọc trong kỷ nguyên số”, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu phát huy sức mạnh của cộng đồng trong việc xây dựng một xã hội học tập. Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố đóng vai trò là cơ quan đầu mối, phối hợp cùng các sở, ban, ngành và địa phương để đảm bảo các hoạt động diễn ra thiết thực, hiệu quả và tránh hình thức.
Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026 không chỉ là ngày hội của những người yêu sách mà còn là minh chứng cho nỗ lực của Thành phố trong việc đưa sách đến gần hơn với mọi tầng lớp nhân dân, khẳng định giá trị bền vững của tri thức trong hành trình phát triển và hội nhập của dân tộc./.
