Tin tức
Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận trợ giúp pháp lý của người dân
Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý
Trình bày Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, mục đích ban hành việc xây dựng dự án Luật nhằm khắc phục một số hạn chế, bất cập của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017; bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận trợ giúp pháp lý của người dân, phù hợp với tình hình và điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước; nâng cao tính chuyên nghiệp, hiệu quả của công tác trợ giúp pháp lý; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số; đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, cải cách hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay.
Đáng chú ý, về diện người được trợ giúp pháp lý, dự án Luật bỏ điều kiện “có khó khăn về tài chính” đối với các nhóm đối tượng: cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng khi liệt sĩ còn nhỏ; người nhiễm chất độc da cam; người khuyết tật, vì đây là nhóm đối tượng đặc thù về nhân thân hoặc bị ảnh hưởng về thể chất, tinh thần (nhóm người nhiễm chất độc da cam và người khuyết tật).
Về người thực hiện trợ giúp pháp lý, đối với trợ giúp viên pháp lý, dự án Luật bổ sung quy định khi chuyển công tác đến trung tâm trợ giúp pháp lý thuộc địa phương khác thì được cấp lại thẻ vì thẻ trợ giúp viên pháp lý do chủ tịch UBND cấp tỉnh cấp và quản lý trong phạm vi địa phương, nên khi chuyển đi cần thu hồi thẻ cũ và cấp thẻ mới tại nơi công tác mới. Đối với cộng tác viên trợ giúp pháp lý, dự án Luật mở rộng thêm nhóm người nghỉ hưu là người giữ hạng, ngạch chuyên viên trở lên làm công tác pháp luật từ 5 năm trở lên tại cơ quan của Đảng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên; bổ sung nhóm viên chức nhà nước có bằng cử nhân luật và có kinh nghiệm pháp luật từ 5 năm trở lên (phải được sự đồng ý bằng văn bản của cơ quan nơi làm việc)...
Báo cáo thẩm tra dự án Luật do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày nêu rõ, Ủy ban và Thường trực các cơ quan khác của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý và công tác quản lý nhà nước về trợ giúp pháp lý; khắc phục những vướng mắc, hạn chế, bất cập trong thực tiễn thi hành Luật hiện hành.
Qua đó, dự án Luật góp phần bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận trợ giúp pháp lý của người dân, nâng cao tính chuyên nghiệp, hiệu quả của công tác trợ giúp pháp lý, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, cải cách hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay.
Về người được trợ giúp pháp lý, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với việc sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng bỏ điều kiện “có khó khăn về tài chính” đối với một số nhóm đối tượng quy định tại Luật Trợ giúp pháp lý hiện hành, đồng thời, bổ sung một số nhóm đối tượng mới.
Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị nghiên cứu bổ sung một khoản về “Người được trợ giúp pháp lý khác theo quy định của pháp luật” để không bỏ sót người được trợ giúp pháp lý có thể được quy định tại các văn bản pháp luật khác nhưng chưa được ghi nhận trong dự thảo Luật. Qua đó, bảo đảm tính bao quát, đầy đủ, đồng thời có thể kịp thời điều chỉnh linh hoạt để mở rộng đối tượng trợ giúp pháp lý khi điều kiện kinh tế - xã hội tốt hơn.
Bổ sung các thông tin bắt buộc phải công khai trên nền tảng số
Trình bày Tờ trình dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, việc sửa đổi dự án Luật nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về phát huy rộng rãi dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân; tăng cường trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, góp phần phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí. Đồng thời, đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin ngày càng cao của công dân; đa dạng hóa hình thức cung cấp thông tin gắn với bối cảnh đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số, công dân số và mô hình tổ chức của các cơ quan sau sắp xếp. Bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên; tính thống nhất, đồng bộ với các luật, nghị quyết có liên quan, nhất là các luật, nghị quyết mới được Quốc hội ban hành trong thời gian qua; đáp ứng yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng luật và kỹ thuật lập pháp hiện nay…
Dự thảo Luật gồm 4 chương, 31 điều; sửa đổi các quy định về tên và trách nhiệm của các cơ quan cho phù hợp với tên gọi và mô hình tổ chức sau sắp xếp; điều chỉnh phạm vi thông tin mà UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp; không quy định cụ thể cơ quan đầu mối thực hiện cung cấp thông tin như Luật hiện hành, mà quy định UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã xác định đơn vị đầu mối cung cấp thông tin cho công dân...
Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cơ bản tán thành với các nội dung của dự thảo Luật; đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện thêm một số nội dung liên quan đến việc mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các tổ chức khác có sử dụng ngân sách nhà nước, tài chính, tài sản công như các tổ chức chính trị - xã hội; các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ…, nhằm bảo đảm đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin ngày càng cao của công dân.
Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát, nghiên cứu, bổ sung các thông tin bắt buộc phải công khai trên nền tảng số; các thông tin công dân không được tiếp cận và được tiếp cận có điều kiện để bảo đảm đồng bộ với pháp luật hiện hành và bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân. Tiếp tục rà soát, chỉnh lý một số nội dung của dự thảo Luật theo hướng quy định khái quát, mang tính nguyên tắc và giao Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành để thực hiện đúng yêu cầu đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật.../.
